İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/705 K.2025/401

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/474 Esas

KARAR NO:2025/402

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 04/07/2023

KARAR TARİHİ: 13/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından, davalı şirket ile ------ tarihinde yapılan mail yazışmaları ile alüminyum hurda muhteviyatında olan yüklerin taşınması için 2 adet komple araç yüklemesi için anlaşma yapıldığını, davalı şirket tarafından belirtilen yükleme adreslerinden alüminyum hurda yüklerin teslim alınıp, ---- giriş yaparak ---- boşaltılması konusunda anlaşıldığını, ---tarihlerinde araçlar yüklerini alıp ---- gittiğini,---- ilk gelen müvekkili şirketin ---- plakalı aracı ---- günü hareket edecek gemiye bindirildiğini, -----tarihinde ---- gemiden iniş işlemleri bittikten sonra limandan çıkıp --- tarihinde de---- yükünü boşalttığını,

müvekkili şirketin --- plakalı aracı ise---- bindiğini, ----- limanına indiğini, gümrük tarafından araç içindeki malın davalı şirket tarafından müvekkili şirkete bildirdiği gibi alüminyum hurda olmadığını ve bu yüklerin otomotiv aksamı olduğunun belirtildiğini, bunun tespiti için aracın limanda kontrole kaldığını, eksper raporu beklendiğini, davalı şirket ile yapılan taşıma anlaşması neticesinde, müvekkili şirketin söz konusu malların sadece taşıyıcısı olduğunu, dolayısıyla söz konusu yükün muhteviyatının alüminyum hurda olduğu ve alüminyum hurda yük taşınacağı konusunda müvekkili şirkete davalı şirketten açık ve net bilgi geldiği,

yüklere ilişkin tüm bilgi ve belgeler tarafınızdan şirketimize verildiği için yükle ilgili yaşanabilecek tüm hukuki ve cezai süreçte davalı şirketin sorumluluğu bulunduğunu, müvekkili şirketin bu konuda cezai ve hukuki bir sorumluluğu bulunmadığını, bu yüklerin müvekkili şirket tarafından alüminyum hurda olmadığının bilinebilmesinin imkânı da olmadığını, davalı şirketten kaynaklı olarak müvekkili şirketin ---- ile karşı karşıya kaldığı durum müvekkilinin ticari itibarına ve saygın markasına zarar verdiğini,

davalı şirketin talimatı ve verdiği bilgi ve belgelere dayanılarak yapılan bu taşıma ile ilgili gümrük müdürlüğü tarafından uygulamaya konulacak hukuki ve cezai yaptırımların muhatabının müvekkili şirket olmadığı hem noter kanalı ile hem de yazışmalarda davalı şirkete bildirildiğini, davalı şirketin depolama hizmetinden yararlanan olması nedeni ile konteynır kirası ve ardiye depolama ücretinden sorumlu olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle;

fazlaya dair her türlü yasal hakkı saklı tutularak davanın kabulü ile 59.470-TL ve 1062 Euro'nun (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere), faturaların davalı şirkete tebliğinden itibaren avans faizi ile davacıdan alınarak taraflarına verilmesine, masraf ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dışı -----yapmak üzere ---- yetkilendirdiğini, ----de dava dışı şirketin taşımacılık işlerini yapması için ------- anlaştığını, davacı firma tarafından iki adet hurda alüminyum taşıma işlemi yapıldığını, bunların aynı anda yüklendiğini, aynı anda taşındığını,aynı anda ------ tarafından ulaştırıldığını, müvekkili davacıya karayolu yüklemelerinin -------- kapısından yapılmakta olduğunu maillerde ifade etmiş olsa da yüklemelerin --- limanı üzerinden gelmesini davacı tavsiye ettiğini, hurda alüminyum ithalatları ---plakalı tırlar ile yapıldığını,--- plakalı ilk tır ile ilgili ---- ekspertiz raporu alındığını, Makine Yüksek Mühendisi,

Makine Mühendisi ve Endüstri Mühendisi tarafından üç kişilik heyet ile düzenlene raporda " eşyanın tamamının hurda olarak değerlendirilebileceği " ifade edildiğini, --- plakalı tır ile yapılan hurda alüminyum ithalatı ---- transit olarak geçerek----ulaşmış orada ithalatı gerçekleştiğini,-----plakalı tır ile taşınan aynı nitelikteki hurda alüminyumlar --- denetimi altında bulunan ------ sahasına alınarak --------metal levha cinsi eşya olarak faturada feraılle et alumınıum olarak beyan edildiği gerekçesi ile bahse konu eşyaların bu haliyle motorlu araçlarda kullanılamayacak durumda ise alüminyum hurda olarak değerlendirilip

değerlendirilemeyeceği hususunda ------- tarafından ekspertiz raporu tanzim edildiğini, oto mekanik ustası tarafından düzenlenen raporda bahse konu eşyaların revize edilerek kullanılabilir duruma getirilebileceği belirtildiğini, taşınacak ürün adının alüminyum hurda olduğu gtip numarasının da 7602.00.90.00.00 olduğu taşıyıcı firmaya bildirildiğini, dava dışı ----- metal hurda ithalatçı belgesine sahip olduğundan listede gtip numaraları verilen hurdaların ithalini yapmaya yetkili olduğuda her iki tarafın kabulünde olduğunu, 7602.00.90.00.00 -------- numarasının karşılığı da alüminyum hurda olduğunu,

dava dışı -------- davaya konu olan eşyaların ithalatını yapmaya yetkili bir firma olduğunu, taşınacak ürünlerin ve gtip numarasının ne olduğu açıkça davacı taşıyıcı firmaya bildirilmiş olmasına rağmen --------- refakat belgesine farklı bir kodun girilmesi müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, bu durum ile ilgili davacı şirketin ithalat müdürü olan ---yargılaması ---------- Sayılı dosyası ile devam ettiğini,

müvekkili şirket taşınacak eşyaların---- numarasını ve alüminyum hurda olduklarını açıkça belirtmiş olmasına rağmen davacı tarafından ------ numarasının farklı verilmiş olması ve bu sebeple davacının sözde konteyner kirası ve ardiye depolama ücretinden müvekkili sorumlu tutması mesnetsiz olduğunu, davacının müvekkili şirketten hiç bir alacağı bulunmadığını belirterek açıklanan nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davanın --------ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacı tarafından davalı tarafa taşıma hizmeti verilmesi sırasında yükün gümrükte incelemeye alınması sebebiyle depolama hizmetine ilişkin masrafların davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış,

-----Esas sayılı Dosyası ---- üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş,----tarafların---- kayıtları celp edimiş, --- tarafların ticaret sicil kayıtları dosya arasına alınmış,---- tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyetinin ----- tarihli raporunda özetle, ''Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelere tarafların defter kayıtlarında yapılan inceleme ve tespitlere göre, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle;

davacı tarafından davalı tarafa taşıma hizmeti verilmesi sırasında yükün gümrükte incelemeye alınması sebebiyle derdest davaya konu edilen depolama hizmetine ilişkin masraflardan davalının sorumlu tutulmasının yerinde olmayacağı, aksi yönde kanaat oluşması ve depolama hizmetine ilişkin masraflardan davalının sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde ise dava tarihi itibariyle davacının asıl alacağının 59.470,00 TL ve 1.062,00 Euro olacağı ve davacının hükmolunacak alacağına (dava tarihinden önce miktarı belirtilmek suretiyle keşide edilmiş bir ihtarname olmadığından,

faturaların tebliğ tarihinden olmasa da) dava tarihinden itibaren (somut olayda hasardan kaynaklanan tazminat tartışılmadığından döviz için CMR md.27'de öngörülen 965 maktu döviz faizi yerine) döviz için 3095 SK. Md.4/a hükmüne göre, TL. için ise talep paralelinde avans faizi de yürütülebileceği,'' yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın davacı tarafından davalı tarafa taşıma hizmeti verilmesi sırasında yükün gümrükte incelemeye alınması sebebiyle depolama hizmetine ilişkin masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı,

yükün incelemeye alınmasına hangi tarafın sebebiyet verdiği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişilerden rapor alınmış olup, bilirkişi tarafından Davalının davacı taşıyıcı ile -----olduğunu belirttiği dava konusu alüminyum hurda türü emtianın komple kamyon hamulesi yük olarak 2 araçla ---- teslim alınıp, ----taşınması ve taşınan yükün ---- aktarmalı olarak ----gümrüklü antrepoya boşaltılması konusunda e-mail yazışmaları üzerinden icap ve kabul yoluyla anlaşma sağladığı, Bu anlaşma kapsamında ---- plakalı “dava dışı” aracın;

hareket idaresince kabul, tescil ve muayenesi sonucunda sistem tarafından otomatik olarak verilen ----- olarak belirtilmiş olsa da, üzerinde herhangi bir ---- eşliğinde ---- tarihinde -----Bölümünde öngörülen --- olarak ---bulunduğu ----- itibariyle de ----- olarak belirtilen ----- intikal ettiği ve araç hamulesi emtianın anılan gümrük müdürlüğüne bağlı ----- boşaltıldığı,Davacının varış gümrük idaresine sunduğu ---- plakalı araçtaki komple kamyon hamulesi yük için---- tarafından----- tarihli yazıya cevaben ---- sayılı yazının ekinde gönderilen ve eşyanın bulunduğu ---- yapılan inceleme ile ----düzenlenen ---- tarihli Ekspertiz Raporunun

----- Müracaat ederek ----- sayılı ----- alüminyum hurda olarak beyan edilen eşyaların hurda niteliği taşıyıp taşımadığı konusunda tereddüt hasıl olduğunu belirterek, gerekli inceleme sonucu düzenlenecek ekspertiz raporunun Müdürlüklerine Gönderilmesini talep etmiştir. ---- adına tescilli ---- tarih sayılı fatura muhteviyatı ------- beyan edilen eşyanın, muhtelif motor aksamı, radyatör, şanzıman, hortum, kaporta aksamı, fren diskleri, motor gövdeleri, jant, hidrolik kavrama, egzost, susturucu, şaft vb. Olduğu görülmüştür.

İncelenen eşyaların tamamının kullanılmış eşya olduğu anlaşılmıştır. İşlemlerden geçirilerek yeniden kullanılabilir eşya haline getirilebilecek nitelikte eşya bulunmadığı kanaatine varılmış olmakla birlikte yapılacak bakım/onarımla eşyanın kullanılıp kullanılamayacağı konusunda verilecek kararın ise teknik tespitten ziyade bu tamir/bakım maliyetlerinin ekonomik yönden anlamlı olup olmayacağı ile ilgili olduğu değerlendirilmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ve hurdanın “metallerin imalinde veya mekanik suretle işlenmesinden hasıl olan döküntü ve hurdalar ile kırılma, kesilme, eskime veya diğer nedenlerle kullanılamaz halde olan metal eşya" tanımı çerçevesinde görsel olarak incelenen eşyanın tamamının “hurda olarak değerlendirilebileceği" anlaşılmıştır.” denmek suretiyle sonuca bağlanması üzerine, Davacının --- plakalı araçla taşıyıp ---- transit geçiş yaptıktan sonra)----sunduğu,

sevk faturasına göre bedeli-------- satıcının/ihracatçının bedelini tahsil etmeden malını müşterisi konumundakialıcısına/ithalatçıya sevk ettiği, işleme aracılık eden bankaların bedel transferi konusunda mesuliyet yüklenmedikleri; bu yönüyle de---- olarak da adlandırılan ve dâhili ticarette -------ödeme şekliyle 5.000,-Euro; gümrüklenmiş değeri de 97.905,17 TL. olan 17.260 kiloluk “kullanılmış alüminyum hurda” türü emtianın -----ilgili tekmil gümrük formalitelerinin;

davalının davacıya bildirdiği -----“anılan müdürlük nezdinde nihai alıcı konumundaki dava dışı ----- kayden (hurdalar gümrük vergi Davalının davacı taşıyıcıya eşya kodunu (yani gümrük tarife istatistik pozisyonunu) diğer araçta olduğu gibi ---- bildirdiği aynı türdeki emtianın yüklendiği ------dava konusu aracın------ olarak belirtilmiş olsa da, ----- plakalı diğer araçta olduğu gibi üzerinde herhangi bir-------- muaf olduğundan; ödenmeden) tamamlandığı, numarası bulunmayan) ----- olarak ---- intikal ettiği, ancak bu aracın varış gümrüğünden ---- transit geçiş yapamadığı;

----- yapılan kontrol üzerine sevk faturasına göre hurda alüminyum olması gereken emtianın refakat belgesinde ----- beyan edilmiş olması ve yaptırılan ekspertiz incelemesinde de araçta kullanılmış oto parçalarının revize edilerek kullanılabilir duruma getirilebileceğinin belirtilmesi nedeniyle, dava konusu araçtaki----- emtiaya el konulmak üzere --- düzenlenen ---------- Yeri Tespit, Savcı Görüşme, Talimat Alma, Sayım-Tespit ve Muhafaza Altına Alınma Tutanağı'na” kayden ----------- gümrük sahasında muhafaza altına alındığı, bu nedenle de aracın ----edemediği,

Muhafaza altına alınan dava konusu-----plakalı araç hamülesi emtianın tasfiyesine karar verilerek satışının yapıldığı, bu süreçte oluşan masrafları davacının faturaya bağlamak suretiyle davalıdan tahsil etmek istediği tespit edilmiştir.Somut olay konusu uluslararası karayolu taşıma işinde davacı tarafın derdest davaya konu ettiği taşıma sözleşmesi kaynaklı alacak talebi için (CMR Konvansiyonu'nun 1. ve 2/1.

Maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, taşıt; yüküyle birlikte güzergahın bir kısmında deniz yolunu kullansa bile Sözleşme hükümlerinin tarafların ikametgâhı ve milletine bakılmaksızın taşımanın tümü için ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden.

CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi Konvansiyon hükümlerine tabi olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden öncelikli olarak CMR Konvansiyonu'nun gözetilmesi gerekecektir.Davacı şirketin vekili davaya cevap dilekçesine cevaplarını sunduğu bila tarihli dilekçesinde “ihracat beyannamesinin göndericinin faturada beyan ettiği mal cinsine, transit refakat belgesinin de --- hazırlanan ihracat beyannamesine göre hazırlandığını,

bu durumda da müvekkilinin ---numarasını bilmesinin mümkün olmadığını----numarasının da göndericinin faturasındaki beyana göre yapıldığını, zaten yapılacak ihracat beyannamesinde veya yapılan transit refakat belgesine farklı bir ---- numarası yazılmasının da doğru olmayacağını” öne sürmekte ise de;Dava konusu ---- plakalı araç hamulesi yük için dava dışı ihracatçı ---tarafından düzenlenen ----sayılı sevk faturasına göre bedeli -----olduğu,

davalı tarafın bu fatura konusu hurdaların --- numarasını (diğer araç hamulesi emtiada olduğu gibi) davacıya doğru bir şekilde 7602.00.90.00.00 olarak bildirdiği halde, ----araçtaki yüke ait ------olarak kayıtlı olan ----- --- kodunu almadan önce---- kodlu geçici tescil numarası verildiğinde,

davalı tarafından davacıya bildirilen ----- numarası olmadığının fark edilip (bu yüzden çıkabilecek herhangi bir sorunun mesuliyetini de taşımamak için) düzelttirilmesi gerekirken düzeltilmemiş olmasından ve/veya davalının bildirdiği ----numarasından farklı bir tarife nedeniyle dava konusu aracın aktarma gümrüğünde bekletilmesinden kaynaklanan masraflardan davacıya karşı davalı tarafın kusurlu olması söz konusu olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.