İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/334 K.2025/434

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/334 Esas

KARAR NO:2025/434

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

DAVA TARİHİ: 09/05/2024

KARAR TARİHİ: 20/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Şirketin kuruluş tarihi itibariyle hiçbir genel kurulun yapılamadığını, müvekkilinin kanundan doğan bilgi alma ve inceleme hakkını kuruluştan itibaren kullanamadığını, şirket ortaklığından kaynaklanan kar dağıtımına katılma, genel kurulda oy kullanma, şirket faaliyetlerinin denetimi ve şirket organlarının seçimi hakkı gibi pek çok hakkını kullanamadığını, buna ek olarak diğer ortak ve müdürün muhasebesel işlemleri geç başlatması ve vergi denetimi sırasında müfettişe sorun çıkarması sebebiyle müvekkilinin ciddi bir vergi cezasıyla karşı karşıya kaldığını, ----- tarihli vergi denetim bürosundan gelen yazıya cevap verilmediğini,

şirket defter ve belgeleri sunulmadığını, bunun için de ayrıca bir ceza şirkete ve dolayısı ile müvekkiline kesileceğini, ------ şirket faaliyetine konu bir dairedeki eşyaları müvekkilinden habersiz boşaltarak şirket esas faaliyeti olan airbnb ile eşyalı kısa süreli turistik oda/ev kiralama faaliyetini yürütemez hale geldiğini, yakın arkadaş olarak birlikte kurulan şirkette müvekkili şirket müdürü olan ortağına asla ulaşamamadığını, ihtarnameye dahi yanıt vermediğini, dolayısı ile taraflar arasındaki güven ilişkisinin kökünden sarsıldığını, ortakların şu anda birbiriyle konuşmadıklarını, müvekkilinin ---- mühendis olarak işe başladığını,

bundan sonra ----yaşamaya devam edeceğini, dolayısı ile şirket ile ve ----- ile ticari bağlantısı kalmadığını, tüm bu sebeplerle, ortaklığın devam ettirilmesi müvekkili için çekilemez hale geldiğini, müvekkilinin----- yaşamını sürdürürken bir anda -------- başka bir kusurlu eylemi sebebiyle vergi cezası vb. bir riskle karşı karşıya kalmak istemediğini, ayrıca şirketin uzun bir süredir faaliyetlerini yürütemez ve kar elde edemez durumda olduğunu, dolayısı ile kuruluş amacı kar elde etmek olan şirketin kar elde etmemesi ve faaliyetlerini uzun bir süredir sürdürmemesi de müvekkili şirketten çıkma talebini haklı kıldığını, tüm bu sebeplerle,

müvekkilinin sadece işbu ortaklık ilişkisinden kurtulmak istediğini, herhangi bir ayrılma akçesi talep etmediğini, ----------- tarihli vergi denetim bürosundan gelmiş olan yazıya cevap vermemesi, şirket defter ve belgelerini sunmaması sebebiyle de şirketin bir vergi cezasıyla karşı karşıya kalacağı düşünüldüğünde,

müvekkilinin herhangi bir ayrılma akçesi talep etmemesi hususu da göz önüne alınarak teminatsız bir şekilde -mahkemeniz aksi kanaatteyse diğer ortağın kusuru gözetilerek belirlenecek makul bir teminat karşılığında- müvekkilin ortaklıktan doğan hak ve borçlarından tümünün dondurulması ve müvekkilinin durumunun teminat altına alınması amacıyla mahkemenizce gerekli görülen her türlü önlemlerin alınması suretiyle ihtiyati tedbir talebinin bulunduğunu belirterek açıklanan nedenlerle; şirket müdürü -------- tarihli vergi denetim bürosundan gelmiş olan yazıya cevap vermemesi,

şirket defter ve belgelerini sunmaması sebebiyle de şirketin bir vergi cezasıyla karşı karşıya kalacağı düşünüldüğünde, müvekkilinin herhangi bir ayrılma akçesi talep etmemesi hususu da göz önüne alınarak teminatsız bir şekilde -mahkemeniz aksi kanaatteyse diğer ortağın kusuru gözetilerek belirlenecek makul bir teminat karşılığında- müvekkilinin ortaklıktan doğan hak ve borçlarından tümünün dondurulması ve müvekkilinin durumunun teminat altına alınması amacıyla mahkemenizce gerekli görülen her türlü önlemlerin alınması suretiyle ihtiyati tedbir talebinin kabulünü, davanın kabulü ile müvekkilinin ayrılma akçesine hükmolunmaksızın,

------ ortaklığından TTK. Md. 638/2 uyarınca haklı sebeple çıkmasına karar verilmesine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava.

TTK 638/2.maddesi uyarınca açılan 'şirket ortaklığından çıkmaya izin' davasıdır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, davalı şirketin ticaret sicil kayıtları dosya arasına alınmış, davalı şirketin tüm sicil kayıt örnekleri---- celp edilmiş, davalı şirketin ----- borçluluk durumu ve soruşturma olup olmadığı bilgisi celp edilmiş,

----davacının 2022 yılı vergi tekniği raporu celp edilmiş, davalı şirketin defter incelemesine karar verilmiş ancak davalı incelemeye katılmadığından defterleri incelenmemiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Uyuşmazlığın davacının, davalı limited şirketten çıkması için haklı nedenlerinin oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.----- müzekkere yazılarak davalı şirketin ilk kuruluşundan bu yana tüm sicil kayıtları celp edilmiş, dosyasına intikal eden tek sicil kaydının anasözleşmesinin ilanı olduğu görülmüştür.Vergi Dairesinden davalı şirketin borçluluk durumu araştırılmış,

dosya arasına alınmıştır.Davalı şirketin defter incelemesi için gün tayin edilmiş, davalı şirket defterlerini sunmamıştır.Türk Ticaret Kanunu’nun 638 inci maddesinin ikinci fıkrası. “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” hükmüne havidir.

Söz konusu ikinci fıkra, aynen 6762 sayılı Kanun’un 551 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünde olduğu gibi, ortağa haklı sebeplerin varlığında, çıkma davası açabilmesi olanağı sağlamıştır.Davalı şirketin ana sözleşmesinde, bir ortağın tek taraflı iradesi ile şirketten çıkabileceğine dair hüküm öngörülmediğinden T.T.K. madde 638/2 hükmü uyarınca ancak haklı sebeplerin varlığı halinde, şirketten ayrılma hakkı doğan ortak, şirketten ayrılmasına izin verilmesini mahkemeden isteyebilmektedir.Bilindiği üzere, limited şirket bir sermaye ortaklığıdır.

Ancak, anonim şirketlerden farklı olarak, ortakların kişiliklerinin de önem arz ettiği ve kişisel unsurları da bünyesinde barındıran bir ortaklık türü olarak Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Bir ortağın haklı sebebe dayanarak şirketten çıkma hakkı, mutlak ve vazgeçilmez bir hak olup, bütün ortaklara eşit olarak sağlanmıştır.Haklı sebepler, limited şirket ortaklarının bir araya gelmelerini sağlayan maddi ve kişisel sebepleri ortadan kaldıran böylece şirketin amacına ulaşmasını imkânsız kılan ya da ciddi bir şekilde güçleştiren ya da amacını tehlikeye sokan nedenlerdir.

Doktrinde de haklı sebep, hukuki ilişkinin sürdürülmesini çekilmez hale getiren ve bozucu yenilik doğuran bir bildirim ve dava yolu ile hukuki ilişkiyi sona erdirmek veya değiştirmek yetkisinin kullanılmasını adil gösteren hukuki olgudur şeklinde tanımlanmıştır.

Kar payının ne zaman ve nasıl dağıtılacağına ilişkin açıkça hüküm bulunmasına rağmen şirket tarafından bu usule uyulmamış olması veya bu hususta herhangi bir hüküm bulunmasa da bu hususuta uzunca bir süre karar alınmamış veya kar pay dağıtımı yapılmaması durumunda; kar dağıtımı konusunda hakkaniyete aykırı hallerin ortaklıktan çıkma için haklı sebep teşkil edeceği açıktır. ----------Yukarıda arz ve izah edilen sebepler, tüm dosya kapsamı, incelenen ticaret sicil kayıtlarına göre; davalı şirketin 2 ortaklı olarak kurulduğu, davacının şirket ortaklarından biri olduğu, şirketin kurulduğu tarihten itibaren hiçbir faaliyet göstermediği,

şirketin çalışamaz hale gelmesinin şirketten çıkma için haklı neden olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının şirket ortaklığından çıkmasına izin verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.