İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/430 K.2025/320

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/430 Esas

KARAR NO: 2025/320

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/06/2024

KARAR TARİHİ: 24/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket her türlü nakil vasıtasına ait yedek parçanın alımı, satımı, ithalatı, ihracatı ve imalatı alanında faaliyet gösterdiğini, taraflar arasında uzun yıllardır süre gelen ticari faaliyet bulunduğunu, ticari ilişkinin başlangıcında davalı şirketin ticari işlemlerde davalı şirketin çalışanı olan ----- ile iletişime geçileceğini, siparişlerin bu şahıs tarafından verildiğini, dava tarihine kadar yapılan ticarette bir sorun yaşanmadığını, siparişlerin ------ tarafından verileceğinin tarafların kabulünde olduğunu, dava konusu fatura bedellerinin davalı şirketten talep edildiğinde,

davalı şirketin böle bir siparişimiz yok dediğini ve fatura bedellerini ödemediklerini, siparişlere ilişkin ----- yazışmalarının dava dosyasına sunulduğunu, davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen e- faturaların davalı şirkete tebliğ edildiğini, davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların ticari defterlerine işlendiğini, söz konusu faturala elden teslim aldım şeklinde imzalandığını,” beyan ederek huzurda görülmekte olan davanın kabulü ile 347.800,00-TL'nin arabuluculuk tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davalı şirkete verilmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin araç kiralama şirketlerinden birisi olduğunu, -------- adı altında araç kiralama ve ikinci el araç satışı faaliyetleri ile iştigal ettiğini, davacı şirketin ise davalı Şirket'in talebi doğrultusunda davalı şirket araçlarına ilişkin yedek parça tedariki süreçlerini yürüttüğünü, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği araç yedek parçaları arızalı / hasarlı araç plakaları belirtilerek tarafların kullandığı -------isimli sisteme girildiğini, sistem üzerinden görülen bu taleplerin karşılanması adına davacı tarafından doğrudan davalı şirket'in anlaşmalı servislerine iletildiğini,

bahse konu ticari ilişkide davacının yükümlülüğünün davalı şirket'in parça tedariki talebini yerine getirmek olduğunu, davalı şirket'in davacıdan herhangi bir parça tedarik talebi olmadığını, tedarik edildiği iddia edilen parçaların davalı şirkete veya yetkili servislerine teslim edilmediğini, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığını, ---- sipariş verme yetkisinin bulunmadığını, malzemelerin ---- elden teslim edildiğini, malzemelerin -----elden teslim edilmesi yönünde bir teamülün bulunmadığını, taraflar arasında --- ayından itibaren bir ticari ilişki olduğunu, davalı şirketin ----- üzerinden sipariş verdiğini,

verilen sipariş üzerine teknik servislere parçaların teslim edildiğini, davalı tarafından siparişinin verilmeyen ve teslim alınmayan parça bedellerinin ödenmesinin beklenmeyeceğini, davalı Şirket eski çalışanı-- davacı şirket yetkilisi arasında geçen ve dosyada mübrez ---- yazışmalarında yer alan, davacı yetkilisi tarafından gönderilen---- mesajı olduğunu, bu yazışma davalı Şirket'in iyiniyetli olduğunu, parçaların ------- tarafından sipariş edildiğini, davalı Şirket'in dahlinin olmadığının ve davacı'nın bile isteye taraflar arası ticari teamüle aykırı hareket ettiğini, tüm riskleri bilerek bu duruma zemin oluşturduğunu açıkça gösterdiğini,

davacı delillerinden ----yazışmalarında yer alan, ------- tarafından gönderilen " Seni yönetici onayıyla falan uğraştırmadan halledeceğim, faturaları ben işlerim sisteme onu da o şekilde çözeriz" mesajına rağmen davacı şirket yetkilisinin işleme devam etmesi,

basiretli tacirden beklenilen özen yükümlülüğünün yerine getirilmediğini gösterdiğini, yıllık iç denetim kapsamında--- eylemlerinden haberdar olunduğunu, konuyla ilgili -------- yazılı savunma alındığını ve kendisinin iş akdine son verildiğini, bahse konu denetime ilişkin rapor ve her türlü delil işbu dilekçenin ekinde sunulduğunu, davalı şirket eski çalışanı -------hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, suça konu olaya ilişkin soruşturmanın----soruşturma numaralı dosyasında görüldüğünü, ilgili soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini,

------- tarihli yazılı ve imzalı savunmasında yer alan beyanıyla görevi gereği sipariş verdiği ürünleri araçlara takılmasını sağlamak yerinde satarak maddi menfaat elde ettiğini açıkça ikrar ettiğini, ----- bahse konu yedek parçaları usulüne aykırı şekilde bizzat şirketlerden sipariş ettiğini, bu parçaları çaldığını ve ardından da şahsi gelir elde etme maksadıyla sattığını ikrar etmiş ve konuya ilişkin tutanak imzaladığını, nihayetinde ----- iş akdine son verildiğini, “ beyan ederek davalı şirket hakkında açılan işbu alacak davasının esastan reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, fatura alacağının tahsili talebine ilişkindir.

Davacı, davalı ile aralarındaki ticari ilişki bulunduğunu, ticari ilişki kapsamında dava konusu malların davalının temsilcisine teslim edildiğini, davalıya faturanın gönderildiğini, kesilen faturaların davalı defterlerine ilk önce işlendiğini, sonrasında iade faturası düzenlendiğini, davalının temsilcisine teslim edilen mal bedellerinden davalının sorumlu olduğunu, davalının faturaları ödemediğini, dava konusu fatura alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, davacı ile aralarında akdi veya cari hesap ilişkisi bulunmadığını, malların teslim edildiği kişinin temsilcisi olmadığını,

temsilci olmayan bir kişiye teslim edilen mallar nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ---- sayılı İcra Dosyası ----- üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ---- davalının çalışan listesi celp edilmiş,

--------- soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş,---- tarafların --- kayıtları celp edilmiş, -----tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, ---- tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ---- tarihli raporunda özetle, "...Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve ------- Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, Davalı şirket tarafından ibraz edilen 2023 yılına ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 347.800,00-TL ALACAKLI olduğu, davalı şirketin davacı şirkete borcunu 27.08.2024 tarihinde yapılan 618.759,00-TL ve 28.08.2024 tarihinde yapılan 17.840,00-TL’ lik toplam 636.599,00-TL lik ödeme ile borcunu davacı şirkete ödediği,

Davacının faturalara konu işlemi davalının temsilcisi ile yapmış olduğu ve TBK m. 40 uyarınca davalının söz konusu fatura bedellerinden sorumlu olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir.

Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat kulfeti açısından sonuç dogurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat kulfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme iliskisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç dogurmaz.

Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafca ispatlanması gerekir.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile ---- formları üzerinde yapılan bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafça talep edilen fatura alacağının davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, davalı tarafından faturalara ilişkin iade faturası kesilmesine rağmen davalı şirketin davacı şirkete borcunu 27.08.2024 tarihinde yapılan 618.759,00-TL ve 28.08.2024 tarihinde yapılan 17.840,00-TL'lik toplam 636.599,00-TL'lik ödeme ile davacı şirkete borcunu ödediği,

dava tarihinden sonra yapılan ödeme sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmış, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Her ne kadar davalı şirket dava dışı şirket çalışanı ---- tarafından verilen siparişlerden haberdar olmadığını, ---- şirketin temsilcisi olmadığını, mal tesliminin şirkete yapılmadığından dava konusu bedelden sorumlu olmayacağını beyan etmekte ise de; dava dışı ----- tarafından yapılan işlemlerin davalı şirketin çalışanı olduğu dönemde yapılmış olduğu, davacının davalı ile arasındaki sözleşme ilişkisinde dava dışı temsilci ile iletişim halinde olduğu,

taraflar arasındaki ilişkinin temsilci ---- üstünden sürmüş olduğu, taraflar arasındaki ilişki devam ederken davalı tarafından kendi defterlerine kayıt edilen faturaların altına dahi “Onay: ----şeklinde kaydın düşülmüş olması nazara alındığında dava dışı temsilcinin ------ dava konusu işlemleri davalı adına yaptığı ve davalının dava konusu fatura bedellerinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Ayrıca------ Soruşturma sayılı dosyasında ifade veren dava dışı ---- dava konusu faturalara ilişkin malları (müşteki şikayet dilekçesi sf 3: Şüpheli tarafından ----- tutarında kit set ve kavrama ürünü ----------- plakalı araçlar için sipariş verilmiştir.) davalı şirket adına sipariş verip kendisi sattığını, parasını kendisinin aldığını, ürünlerin faturasının davalı şirket adına kesildiğini beyan etmektedir.

Dava dışı ---- beyanları nazara alındığında davalı şirket ürünleri kendi adına kullanamasa dahi süregelen ticari ilişki kapsamında davacıya bedelini ödemekle yükümlü olup davacı şirketin dava dışı ---- eylemlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır. Davalı şirket kendi iç ilişkileri kapsamında dava konusu alacağı dava dışı ----- rücu edebilecek olup bu hususu davacıyı ilgilendirmemektedir.

Başka bir deyişle, davacı eldeki davayı açmakta haklı olup davanın devam etmesi halinde davacı alacağının kabulüne karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiş, aksi yöndeki davalı itirazlarına itibar edilmemiştir.------ Karar sayılı ilamında; "...Kural olarak yargılama giderleri davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir.(HMK m. 326/1) Ancak, feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir.

(HMK 312/1) Mahkemece konusuz kalan davada yargılama gideri ve vekalet ücretine davanın açıldığı tarihteki davacı ve davalının haklılık durumları gözetilerek karar verilmesi gerekir.Somut olayda; eski yönetici ---- davalı arasında ------ başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesi hususunda uyuşmazlık bulunmamakta, kiralananın ise yargılama devam ederken boşaltıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, taşınmazı eski yönetici ile yapılan kira sözleşmesine dayanarak kullanan davalı hakkında elatmanın önlenmesi isteminde bulunamayacağından davaya devam edilmesi halinde açılan davanın ret edilmesinin gerektiği, davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği, dolayısıyla vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığı hususu dikkate alınmaksızın..." şeklinde belirtilmiştir.Dava açıldıktan sonra davalı tarafından borçlarının ödenmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı açıktır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacının dava açmakta haklı olduğu, davanın devam etmesi halinde davanın kabul ile sonuçlanmasının gerektiği, davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.