İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/45 K.2025/1023

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/45 Esas

KARAR NO : 2025/1023

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 18/01/2024

KARAR TARİHİ : 02/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

22.09.2023 tarihinde, davalıların sürücüsü, sahibi ve KZMS Sigortacısı oldukları --------- plakalı kamyonet ile davacının sürücüsü ve sahibi olduğu--------- plakalı motokaravana kırmızı ışıkta beklerken arkadan çarptığını, ---------- plakalı, motokaravanın arkadan aldığı darbe ile öndeki araca çarptığını ancak öndeki aracın beklemeyerek kaza mahallinden ayrılması nedeniyle plakasının tespit edilemediğini, sürücü davalı --------- kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu,--------- plakalı motokaravanın kaza nedeniyle değer kaybettiği ve onarım süresince kullanılamadığı için mahrumiyet zararı olduğunu,

arabuluculuk sürecinin uyuşmazlıkla sonuçlandığını açıklayarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla --------- plakalı motokaravanın değer kaybının 100 TL kısmı ile onarım süresince mahrumiyet zararının 100 TL kısmının tüm davalılardan kaza tarihi 22.09.2023 itibariyle avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 25.07.2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; 100,00 TL değer kaybı taleplerini 44.013 TL artırarak 44.113 TL'ye, 100,00 TL araç mahrumiyet taleplerini 19.900 TL artırarak 20.000 TL'ye yükselterek toplam 64.113 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar --------- İle --------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme dava tarihinden sonra yapıldığından davalı sigorta şirketi yönünden de yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine ve aleyhimize karşı vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiş ve eksik harcı tamamlamıştır.

SAVUNMA

Davalı--------Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan ---------- plakalı kamyonetin KZMSS teminatları altında ve teminat limitinin 120.000,00-TL olduğunu, davacıya ait -------- plakalı motokaravanın, hasar tutarı karşılığı 01.02.2024 tarihinde 107.113,00-TL, değer kaybı karşılığı 25.01.2024 tarihinde 12.887,00-TL ödenerek 120.000,00-TL teminat limiti tüketildiği için sorumluluklarının kalmadığını, açıklayarak davanın reddi talep etmiştir.Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle;Kaza tespit tutanağının ve davacının kusur değerlendirmesinin kabul edilmediğine, davacı zararlarının ---------Ş. tarafından ödendiğine,

mahrumiyet zararının ispata muhtaç olduğunu açıklayarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı --------- usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı araçta oluşan değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacıya ait ---------- plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortası ile sigortalı, davalı -------- maliki olduğu ve kaza tarihinde davalı --------- sevk ve idaresinde olan --------- plaka sayılı aracın 22/09/2023 tarihinde trafik kazasına karıştıkları ve davacıya ait aracın hasara uğradığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

uyuşmazlığın taraf sürücülerin kusur oranları, davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davalı sigorta şirketi tarafından davacıya değer kaybı ödemesi yapılarak sigorta teminat limitinin tüketilip tüketilmediği, davacının aracı kullanamamasından kaynaklı mahrumiyet zararı olup olmadığı varsa miktarı ile davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası poliçe, ---------- davacı ait aracın tramer kayıtları celp edilmiş, kazaya karışan araçların kaza tarihi ve halen malik bilgilerini gösterir tescil ve ruhsat kayıtları Uyap'tan dosya arasına alınmış ve 28.05.2025 tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

Sürücülerin düzenledikleri kaza tespit tutanağında ve diğer belgelerde; 22.09.2023 tarihinde, saat 12:50 sularında, -------, --------, --------- Mh, --------- Cd'nde, davalı sürücü -------- idaresindeki--------- plakalı kamyoneti ile kırmızı ışıklarda bekleyen --------- plakalı motokaravana arkadan çarptığı,sürücü --------- idaresindeki ---------- plakalı motokaravanın arkadan aldığı darbe ile ileriye doğru itildiği ve öndeki araca arkadan çarptığı, sürücü --------- arkadan çarpan aracın yanına gittiği sırada öndeki araç yeşil ışık yanması ile kaza mahallinden ayrıldığı için öndeki araç ile ilgili herhangi bir tespit yapılamadığı, açıklanmıştır.

-------Ş.'nin --------- numaralı KZMSS poliçesi ile --------- adına tescilli, ---------- plakalı kamyonet 21.04.2023- 21.04.2024 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 22.09.2023 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altına alınmıştır. Kaza tarihinde araç başına maddi teminat limiti 120.000 TL dir.

Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle alınan bilirkişi raporunda özetle.

Davalı sürücü --------- idaresindeki ---------- plakalı kamyoneti ile kırmızı ışıkta bekleyen --------- plakalı motokaravana arkadan çarparak savrulmasına ve öndeki araca arkadan çarpmasına neden olduğu için KTK 84/d ve KTY 157/4/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, davacı sürücü --------- idaresindeki --------- plakalı motokaravanı ile kırmızı ışıkta beklerken ---------- plakalı kamyonetin arkadan çarpması sonucu öndeki araca arkadan çarptığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı,

tazminata konu --------- plakalı motokaravanın, kaza tarihindeki rayiç değerinin hasarsız 2.477.000 TL, onarıldıktan sonra 2.420.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 57.000 TL olduğu, ---------Ş. tarafından ödenen 12.887 TL değer kaybının mahsubundan sonra bakiye değer kaybının 44.113 TL kaldığı, onarım süresinin 5 gün ve onarım süresince mahrumiyet zararının 20.000 TL olduğu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

22.09.2023 tarihinde, saat 12:50 sularında, --------, --------, ------- Mh, --------- Cd'nde, davalı sürücü --------- idaresindeki --------- plakalı kamyoneti ile kırmızı ışıklarda bekleyen --------- plakalı motokaravana arkadan çarptığı,sürücü ---------- idaresindeki--------- plakalı motokaravanın arkadan aldığı darbe ile ileriye doğru itildiği ve öndeki araca arkadan çarptığı, sürücü --------- arkadan çarpan aracın yanına gittiği sırada öndeki araç yeşil ışık yanması ile kaza mahallinden ayrıldığı için öndeki araç ile ilgili herhangi bir tespit yapılamadığı,

davalı sürücü --------- idaresindeki --------- plakalı kamyoneti ile kırmızı ışıkta bekleyen --------- plakalı motokaravana arkadan çarparak savrulmasına ve öndeki araca arkadan çarpmasına neden olduğu için KTK 84/d ve KTY 157/4/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, davacı sürücü -------- idaresindeki ---------- plakalı motokaravanı ile kırmızı ışıkta beklerken --------- plakalı kamyonetin arkadan çarpması sonucu öndeki araca arkadan çarptığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı,

usul ve yasaya uygun denetime elverişli olduğu için hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere tazminata konu --------- plakalı motokaravanın, kaza tarihindeki rayiç değerinin hasarsız 2.477.000 TL, onarıldıktan sonra 2.420.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 57.000 TL olduğu, --------Ş.

Tarafından davadan sonra ödenen 12.887 TL değer kaybının mahsubundan sonra bakiye değer kaybının 44.113 TL kaldığı, onarım süresinin 5 gün ve onarım süresince mahrumiyet zararının 20.000 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

İşleten tanımının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapıldığı, aynı Kanun'un 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içerdiği,

bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahibinin hukuken sorumlu olacağının ilkesi benimsendiği, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde, artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması,

araç malikinin ise sorumlu tutulmaması gerektiği gözetildiğinde davalı -------- --------- plakalı aracın maliki olması nedeniyle işleten sıfatıyla dava konusu zarardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

ZMMS motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin zarara uğramasına neden olunması durumunda, aracı işletenin, üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli sınırlar içinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sigorta türünde sigortacı, oluşan zararın tamamından değil, sigorta teminatı verdiği işleten ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin zararın doğmasındaki kusurları oranında ve poliçede belirlenen tazminat tutarları limitlerine kadar sorumlu olur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü içermektedir. Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi. “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” Hükmünü, Aynı kanunun 85. Maddesinde ise.

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir.

Eldeki dosyada davalı sigorta şirketi davalıya ait aracın ZMMS poliçesini düzenlendiğinden ve kaza tarihini kapsadığından değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketi araç maliki ile birlikte müteselsilen sorumludur.

Davalı ------- ise kazayı yapan aracın sürücüsü olduğundan TBK 49. Maddesi gereğince meydana gelen zarardan sorumludur. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı sigorta şirketinin davadan sonra değer kaybına ilişkin bir kısım ödeme yapmış olduğu ve sigorta limitini doldurduğu anlaşıldığından ödeme yapılan kısım yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, yine araç mahrumiyet zararı sigorta teminatı kapsamında olmadığından bu talep yönünden davanın reddine, diğer davalılara açılan değer kaybına ve araç mahrumiyet zararına ilişkin davaların ise kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.