İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/559 K.2026/251

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/559

KARAR NO : 2026/251

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30.07.2024

KARAR TARİHİ : 05.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 31.03.2021 tarihli "Fason İmalat Anlaşması” yapıldığını, bu anlaşma kapsamında müvekkilinin, davalıya ait " ------" isimli markanın çay imalini yapma borcunu üstlendiğini, bu çerçevede pek çok ürünün imalatı sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilerek davalı adına fatura edildiğini, bu bakımdan davacının “paketleyici” sıfatıyla üretim faaliyeti gerçekleştirmekte olduğu fabrikasında fason imalat yapabilmesi için gerekli birtakım malzemeleri, davalı adına klişe üreticisi olan bir üçüncü kişiye ürettirerek,

bu çerçevede paketleme işlemlerini de --- adı verilen malzeme grubu ile yapması zorunluluk arz etmekte olup işbu malzemelerin bir başka işte kullanılmasının mümkün olmadığını, içeriğinde "kutu, dış koli, folyo, zarf, ip etiketi, ip, filtre kağıdı" gibi malzemeler bulunan bu malzemelerin, davalı adına özel olarak ürettirildiğini ve malzemelerin üstüne davalı şirketin marka ve amblem bilgilerinin de eklendiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan faturadan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin,

sözleşmenin anlaşma hükümleri çerçevesinde davacı adına paketleme yaparak satışa hazır ürünleri davacıya göndermiş ise de ilgili üretimin ardından daha fazla üretim yaptırmak istemeyen davalı nedeniyle anlaşmanın feshedildiğini, davalı adına ve hesabına üretilen klişelerin ise davacının elinde kaldığını, dava dilekçesi ekinde sunulan faturada belirtilen “Klişe bedelleri” davacıya ödenmemiş olduğundan söz konusu durumun, sözleşmenin 5. maddesine aykırılık teşkil ettiği ve davalının sözleşmesel sorumluluğunu ihlal ettiğini,

bu nedenle somut olayda taraflar arasında imzalanan Fason İmalat Anlaşması çerçevesinde paketleme işlemlerine başlanabilmesi için her ne kadar davalının davacıya vermiş olduğu hammadde miktarı üzerinden müvekkilince yapılan hesaplamalar doğrultusunda yeterli sayıda klişe ürettirilmiş ise de davalının sözleşmeye aykırı olarak davacıya teslim etmiş olduğu ham maddeler kadar üretim siparişi vermediğini ve sözleşmenin feshedildiğini, bu sebeple müvekkilinin uhdesindeki klişelerin, kullanılamayacak vaziyette davacının elinde kaldığını, müvekkilinin zararına yol açtığını, müvekkilinin,

taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı üstlenmiş olduğu edimleri ifa ettiğini, davalı taraf adına özel olarak klişe malzemeleri ürettirmiş ise de üretilen malzemelerin kullanılacağı kadar sipariş yapılamadan taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini ve klişe bedellerinin davacıya ödenmeyerek müvekkilinin mağdur edildiğini, tüm bu nedenlerle;

davalı aleyhine başlatılan ---İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptalini, davalı tarafın itirazı nedeniyle duran icra takibinin devamını, söz konusu itirazın kötü niyetli ve takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olması nedeniyle alacağın asgari %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; fatura alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı tarafından davalı aleyhine ---. İcra Dairesi'nin ---- esas sayılı dosyasında 91.951,00 TL asıl alacak ve 20.845,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 112.796,33 TL üzerinden icra takibine geçildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1).

Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1).

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3). Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir.

Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat külfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz.

Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafça ispatlanması gerekir.

Mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- talimat numaralı dosyasına talimat yazılmış, hazırlanan raporda davacının ticari defter ve kayıtlarının kanuna uygun tutulduğu, takip tarihi itibariyle davalının davacıya 91.951,00 TL borçlu olduğu, tarafların Ba/Bs formlarının uyumlu olduğu belirtilmiştir.

Davalının ticari defter ve kayıtları incelenerek mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, davalının ticari defter ve kayıtlarının kanuna uygun tutulduğu, yasal süre geçtikten sonra davalı tarafından davacıya 117.190,05 TL iade faturasının düzenlendiği, davacının iade faturalarını kabul etmediği ve defterlerine işlemediği, davalının kayıtlarına göre davalının davacıdan 25.239,05 TL alacaklı olduğu, her iki tarafın kayıtları arasındaki uyumsuzluğun 117.190,05 TL'lik iade faturasından kaynaklandığı, iade faturasının yasal süresinde yapılmaması sebebiyle geçerli olmadığı, tarafların Ba-Bs formlarının uyumlu olduğu,

davalı tarafça davacıya ayıp ihbarında bulunulmadığı, buna göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 91.951,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----.

Hukuk Dairesi'nin ---- Karar sayılı ilamında; ''6102 Sayılı TTK'nun 1530. maddesinin, gerekçesinde de belirtildiği üzere, mal tedarik sözleşmeleri kapsamında küçük ve orta ölçekli tedarikçiyi, büyük şirketlere karşı korumak amacıyla getirilmiş bir hüküm olduğu, bu nedenle tacirler arası satım sözleşmelerine uygulanamayacağı, taraflar arasında tacirler arası satış ilişkisi mevcut olduğu, davacının davalıya sattığı ve takip dayanağı faturaların konusunu teşkil eden ürünlerin bedelini talep ettiği, bu nedenle TTK 1530 maddesi kapsamında faiz talep edemeyeceği, taraflar arasında ödemelerin vadesinin kararlaştırılmadığı,

TBK'nun 207/2 fıkrası uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça, satış sözleşmesinde tarafların borçlarını aynı anda ifa ile yükümlü oldukları, buna göre davacının faturaların konusu teşkil eden ürünleri davalıya teslim ettiği anda semen borcunun da muaccel hale geleceği, ne varki muacceliyet ile temerrüt farklı kavramlar olup, iki tarafa borç yükleyen eldeki sözleşme uyarınca temerrüt için davalıya ihtar çekilmesinin zorunlu olduğu, davalıyı takipten önce temerrüde düşürmeyen davacının genel hükümlere göre de temerrüt faizi talep edemeyeceği,'' belirtilmiştir.Tarafların tacir olduğu,

buna göre TTK madde 1530'un somut davada uygulanamayacağı, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan faiz talep edebilmesi için takipten önce davalının temerrüte düşürülmesi gerektiği, takip tarihinden önce davalının temerrüte düşürülmediği, buna göre takip tarihinden önce davalının faiz borcu bulunmadığı anlaşıldığından takip öncesi talep edilen faizin iptaline karar verilmiştir.

Faturaya dayalı takipte alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, asıl alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.