İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/568 K.2025/887

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/568

KARAR NO : 2025/887

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/08/2024

KARAR TARİHİ : 05/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili----- Şirketi ile davalı ------Şirketi arasında sentetik örme kumaş satımına dayalı ticârî münasebet olduğunu, bu ticari münasebette müvekkilinin satıcı, davalı şirket satın alan konumunda olduğunu, müvekkilinin açık hesap bakiye alacağının davalı şirket tarafından ödenmemesi akabinde tarafımızca ilk önce alacaklı şirkete vekâleten ----İcra Dairesinin -----. sayılı dosyası ile ilâmsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket vekili tarafından borca, faize ve takibin tüm fer’ilere itiraz edildiğini, söz konusu itiraz nedeni ile takip durdurulduğunu,

itirazın iptâli davası ikame etmek için arabulucuk aşaması tamamlandığını, anlaşamama tutanağı tutulduğunu, davanın ikamesi esnasında müvekkil şirketin, davalı şirket ile görüştüklerini, dava ikamesini bekletmelerini vekilleri olarak taraflarına bildirdiğini, süreç içerisinde taraf şirketlerin anlaşamamaları nedeni ile ve itirazın iptâli davası ikame etmek için bir yıllık hak düşürücü sürenin de dolması sebebi ile, alacak davası ikame etmeleri hususunda müvekkil şirketin tarafına talimat verdiğini, alacak davası hususunda taraflarınca arabuculuk başvurusunda bulunulduğunu fakat anlaşamadıklarını, bu sebeplerle;

öncelikle davalarının kabulünü, davacının davalı şirketten 76.850,63 USD alacağının, davalının temerrüt tarihi olan 27/07/2022 tarihinden ---İcra Dairesinin -----. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrini davalı şirketin tebellüğ ettiği tarih) başlayarak, değişen oranlarda 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereği faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle işbu dava ele alınırken öncelikle yetki tayini yapılması gerektiğini, zira, söz konusu alacağın faturadan kaynaklı olduğu ve faturaya dayalı alacaklarda HMK m. 6/1 uyarınca "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denildiğinden borçlu adresinin bulunduğu yer, yani ----- Adliyesi yargı çevresinde işbu davanın görülmesi gerektiği açık olduğunu, bu bakımdan, yetki yönünden işbu davanın esasa girilmeksizin ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davanın, ------.

İcra Dairesi'nde icra takibine konu edilen alacağa ilişkin olarak açıldığını, ancak itirazın iptaline ilişkin yürütülen süreçlerde yapılan arabuluculuktan dahi 1.5 yıl sonra işbu davanın açıldığını, talep edilen faiz türünün de hatalı olduğunu, davacının tüm bu süreç içerisinde kötü niyetli davrandığını, sürecin başından itibaren ayıplı mal teslim ettiklerini bildiklerini, ilgili makamlarca tayin edilen tarafsız bilirkişilerce tanzim edilen bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, teslim edilen malların ayıplı olduğu,

malların teslim edildiğine ilişkin ispat yükü davacı üzerinde bulunduğu açık olup davacının itiraz edilen faturaya konu malların taraflarına teslim edildiğine ilişkin hiçbir delil ortaya koyamadığından işbu sebeplerle öncelikle işbu dosyanın yetkisizlik nedeniyle ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, süresinde açılmaması nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat hasıl ise, kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cari hesaptan kaynaklanan alacak talebidir.Davacı alacaklı şirket tarafından satıcı olarak, davalı borçlu şirket hakkında alıcı sıfatıyla taraflar arasındaki sentetik örme kumaş satımına dayalı ticari ilişki bulunduğu ürünlerin teslim edilmesine rağmen alıcı olan borçlu tarafından bedelin ödenmediği gerekçesiyle alacak davasıdır.Uyuşmazlık ; davacı alacaklı tarafından 2021-2022 yılına ilişkin sentetik örme kumaş satışına dayalı takip başlatılmış olup, teslim edilen ürünün ayıplı olup olmadığı , zamanında usulüne uygun ayıp ihbarı yapılıp yapılmadığı , teslim edilmeyen ürünlerle ilgili fatura tanzim edilip edilmediği,

cari hesap gereği davacının alacaklı olup olmadığı , davalı tarafın yetki itirazının haklı olup olmadığı hususlarıdır.Dosya içerisine hükme esas alınan 05.08.2025 tarihli rapor alınmıştır.

Davacı tarafın uyuşmazlık yılları olan 2021-2022 ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu TTK m.64,66, VUK m.220-226 ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olduğu, kayıt nizamı bakımından birbirini teyit ettiği bu haliyle davacı lehine delil kabiliyeti bulunduğu tespit edilmiştir.

Kaydi olarak davacı şirket tarafından davalı şirket adına toplamda 12 adet satış faturası düzenlendiği toplam fatura bedelinin 242.835,28-USD olduğu, davalı alıcım şirket tarafından 3 adet satış iade faturası ile 7.224,38 USD tutarında iade işlemi yapıldığı,

19.10.2021 tarihli 972.000,00-TL 21.12.2021 tarihinde 1.080.000,00-TL bedelli çek/senet girişlerinin kaydının yapıldığı ve bedeli olarak USD tutarının cari hesaptan tahsilat olarak işlendiği sonuç olarak davalı alıcı şirketin toplamda davacı satıcı şirkete 76.850,63-USD tutarında borçlu olduğu tespit edilmiştir.Davalı tarafın 2021-2022 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu TTK m.64,66, VUK m.220-226 ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olduğu,

kayıt nizamı bakımından birbirini teyit ettiği bu haliyle davacı lehine delil kabiliyeti bulunduğu tespit edilmiştir.

Kaydi olarak davalının ticari defterlerine göre de taraflar arasında 12 adet satış faturası düzenlendiği toplam 2.305.272,69-TL tutarında mal satışının gerçekleştirildiği 3 adet toplam 102.041,63-TL tutarında iade faturası düzenlendiği, 2 adet çek ödemesiyle toplam 2.052.000,00-TL ve bir adet banka ödemesi olarak 151.231,06-TL olmak üzere toplam 2.203.231,06-TL ödeme yapıldığı ve takip tarihi itibariyle 497.714,51-TL davacı alacaklıya borcun olduğu tespit edilmiştir.

Her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olmalarına rağmen sonuç olarak birbirini teyit etmediği görülmüştür. Davacı şirketin kayıtlarına göre 76.850,63-USD tutarında alacaklı görünmesine rağmen davalı şirket kayıtlarına göre 497.714,51-TL borcun olduğu tespit edilmiştir. Uyuşmazlığın sebebi 30.06.2022 tarihli 21.735,46-USD satış faturası ile yine aynı tarihli 426.475,46-TL kur değerlendirme farkı olmak üzere 783.308,68-TL tutarındaki kayıtların davacı ------ defterlerinde yer almamasıdır.Yapılan Yargılama Sonucu

Taraflar arasında geçmişe dayalı ticari ilişkiden kaynaklı alacak talebinde bulunulmuştur.

Uyuşmazlığın temelinde en son teslim edilen 30.06.2022 tarihli faturaya dayalı malların ayıplı olup olmadığı ve bunun sonucu olarak da davalı alıcının herhangi bir borcunun olup olmadığı hususlarıdır.Dosya içerisindeki 20.07.2022 tarihli ihtarnamenin incelenmesi sonucu davalı alıcı tarafından muhatap olarak satıcı olan ----- hitaben '' fatura karşılığı teslim alınan ürünlerin gizli ayıp nedeniyle iadesi ile cari hesap ilişkisinin sonlandırılması'' olup 22.12.2021 tarihli ve 15.11.2021 tarihli faturalardaki ürünlerin ayıplı olduğu gerekçesiyle ayıp ihbarında bulunulmuştur.

Delil olarak dayanıla-----Sulh Hukuk Mahkemesinin -----. dosyasında sunulan 06.08.2022 tarihli bilirkişi raporu uyarınca davaya konu kumaşın '' gizli ayıplı'' olduğu tespit edilmiştir.

Teknik heyette yer alan Tekstil Mühendisi bilirkişinin yaptığı incelemeler sonucu faturaya konu kumaşın ''tek renk gri'' olarak vasıflandırıldığı ancak büyük oranda gözle görülür şekilde renkte ton farklılıklarının olduğu, bazı top ruloların mor renge doğru döndüğü kumaşların beklenilen renk ve dış ortam dayanımına sahip olmadığı, satın alma tarihinden üretim tarihine kadar 5 seneden daha fazla olması nedeniyle ürünlerin raf ömürlerinin sonunda olduğu, boya ve apre işlemlerinde kazandırılması beklenen özelliklerde sertlik, tokluk, esneme, geri toplama işlemlerinin muadillerine göre noksan kaldığı,

belirtilen teknik özelliklerin de kumaşın üretim aşamasından boyama ve apre aşamasında oluşmuş olabileceği ve bu haliyle ürünlerin gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir.6098 sayılı TBK'nın 223(1) '' Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre gözden geçirmek ve satın almak satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içerisinde ona bildirmek zorundadır.

(2) Alıcı, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. ''

Somut Olayda: davalı alıcıya en son 30.06.2022 tarihli faturaya dayalı mallar teslim edilmiştir. Davalı alıcı tarafından da kontroller yapılarak 20.07.2022 tarihli ihtarname ile gizli ayıp ihtarında bulunulmuştur. Teknik heyette bulunan tekstil yüksek mühendisi tarafından yapılan incelemeler ile---- Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu teyit edilerek 22.12.2021 tarihli ve 15.11.2021 tarihli 2 adet faturaya konu kumaşların gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 227/1. fıkra (1) '' Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme'' maddesi uyarınca davalı alıcı gönderdiği ihtarname ile ayıplı ürünleri 7 gün içerisinde iş yerinden teslim alınmasını ve ürünlerin bedellerinin iadesine talep etmekle, ilgili madde uyarınca '' alıcının seçimlik haklarından '' ayıplı ürünleri iade etmeyi ve bedeli talep etmiştir. Davaya konu 22.12.2021 tarihli ve 15.11.2021 tarihli faturaya konu kumaşların gizli ayıplı olduğu tespit edildiğinden ve davacı alıcı tarafından TBK'nın 227/f.1/1. bent uyarınca ayıplı ürünleri geri vermeye hazır olduğu anlaşılmakla, sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istediği tespit edilmekle ayıplı ürünler nedeniyle herhangi bir borcunun olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.