İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/768 K.2025/1098

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/878

KARAR NO : 2025/1172

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 11.10.2022

KARAR TARİHİ : 30.12.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirketin ----- nolu kasko poliçesi ile sigortalı --- ait ---- sevk ve idaresindeki----- plakalı araç ile davalı şirket nezdinde SMM sigortalı dava dışı -- ait ---- --- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın 19.02.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını,

davalı şirketin sigortalısına ait ---- sevk ve idaresindeki--- plakalı araç Dr. -- -- Otoparkından ----- Caddesi istikametine gitmek için sağa manevra yaptığı sırada aracının ön kısımlarını ----- Otoparkından ------ Caddesi istikametine gitmek için sola manevra yapan müvekkili şirket sigortalısına ait ----- sevk ve idaresindeki----- plakalı aracın sağ ön kısımlarına çarptığını, trafik kazası sonucu müvekkili şirket tarafından yaptırılan kasko ekspertiz raporuna istinaden 06.05.2022 ve 11.05.2022 tarihlerinde maddi hasar bedeli olan 12,329.82-TL sigortalı adına ödendiğini,

kaza sonrası tanzim edilen tutanaklarda ve taraflarınca yaptırılan ekspertiz raporunda kazanın ----- plakalı aracın sürücüsünden kaynaklandığını ve bununla birlikte %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, K.T.K ve Z.M.M Trafik Sigortası Genel Şartlarının ilgili maddeleri gereği davalı şirkete müşterek müteselsil sorumluluk gereği rücu imkanı doğduğunu, müvekkili sigorta şirketinin, "Sigorta Şirketlerinin Birbirlerine Olan Rücu Taleplerinin Hızlandırılması Hakkında Protokol" kapsamında davalı şirkete müracaat ettiğini ve 29.06.2022 tarihinde müvekkili şirketin,

davalı sigorta şirketinden 6.164,91-TL tutarını (rücu tutarının yarısını) tahsil ettiğini, müvekkilinin kalan alacağının tahsilinin temini için -----.

İcra Dairesinin --- esas sayılı dosyasından genel haciz yolu ile ilamsız icra takibine başlandığını ancak borçlunun borca itiraz ettiğini ve hakkındaki takibin durduğunu, müvekkili şirket sigortalısının dava dışı ---- ve davalı şirket sigortalısının dava dışı -----olduğunu, kazaya karışan her iki aracın da kullanım amacının "Özel" olması sebebiyle her ne kadar davacı ve davalı taraf sigorta şirketi olsa da halefiyet ilkesi sebebiyle ortada ticari bir ilişki olmadığından davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun anlaşıldığını,

icra takibine haksız itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle takibini, haksız ve kötü niyetli itiraz sebebiyle davalıların %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafından kasko sigortası ile sigortalanan araç ile davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalanan araç arasında meydana gelen trafik kazasında davacı tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin sigortalısının haklarına halef olarak zarar sorumlusunun ZMM sigortacısı olan davalıya hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

19/02/2022 gün saat 01:55 sıralarında, sürücü --- idaresindeki ----- plakalı otomobil ile Dr. ----- üzerinde ---- Otoparkından ----- Caddesi yönüne gitmek için sağa manevra yaptığı sırada aracının ön kısımlarıyla, ----- Otoparkından ------ Caddesi istikametine gitmek için sola manevra yapan sürücü ----- idaresindeki ------ plakalı aracın sağ ön kısımlarıyla çarpışması neticesi dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.-----İcra Dairesi'nin ----- esas sayılı icra dosyasında 6.164,91 TL asıl alacak ve 118,57 TL faiz olmak üzere toplam 6.283,48 TL üzerinden icra takibine geçildiği, davalının itirazın üzerine takibin durduğu, davacı tarafça itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

---- plakalı araç davacı sigorta şirketi tarafından ------ poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile 22.10.2021 tarihi ile 22.10.2022 tarihi arasında sigortalanmıştır.

---- plakalı araç davalı sigorta şirketi tarafından ------- poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 20.08.2021 tarihi ile 20.08.2022 tarihi arasında sigortalanmıştır.

Mal sigortaları türünden olan Kasko Sigorta Genel Şartlarının teminatın kapsamını belirlenen A.1. maddesine göre, gerek hareket ve gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında aracı ani ve harici etkiler sonucunda sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisime çarpması ... gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyetle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüsü sonucu oluşan maddi zararlar bu tür sigortanın teminatı kapsamındadır.TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde;

"sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.

TTK'nın 1472.maddesinde (eski TTK 1301) düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir.

Davanın ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketine ve araç malikine karşı açılması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır.

Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır.

Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır.Davacı tarafından trafik kazası sonucu davacı tarafından yaptırılan kasko ekspertiz raporuna istinaden 06.05.2022 ve 11.05.2022 tarihlerinde maddi hasar bedeli olan 12,329.82 TL sigortalı adına ödendiği,

yapılan ödemenin davalıya rücusu için yapılan başvuru sonucunda davalı tarafından davacıya rücu edilmek istenen bedelin yarısı olan 6.164,91 TL 29.06.2022 tarihinde davalı tarafından davacıya ödenmiştir.

Somut davaya dayanak olan icra takibi, bakiye kalan 6.164,91 TL'nin rücu edilmesi için başlatılmıştır.Dava konusu kazadaki kusur durumu ve davacı tarafından kasko sigortası ile sigortalanan araçtaki hasar bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsünün %50 (yüzde elli) oranında, ----- plakalı araç sürücüsünün %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından kasko sigortası ile sigortalanan araçtaki hasar bedelinin 12.329,82 TL olduğu belirtilmiştir.

Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı araç sürücüsünün %50 (yüzde elli) oranında, ----- plakalı araç sürücüsünün %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından kasko sigortası ile sigortalanan araçtaki hasar bedelinin 12.329,82 TL olduğu, kusur oranına göre davacının davalıya 6.164,91 TL rücu edebileceği, davalı tarafça icra takip tarihinden önce davacıya 6.164,91 TL ödeme yapıldığı,

davacının bakiye zararının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.Dava tarihi 2022 yılı olup dava tarihinde istinaf kesinlik sınırı 8.000,00 TL'dir. Somut dava değeri 6.283,48 TL olup kesinlik sınırı altında kaldığından kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.