İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/808 K.2026/242

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/808

KARAR NO : 2026/242

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28.12.2023

KARAR TARİHİ : 03.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu şirket ile müvekkili şirket arasındaki taşıma komisyonculuğu hizmeti gereğince müvekkilin şirketin davalıya ait yüke ilişkin olarak taşıma komisyonculuğu yapmayı ve davalı şirketin bu işler karşılığında 1.600,00-amerikan doları ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, işbu sözleşme gereğince müvekkili şirket tarafından düzenlenen ------ numaralı, 13.06.2023 tarihli, 1.600,00-amerikan doları (binaltıyüzamerikandoları) bedelli faturanın, davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirket tarafından faturanın kabul edildiğini,

faturaya itiraz edilmediğini ancak davaya konu fatura için müvekkili şirkete hiçbir ödeme yapılmadığını, davalı borçlu şirket ile geciken ödemeler için telefon, mail ve ----- yolları ile iletişime geçildiğini, vadesi gelmiş borçların defalarca hatırlatıldığını, müvekkili şirketin ticari ilişkilerine dayanan tüm bu iyi niyetinin sonuçsuz kaldığını ve davalı şirketin hiçbir ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin dava konusu faturalara dayalı olarak ---.

İcra Dairesinin ------ esas sayılı dosyası ile borçlu şirkete işlemiş yasal faizi ile birlikte toplam 1.620,64-amerikan doları olan fatura alacağına dayanan ilamsız icra takibi başlatıldığını, 22.08.2023 tarihli ödeme emrinin borçlu davalıya tebliğ edildiğini ve borçlunun ödeme emrine 23.08.2023 tarihinde itirazda bulunduğunu, Ticaret Kanunu md. 5/A gereğince ticari satımdan kaynaklanan borcun icra takibine ilişkin davalı yanca yapılan itirazın kaldırılması istemli olarak dava şartını yerine getirmek üzere taraflarınca arabulucuya başvurulduğunu,

----- Arabuluculuk Bürosundan 17.11.2023 tarihinde yapmış oldukları başvurunun ---- büro dosya no, ------ arabuluculuk numarası ile arabulucuya tevzi edildiğini, 24.11.2023 tarihinde gerçekleşen arabuluculuk son toplantısında, ilgi icra dosyasına ait itirazın iptali, alacağın ödenmesi ve icra inkar tazminatı taleplerinin borçlu tarafından kabul edilmeyerek anlaşamama olarak son bulduğunu, tüm bu nedenler ve resen dikkate alınacak nedenler ile;

davanın kabulünü, ----- esas sayılı icra dosyasında yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini,------esas sayılı dosyasında icra takibinin devamını, borçlunun takip dosyasında olan 1.620,64-amerikan dolarının (47.799,80-TL karşılığı) ve icra dosyasına ilişkin tüm fer'i alacakların faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden;

haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalı aleyhine %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin yerleşim yeri adresinin ---- olduğunu, müvekkiline karşı açılacak dava ve takiplerde ---- Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, ----- İcra Dairesinin dava konusu icra takibi yönünden yetkisiz olduğuna dair itirazlarının usulünce icra dairesine de yapıldığını, davaya konu icra takibi ikame edilirken icra dairesine ibraz edilen takip talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, mezkur 01.08.2023 tarihli takip talepnamesinde, iddiaya konu yabancı para alacağının Türk Lirası cinsinden karşılığının yazılmadığını, faiz başlangıç tarihleri ve oranlarının belirtilmediğini,

bu eksikliğin sonradan giderilmesinin mümkün olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, usulüne uygun olarak açılmış bir icra takibi bulunmaması nedeniyle de davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, yabancı para alacağı üzerinden takip yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, takip talebi ile birlikte icra dairesine tevdi edilmeyen belgelerin işbu davada ibrazı ve delil olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, davacı, alacaklı olduğunu ispat edemediğinden davanın esastan reddine karar verilmesini, talep edilen faiz miktarı,

tarih ve oranlarının da hukuka aykırı olduğunu, davacının tazminata mahkum edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenler ve resen gözetilecek nedenlerle; haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, davacının takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; fatura alacağına dayalı başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Mahkememizin 04.06.2024 tarih, ---- esas, ---- karar sayılı ilamı ile davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu ----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin 17.10.2024 tarih, ---- esas, ---/

karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

Davacı tarafından davalı aleyhine ----. İcra Dairesi'nin ---/- esas sayılı icra dosyasında ------ nolu, 13/06/2023 tarihli faturaya dayalı olarak 1.600,00 USD asıl alacak ve 20,64 USD takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.620,64 USD üzerinden icra takibine geçildiği, davalı vekilince borca, ferilere ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ve yetkili icra dairesinin ----- İcra Daireleri olduğu belirtilmiştir.

Dava para alacağına (faturaya) ilişkin olduğundan TBK'nın 89. Maddesi gereğince para alacakları götürülecek borçlardan olduğundan davacı alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğu ve davacının yerleşim yerinin de mahkememiz yetki sınırları içerisindeki ---- olduğu anlaşılmakla, --- - mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu, davalı tarafın yetki itirazının ve icradaki yetki itirazının İİK'nın 50. Maddesi gözetilerek reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Faturanın delil olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında sözleşmenin bulunması gerekir. Fatura sözleşmenin ifası yönelik belge hükmündedir. Sözleşmenin kurulmasına yönelik fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun ispat külfeti davacı taraftadır. Davacı sözleşmenin bulduğunu ve faturaya konu malın davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa fatura ispat külfeti açısından sonuç doğurmaz. Ayrıca faturanın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davacı tarafça ispatlanması gerekir.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için-----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ talimat numaralı dosyasına talimat yazılmış, davalının ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi sebebiyle talimatın bila ikmal iadesine karar verilmiş ve bu haliyle davalı tarafça ticari defter ve kayıtların sunulmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için mahkememizce gün tayin edilmiş, davacı tarafça ticari defter ve kayıtlar sunulmuş, mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmış ve hazırlanan raporda; davacının ticari defter ve kayıtlarının kanuna uygun tutulduğu, davacı lehine delil teşkil ettiği, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 39.353,12 TL alacaklı olduğu, alacağın 1.600,00 USD'nin kayıt tarihindeki TL karşılığına denk geldiği, her iki tarafın Ba/Bs formlarında 39.353,12 TL alış ve satış bildiriminde bulunulduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiştir. Davalının ticari defter ve kayıtlarını dosyaya sunmaması ve davacının ticari defter ve kayıtlarının kanuna uygun tutulması sebebiyle davacının ticari defter ve kayıtlarına itibar edilmiştir. Tarafların Ba/Bs formlarının karşılıklı uyumlu olması, davalı tarafın hizmet almaksızın alım bildirimde bulunmasının mümkün olmaması sebebiyle faturaya konu hizmetin davacı tarafından sağlandığı, davacının faturadan kaynaklı alacak talebinde haklı olduğu, davalının itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davalının asıl alacağa karşı yaptığı itirazının iptaline karar verilmiştir.

---- Bölge Adliye Mahkemesi ----.

Hukuk Dairesi'nin ------Karar sayılı ilamında; ''6102 Sayılı TTK'nun 1530. maddesinin, gerekçesinde de belirtildiği üzere, mal tedarik sözleşmeleri kapsamında küçük ve orta ölçekli tedarikçiyi, büyük şirketlere karşı korumak amacıyla getirilmiş bir hüküm olduğu, bu nedenle tacirler arası satım sözleşmelerine uygulanamayacağı, taraflar arasında tacirler arası satış ilişkisi mevcut olduğu, davacının davalıya sattığı ve takip dayanağı faturaların konusunu teşkil eden ürünlerin bedelini talep ettiği, bu nedenle TTK 1530 maddesi kapsamında faiz talep edemeyeceği, taraflar arasında ödemelerin vadesinin kararlaştırılmadığı,

TBK'nun 207/2 fıkrası uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça, satış sözleşmesinde tarafların borçlarını aynı anda ifa ile yükümlü oldukları, buna göre davacının faturaların konusu teşkil eden ürünleri davalıya teslim ettiği anda semen borcunun da muaccel hale geleceği, ne varki muacceliyet ile temerrüt farklı kavramlar olup, iki tarafa borç yükleyen eldeki sözleşme uyarınca temerrüt için davalıya ihtar çekilmesinin zorunlu olduğu, davalıyı takipten önce temerrüde düşürmeyen davacının genel hükümlere göre de temerrüt faizi talep edemeyeceği,'' belirtilmiştir.Tarafların tacir olduğu,

buna göre TTK madde 1530'un somut davada uygulanamayacağı, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan faiz talep edebilmesi için takipten önce davalının temerrüte düşürülmesi gerektiği, takip tarihinden önce davalının temerrüte düşürülmediği, buna göre takip tarihinden önce davalının faiz borcu bulunmadığı anlaşıldığından takip öncesi talep edilen faizin iptaline karar verilmiştir.Faturaya dayalı takipte alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından,

asıl alacağın yüzde yirmisi oranında takip tarihi itibariyle takibe konu yabancı para cinsinin efektif satış kuru üstünden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.