İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/959 K.2025/316

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/959

KARAR NO : 2025/316

DAVA

Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12.12.2024

KARAR TARİHİ : 22.04.2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin metal hurda sekötüründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davalı taraf ile alt yüklenici olarak bir ticari faaliyet çerçevesinde anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre davalının işyerinde bazı metal iş ve işlemlerinin yapılması (metal kesilmesi hurdaya ayırılması;

bölünmesi) konularında anlaşma yapıldığını, bu aşamada işin niteliği gereği lazım olan oksijen tüpü ve propan gazlarını dava dışı ----- Şirketi isimli firmadan kiralama usulü ile kiralandığını, ilgili ürünleri davalı şirket yetkilisi ----- teslim ettirerek davalının iş yerine getirdiklerini, müvekkili şirket anlaşmaya uygun olarak iş ve işlemleri yaptığı sırada davalının iş yerinde bir hırsızlık olayı gündeme geldiğini, müvekkili şirketin personelini iş yerine bir daha almadığını, müvekkilinin hırsızlık olayı ile bir bağlantısı olmadığını, önce konunun araştırıldığı gerekçe gösterilip iş yerine girişlerinin engellendiğini,

daha sonrada anlaşılan işi müvekkili şirketten aldıklarını, müvekkilinin de kendisi üzerinden kiralanan iki adet oksijen tüpü ve dört adet propan gazının iade edilmesini istediğini, bir süre oyalandıktan sonra firma yetkilisi ---- kendi eli ile getirdiği bu tüp ve gazların işyerinde bulunmadığını iddia ederek iadeden kaçındığını, müvekkilinin kiralama yapılan dava dışı------Şirketine karşı son derece zor durumda bırakarak hakkında icra takibi yapılmasına sebebiyet verdiğini,

ardından bu ürünlerin iade edilmemesi nedeni ile müvekkili firma hakkında ---- Cumhuriyet Başsavcılığı ----- soruşturma nolu dosyasında suç şikayetinde bulunulduğunu ayrıca dava dışı-----Şirketinin müvekkili hakkında icra takibi başlatarak müvekkilini borçlandırdığını, bahse konu kira sözleşmesinde haksız olarak zilyetliği elinde tutan davalı taraf ile arabulculuk süreci işletilmiş ise de dava konusu ürünler işyerine getirilmemiş konudan hiç haberi yokmuş gibi tavır sergilendiğinden uzlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle; ihtiyati tedbir talebimizin kabulünü; davanın kabulünü;

iki adet oksijen tüpü ve dört adet propan gazının aynen iadesi ile 25.01.2024 tarihinden itibaren günlük kiralama bedeli olmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarka 100,00-TL'nin müvekkiline ödenmesini, iki adet oksijen tüpü ve dört adet propan gazının belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00-TL nakten tazminini, ticari temerrüt faizi ve faiz ile karşılanamayan enflasyona dayalı munzam zararın tazminini ayrıca 25.01.2024 tarihinden itibaren günlük kiralama bedeli olmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak 100,00-TL'nin müvekkiline ödenmesini,

yargı harç ve masraflarının davalıya yüklenerek lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE

Dava; mülkiyeti dava dışı----- Şirketi'ne ait olup, davacı ve davalının kiraladığı iddia edilen 2 adet oksijen tüpü ve 4 adet propan gazının aynen iadesi veya bedelinin tahsili talepli alacak davasıdır.

Davacı vekili özetle; tarafların, davalının işyerinde bazı metal iş ve işlemlerinin yapılması (metal kesilmesi hurdaya ayırılması; bölünmesi) konularında anlaştığını, işin niteliği gereği lazım olan oksijen tüpü ve propan gazlarının dava dışı -----Şirketi'nden kiralandığını, kiralanan bu ürünlerin davalı iş yerine getirilip teslim edildiğini, süreç içerisinde anlaşmanın bozulduğunu, davalının söz konusu ürünleri iade etmediğini, bu nedenle ürünlerin sahibi olan -----Şirketi'nin davacı aleyhine icra takibi başlattığını ve suç duyurusunda bulunduğunu beyan ederek, kiralama konusu ürünlerin iadesini, aksi halde bedelinin tahsilini dava ve talep etmiş; davalı davaya cevap vermemiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın; davacı ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki olup olmadığı, ilişki varsa, davacının; kendi iddiasına göre dava dışı -----Şirketi'ne ait olan ve davacı ile davalının kiraladığı 2 adet oksijen tüpü ve 4 adet propan gazının aynen iadesi veya bedelinin tahsilini davalıdan talep edip edemeyeceği, faizin başlangıcı ve türü hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

---- CBS'nin ---- soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı ------ Şirketi'nin şikayeti üzerine soruşturma başlatıldığı, şirket yetkilisinin şikayetinde.

25/01/2024 ve 20/02/2024 tarihinde dosyamızın davacısı ----- şirketine yazılı olmayan kira sözleşmesi ile kiraladığı 2 adet oksijen tüpü 4 adet puropan gazının şirket yetkilisi ---- teslim edildiğini, bu kişinin de bu malzemeleri dosyamızın davalısı ----- şirketinin fabrikasına götürdüğünü, bu ürünlerin hala kendisine teslim edilmediğini beyan ederek şikayetçi olduğu.

Savcılığın; "...Şikayetçi ---- Cumhuriyet Başsavcılığımıza vermiş olduğu ifadesinde ----- ilçesinde bulunan ------Şirket yetkilisi olduğunu, 25/01/2024 tarihinde 1 adet oksijen tüpü ve 2 adet propan gazını ve 20/02/2024 tarihinde 1 adet oksijen tüpü ve 1 adet propan gazını ----- şirketine sözleşme yapılmaksızın teslim ettiklerini, ancak şirket yetkilisi ---- ürünleri götürdüğü ----- şirketi ile aralarında yaşanan sorun nedeniyle ürünlerin kendilerine iade edilmediğini ve şikayetçi olduğunu beyan ettiği,

şüpheliler alınan ifadelerinde atılı suçlamaları kabul etmediklerini beyan ettikleri anlaşılmakla..." gerekçesiyle takipsizlik kararı verdiği anlaşılmıştır. Bir davada, davacı ve davalı sıfatının kime ait olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir.

Dava dilekçesinde, davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler şeklen taraf ise de; hakkın sahibi veya kendisine karşı hakkın himayesi istenmesi gereken kişiler olmadıkları belirlenir ise, davanın sıfat yokluğundan (husumetten) reddi gerekir. Husumetten red kararı usule ilişkin bir karar olmayıp; davada taraf olarak gösterilenlerden birinin taraf sıfatının bulunmadığını belirleyen esasa ilişkin bir karardır.

Husumetten red kararı, davada taraf olarak gösterilenler arasında kesin hüküm teşkil eder.

Uygulamada sıfat yerine genel olarak "husumet", davacı bakımından "aktif husumet ehliyeti", davalı bakımından "pasif husumet ehliyeti" tabirleri kullanılmaktadır. Davacı vekili, dava dışı ----- Şirketi'nden kiraladıkları ve alt taşeron olarak davalıya teslim ettikleri 2 adet oksijen tüpü ve 4 adet propan gazının iadesini, bu mümkün olmazsa bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; hem dava dilekçesi hem de ---- CBS'nin ------ soruşturma sayılı dosyasında alınan ifadelerden ve takipsizlik kararından anlaşıldığı üzere, dava dışı ------ Şirketi'nin davaya konu 2 adet oksijen tüpü ve 4 adet propan gazını davacı ...----- şirketine yazılı olmayan kira sözleşmesi ile kiraladığı, davacının da bu ürünleri davalı ----- şirketinin fabrikasına götürdüğü,

ancak davacının mülkiyet sahibi olmayıp, kiracı olarak hukuken ödünç verdiği davaya konu ürünlerin iadesini veya bedelini talep edemeyeceği, ancak varsa bir alacağı davalıdan alacağını talep edebileceği, ürünlerin iadesini veya bedelini mülkiyet sahibi kiralayan dava dışı ------ Şirketi'nin talep edebileceği, dava konusu talepler yönünden davacının aktif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla, aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur: