İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1229 K.2026/231

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1229

KARAR NO : 2026/231

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 29/12/2025

KARAR TARİHİ : 25/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; Davacı dava dilekçesinde özetle;------- ticaret ünvanlı şirketin 14/02/2025 tarihinde yaşanan sel felaketi/yangın/su baskını/deprem vs nedeniyle sular altında kaldığını/yıkılmış/yanmış olduğunu, söz konusu felaket nedeniyle ticari işletmede bulunan tüm ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin ve ticari işletme ile ilgili her türlü belge ve evrakların zayi olduğunu, ilgili olay üzerine polis/itfaiye çağrıldığını aynı tarihte ekiplerin ticari işletmeye intikal ettiğini, kullanılamaz hale gelen evrakların listesi yapılarak mahkememize sunulduğunu, bu olay neticesinde işletmenin tahribata uğradığını gösterir belgeleri dilekçeye koyduklarını, bu sebeple zayi belge verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7.

Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Somut olayda.

Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, şirketin ticari defterlerinin sel felaketi/yangın/su baskını/deprem vs nedeniyle sular altında kaldığını/yıkıldığını/yandığını bildirmiş, bu sebeple mahkememizden zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur.

Ticari defterlerin kaybolmasına ilişkin yapılan açıklamada, felaket sebebiyle ticari defterlerinin kaybedildiğinin belirtildiği, mahkememizin 31/12/2025 tarihli tensip zaptının 5 numaralı maddesi ile davacının dava dilekçesinde bildirdiği söz konusu felakete ilişkin tutanak, bilgi ve belgeleri mahkememize sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş fakat davacının verilen süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmadığı,

mahkememizin 02/03/2025 tarihli duruşmasında ise davacı şirket yetkilisinin şirketin bütün lazım olan defterlerini kargoyla gönderdiğini ve kargo firmasında kaybolduğunu ve kargo firması hakkında suç duyurusunda bulunmadığını beyan ettiği görülmekle; ticari defterlerin davacının sorumluluğu olduğu, tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.