İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/37 K.2026/241

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/37

KARAR NO : 2026/241

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 14.01.2025

KARAR TARİHİ : 03.03.2026

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin,--- plakalı, ----- model --- tipi --- marka aracın sahibi olduğunu, 07.09.2024 tarihinde, saat 15:00 civarlarında------ mevki ---- (----- istikametinde) ----- adresinde, araç, müvekkili şirket yetkililerinden ---- sevk ve idaresinde iken, davalılardan ----- sigortalı, davalılardan ---- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç ile çarpışması sonucunda kaza meydana geldiğini, kazanın, her iki araç sürücüsünün de aşırı yağış hali içinde, su birikintisi sebebiyle araçlarının idaresini kaybederek çarpışmaları suretiyle gerçekleştiğini, ------ plakalı araç,

sürücüsünün beyanlarından anlaşılacağı üzere, bariyerlere çarparak durduğunu, akan yolda duran araca müvekkili şirketin aracıyla çarpılması suretiyle davaya konu kaza meydana geldiğini, söz konusu kazada, davalılardan araç sürücüsü tarafından açık bir otoyol üzerinde durulmasıyla kazaya sebebiyet verildiği tutanakta belirtildiğini, davalı sürücü ve ve davalı araç malikinin bu yönden olayda sorumlu olduğunu, davalılardan ----kazanın gerçekleştiği otoyolu işleten şirket olduğu değerlendirildiğinde, 3465 Sayılı Kanunun 9. Maddesinin 2. Fıkrası uyarınca otoyolun işletilmesi süresinde her türlü hukuki sorumluluğun üzerinde olduğunu,

her iki aracın da direksiyon hakimiyetini kaybedilebilecekleri şekilde yolda su birikiminin meydana gelmesinin, yolda su birikiminin engellenmesi için gerekli önlemlerin alınmamasının davalının işletmesel sorumluluğu olduğunu ortaya koyduğunu, kaza sebebiyle müvekkili şirket aracında parça değişimleri meydana geldiğini, işçilik ve parça bedelleri için müvekkili şirketçe toplam 320.177,47-TL masraf yapıldığını, müvekkil şirketin zararı işbu masraftan ibaret olmadığını, araç üst segment, kaliteli bir araç olup, kaza ve parça değişimi sebebiyle değerinde yüksek bir kayıp söz konusu olduğunu, taraflarınca,

---- plakalı aracın ----- poliçe numaralı zorunlu trafik - sigortacısı olan davalılardan ----- başvuruda bulunulduğunu, ------ numaralı hasar dosyası üzerinden değerlendirilen başvuru sonucunda davalı sigorta şirketinin, müvekkili şirkete 55.000,00-TL tutarında değer kaybı ödemesi yaptığını, tüm bu nedenler ve Mahkemece re'sen dikkate alınacak nedenlerle; yargılama aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesi ve toplanacak deliller ile belirlenebilecek olan değer kaybına ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

trafik kazası sebebiyle müvekkili şirket aracı üzerinde yapılan parça değişim masrafları ile araçta meydana gelen değer kaybı doğrultusunda, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL tutarında maddi tazminatın, sürücü, araç sahibi ve otoyol işletme şirketi yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Islah Dilekçesi: Davacı vekili 17.02.2026 tarihli dilekçesi ile dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 10.000,00-TL maddi tazminatın, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalılardan ------ ilişkin olarak şimdilik ıslah/bedel arttırım talebinde bulunulmadığını, davanın, ıslah/bedel arttırım talebinin kabulü ile müvekkili şirket aracı üzerinde yapılan parça değişim masrafları ile araçta meydana gelen değer kaybı doğrultusunda, 75.000,00-TL tutarında maddi tazminatın, davalılar --- ve ------kaza ve temerrüt tarihi olan 07.09.2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılar -------yönünden hakları saklı kalmak kaydıyla), müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------ Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından teminat limiti ödendiğinden işbu başvurunun müvekkili sigorta şirketi yönünden reddi gerektiğini, maddi zararlarda araç başına poliçe teminatı 2024 yılı için 200.000,00-TL olduğunu, başvuran araç için toplam 200.000,00-TL hasar ve değer kaybı bedeli ödendiğini, teminat limitinin tamamının ödendiğini, tüm bu nedenler ve resen nazara alınacak nedenlerle.

ZMMS limiti tüketildiğinden, müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu zararlandırıcı vakıanın meydana geldiği otoyolda müvekkili şirketin gerekli tüm önlemleri aldığını, üzerine düşen yükümlülükleri titizlikle yerine getirdiğini, davacı zararını ve müvekkili şirketin kusurunu ispatla yükümlü olduğunu, kaza tespit tutanağında müvekkili şirkete atfedilen herhangi bir kusur bulunmamakla birlikte,

müvekkili şirketin yokluğunda hatalı ve eksik şekilde düzenlenmiş olduğundan delil olarak değerlendirilmesi ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının iddia ettiği zarar ile müvekkili şirketin faaliyeti arasında nedensellik bağı kurulamadığını, davacı tarafın hasar iddiasının ve işbu değerin tazminine ilişkin taleplerinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, iddia olunan kazaya istinaden müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmamakla birlikte talep edilen hasar ve değer kaybı bedellerinin haksız ve fahiş olduğunu, davacı tarafın,

müvekkili şirketin kusurunu ispatla yükümlü olduğunu, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen nazara alınacak sair nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar ---- ve ---- usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar ---- ve ---- davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, davalı gerçek kişilerin maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ZMM sigortacısından, araç malikinden, sürücüsünden ve davalı otoyol şirketinden tahsili talebine ilişkindir. 07.09.2024 tarihinde gündüz vakti bölünmüş yüzeyi asfalt kaplamalı su birikintili otoyolda spin atarak ön kısımlarıyla bariyerlere çarpan---- plakalı aracın sol arka kısımlarına yine su birikintisi nedeniyle spin atarak sol ön kısımlarıyla ------ plakalı aracın çarpması şeklinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

07.09.2024 günü saat 15:00 sıralarında --- İli, --- İlçesi, ----istikametinde meydana gelen maddi hasarlı trafık kazasında sürücüler arasında tanzim olunan trafik kazası tespit tutanağına göre kazanın oluş şekline göre,---plakalı aracın sürücüsü davalı ----: "----- istikametinden geliyorduk, aşırı su birikintisine girince direksiyon hakimiyetini kaybettim, yolun ortalarında iki kere dönerek bariyere vurdum, diğer ----- plakalı araç bana arkadan vurdu," şeklinde, ---- plakalı aracın sürücüsü ----; "Otobanda aşırı yağışta su birikintisinde direksiyon hakimiyeti kayboldu spin atıp yolda durmuş olan araca benim aracım sol önünden diğer aracın arkasına vurdu” şeklinde beyanda bulunmuştur.

--- plakalı araç davacıya aittir.

Davalı ---- ait ---- plakalı araç, ------ poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 23.10.2023 tarihi ile 23.10.2024 tarihi arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır. Kaza tarihi olan 07.09.2024 tarihi itibariyle araç başına maddi 200.000,00 TL teminat bulunmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır.

Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır.

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir.

KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.

Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir.Dava konusu kazadaki kusur durumu ve araçtaki değer kaybı bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı otoyol şirketinin %60 oranında, davalı sürücü ----- %20 oranında, davacıya ait sürücüsünün %20 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki değer kaybının 162.500,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kaza sebebiyle davacıya ait araçta 162.500,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davacının %20 oranındaki kusuru tenzil edildiğinde davacının talep edebileceği toplam değer kaybı bedelinin 130.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekiline 55.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Buna göre davacının bakiye değer kaybı zararı 75.000,00 TL'dir. Bu sebeple bakiye değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketi haricindeki diğer davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekiline 55.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Ayrıca davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kasko sigortacısı şirkete 155.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yapılmıştır. Bu haliyle toplam 200.000,00 TL ödeme yapılmış olup kaza tarihinde geçerli olan 200.000,00 TL'lik poliçe teminat bedeli tüketildiğinden ve bu haliyle davalı sigorta şirketinin sorumluluğu kalmadığından davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalı sigorta şirketi haricindeki davalılar yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.