Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/40 K.2026/242

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili adına abonesiz olduğu gerekçesiyle ikinci kez tahakkuk ettirilen 2.551.446,91 TL tutarındaki cezai işlem içeren faturanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, hayvan çiftliğinin devir alınan .....ten beri kapalı olduğu, herhangi bir canlı yaşamadığı gibi elektriğin kesik olduğunu, müvekkilinin .....tarihinde çiftliği satın aldığı ve abonesi yapılsın diye davalı kuruma başvuruda bulunduğunu, abone verilmesi yerine müvekkiline kaçak enerji kullanım cezası kesildiği,

davalının müvekkil şirketi görmeden incelemeden çiftliğe 4-5 ayda bir masa başında ceza kestiğini, icra takipleri başlattığını ve suç duyurularında bulunduğunu, müvekkili şirkete elektrik enerjisi verilmediğini ve abonelik verilmediğini, bir yılda müvekkiline 3 defa ceza kesildiğini, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas nolu dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin abonesiz ve ayrıca kaçak elektrik kullandığı şeklindeki iddianın hayali ve hakikate uygun düşmeyen bir iddia olduğunu, bu sebeple faturanın iptalinin elzem olduğunu,

DEDAŞ ekiplerince çoğu kez uzaktan okuma ile somut durumlar gözetilmeden işlem yapıldığını ve kaçak cezası yazan ekiplerce hukuka aykırılığın farklı versiyonları tercih edilmesiyle bu haksız işlemlerin haksız işlemlere dayanak kılındığını, öte yandan bu veriler nazarda tutularak böyle bir hesaplama yapılacaksa bile hesabın Elektrik Piyasasi Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre yapılmasının zaruri olduğunu, telaffuz edilen cezai meblağların hakkaniyete ve yönetmeliğe uygun olmadığını, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ilgili faturadan dolayı davalıya şimdilik 10,00 TL borçlu olmadığının tespitine,

davalının kötü niyetli oluşunun sabit olduğu da gözetilerek davalının asıl alacağının % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Husumet, Derdeslik, Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre, Görev ve Yetki itirazları bulunulduğunu, 6762 sayılı TTK'nun 23/2 maddesi hükmüne göre faturayı alan kimsenin faturayı aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturaya itiraz etmez ise faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağını, .....nolu faturaya dayanak tutanakta açıkça Dağıtım Başlantı Anlaşması olmaksızın tüketim yapılmış olması sebebiyle kaçak tutulduğunun belirtildiğini, davacıya ait aboneye ilişkin tutulan kaçak tutanaklarının EPDK yönetmeliğinin belirttiği usule uygun eksiksiz ve okunaklı olarak düzenlendiğini,

faturalarına yansıtılan kaçak tahakkuku ve kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam tahakkuk faturalarına kaçak kullanım sebebi ile yansıtılmış olduğunu, bilindiği üzere konu ile ilgili emsal yüksek mahkeme kararlarında kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispatlanıncaya kadar geçerli resmi evrak niteliğinde olduğunun tartışmasız bir gerçek olduğunu öne sürerek davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tesis edilen cezai işlemin iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın; davanın kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafından abonesiz elektrik enerjisi kullanmak suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullanılıp kullanılmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı tarafından davaya konu edilen kaçak kullanım nedeniyle yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edildi.

Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.

Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre; davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse 2 no'lu ara kararı gereğince; davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik kullanımına ilişkin düzenlenen tutanağın mevzuata ve usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca davacının kaçak elektrik tutanağında belirtilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ile miktarının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

.....tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı şirketçe düzenlenen davaya konu .....tarihli kaçak tutanağının uyulması zorunlu olan E.P.T. Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre doğru bulgu ve belgelere dayalı olmadığı, Davaya konu kaçak kullanım tahakkukunun mevzuata uygun olmadığı, davacının bu tahakkuk kapsamında bir sorumluluğu olmayacağı, davacının yaptığı enerji talebi doğrultusunda davalı şirketin verdiği izne göre işlemleri tamamlayarak Bağlantı Anlaşması akdetmesi gerektiği, Ancak davalı DEDAŞ'ın Bağlantı Anlaşması akdetmesi sonrasında davacının bölge perakende satış şirketi ile Perakende Satış Sözleşmesi akdetmesini müteakiben tesisatın kontrol ve mühürlenmesi ile davalının enerji temini yapabileceği" raporda ibraz edilmiştir.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

.............

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.

Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;

MADDE 14 – "(1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir.

(3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır.

(4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir."

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket tarafından kaçak kullanım yapıldığı hususunun davalı tarafından sunulan deliller kapsamında ispat edilemediği, davalı şirket tarafından yapılan tespitin eksik ve

hatalı olduğu ve doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı hususunun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği ve davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesi ile fatura bedeli olan 2.551.446,91 TL'den borçlu olunmadığının tespitini talep ederek bu bedel üzerinden harç ikmal ettiği dikkate alındığında, davacının .....zabıt tarihli, .....seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağına istinaden düzenlenen .....no'lu, 2.551.446,91 TL tutarlı fatura nedeniyle, davalı Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davacı vekilince her ne kadar ıslah dilekçesinin sunulması akabinde beyan dilekçesi ile müvekkiline elektrik aboneliği tesis edilmesi yönünde tedbir talebinde bulunulmuş ise de iş bu uyuşmazlık netice talebin elektrik aboneliği tesisi istemine ilişkin olmaması nedeniyle ilgili tedbir talebi reddine karar verilmiştir.

Davacının ilgili fatura nedeniyle başlatılan icra takibi ve bu takipteki ödeme emrindeki tutar ile ilgili dava dilekçesi ve ıslah dilekçesinde bir menfi tespit talebi bulunmadığından, sadece fatura nedeniyle menfi tespit talep edildiğinden; davacının kötü niyet tazminatı istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığna karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim