İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/901 K.2026/269

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/901

KARAR NO : 2026/269

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/10/2025

KARAR TARİHİ : 12/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu ------ adresinde mukim Gayrimenkulün davalılar tarafından restore edilmesi karşılığında 20 yıl süre ile işletme hakkının %50 hissesinin davalılara ait olacağına ilişkin 07.06.2024 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşme gereğince müvekkilinin %50 davalıların her birinin %25 hissedarı olduğu ---- Şirketi'' VD No:------- numaralı şirket kurulmuş ve bina işletmesine dair tüm işlemler bu şirket üzerinden yapıldığını, sözleşme gereğince bina restorasyonu ve tadilatının tamamı davalılar tarafından yapılması gerekirken, davalılar edimlerinin hiç bir tanesini yerine getirilmediğini,

sözleşmenin imza tarihinden bu güne 1 (bir) yıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen bina tamamlanmamış, şimdiye kadar yapılan tadilatları da müvekkili kendisi karşıladığını, davalıların edimlerini yerine getirmemelerinden dolayı, taraflarınca -----Noterliğinin 24.06.2025 tarih, ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 07.06.2024 tarihli sözleşme fesh edildiğini beyanla davanın kabulüne, davacı müvekkili ile davalılar arasında akdedilen 07.06.2024 tarihli sözleşme kapsamında davalıların edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklanan,

müvekkilinin uğramış olduğu kira kaybı ile ticari bir işletme olarak işletilmesi halinde elde etmesi gereken parasal bedelin tespiti, mecurun üçüncü bir kişiye 07.06.2024 tarihinden sözleşmenin feshi tarihi olan 24.06.2025 tarihine kadar kiralanması halinde elde etmiş olacağı kira bedelinin tespiti ile fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik müvekkilin uğramış olduğu kira kaybı ve işletmeden elde edilmesi muhtemel şimdilik 10.000,00 TL zararın 07.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

2024 yılı Ocak - Şubat aylarında ..., diğer davacı ... aracılığı ile müvekkiline geldiğini ------ yıkık dökük bir binası olduğunu, o binayı hiçbir şekilde değerlendiremediğini, 5 yıldır hiçbir şey yapamadan binayı o şekilde beklettiğini, 2. Dereceden tarihi eser niteliğinde olduğu için yerine de hiçbir şey yapamadığını, binanın öylece durduğunu belirtmiş ve müvekkili ...'ne ... ile burayı birlikte restore edip bir şekilde ortaya bir bina çıkarıp çıkaramayacaklarını sorduğunu, Anıtlar Kurulu'na sorulmadan içerisinde hiçbir taş oynatılamayan ve yaklaşık 10 yıldır kullanımda olmayan,

yaklaşık 7 yıldır binanın sahibi olan davacı tarafın kendisi tarafından yapılmaya çalışılmasına rağmen hiçbir şekilde izin ve onaylar alınamadığından ve Anıtlar Kurulu'nun istediği şekilde içerisinde inşaat yapılamadığı için öylece yerinde duran binanın restorasyonu konusunda ..., ... ve müvekkili - ----- 10 Mayıs 2025 tarihinde --- --- Gazetesi'nde tescil edilen ----- tescil ettiklerini, işbu şirketin müdürleri davacı ... ve diğer davalı ... olduğunu,

şirket paylarına uygun olarak da şirketin işlerini yerine getirmek için aralarında 07.06.2024 tarihinde Sözleşme imzaladıklarını beyanla taraflarınca davacının binasına hiçbir karşılık olmaksızın yapılan harcamalara ve sözleşmeden kaynaklanan işletme hakkına ve fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile işbu haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'e usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki 07/06/2024 tarihli sözlemeye konu edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle uğranılan zararların davalıdan tazmini talebine ilişkindir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- Tapu Müdürlüğünden tapu kayıtları celp edilmiş, ----- Vergi Dairesinden tarafların vergi kayıtları celp edilmiş,

------ Esnaf ve Sanatkarlar Odası'ndan tarafların esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş, ----- Ticaret Odasından tarafların gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.

Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir.

Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.

Somut olayda, ---- Defterdarlığı, ------- Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ve ------- Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dikkate alındığında davacı ve davalıların gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı, esnaf kaydına rastlanılmadığı, potansiyel mükellef olup VUK 177. maddesinde belirtilen hadleri aşmadığı belirtilmiştir. Başka bir deyişle taraflar tacir değildir.

Eldeki davada taraflar tacir olmadığı gibi sözlemeye konu edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle uğranılan zararların tazmini talebinden kaynaklanan uyuşmazlık da, Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde öngörülen mutlak ticari davalardan değildir.

O halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalının tacir olmaması, eldeki davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmaması sebebiyle mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.