İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/561 K.2022/539

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/561 Esas

KARAR NO: 2022/539

DAVA: Tazminat

DAVA TARİHİ: 12/11/2015

KARAR TARİHİ: 22/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı ---- sürücü, davalı---- işleteni, davalı sigortanın da --- olduğu ---- aracın ------- tarihinde çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde vefat eden---- desteğinden yoksun kalan çocukları ve eşi için, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere, -- maddesi uyarınca tam miktarı sonradan belirlenmek kaydı ile şimdilik ----- maddi tazminat ve cenaze giderleri ile hastane masraflarının, ölüm tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline,

her bir davacı için ayrı ayrı -----tüm davacılar için toplamda------- manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı -------- sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından ikame olunan huzurdaki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, olay anında müvekkilin alkolsüz olduğunu, tüm trafik kurallarına uygun şekilde aracı kullandığını, kusursuz olduğunu, olay yerinde yaya geçesinin kesinlikle yasak olduğu, ayrıca olay yerinin karanlık olup aydınlatma olmaması sebebiyle idari kusur bulunduğunu, müteveffanın--------- yaya geçişine ilişkin emredici hükümlerini ihlal ederek yaya geçişine yasak olan yerden kontrolsüz geçmek suretiyle ağır ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenlerle;

öncelikle müvekkilin kusursuzluğunun tespitiyle sorumluluğu bulunmayan müvekkil yönünden davanın husumetten usulden reddine, aksi durumda haksız davanın usulden ve esastan bütünüyle reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini; talep etmiştir.

Davalı ------ sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından ikame olunan huzurdaki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilin aracını uzun süreli olarak kiraya verdiğini, müvekkilin yasadan kaynaklanan tüm özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, araç sürücüsü diğer davalı -----kusursuz olduğunu, olay yerinde yaya geçesinin kesinlikle yasak olduğu, ayrıca olay yerinin karanlık olup aydınlatma olmaması sebebiyle idari kusur bulunduğunu, müteveffanın -------ilişkin emredici hükümlerini ihlal ederek yaya geçişine yasak olan yerden kontrolsüz geçmek suretiyle ağır ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenlerle;

----- plakalı araç kaydındaki tedbirin kaldırılmasını, öncelikle müvekkilin kusursuzluğunun tespitiyle sorumluluğu bulunmayan müvekkil yönünden davanın husumetten usulden reddine, aksi durumda haksız davanın usulden ve esastan bütünüyle reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini; talep etmiştir.

Davalılardan ----vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ---- aracın müvekkil şirket tarafından ----tarihli arasında geçerli olmak üzere --------sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, yapılacak yargılamada tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin ancak sigortaladığı araç işletenin sorumluluğu nispetinde zarardan sorumlu tutulabileceğini, talep edilen manevi tazminatın---------teminatı dışında kaldığını, davalı şirketin ------- tedavi gideri prim aktarımı yapıldığını, destekten yoksun kalma tazminatı,

mirastan ayrı ve bağımsız bir hak olduğundan destek iddialarının kanıtlanması gerektiğini, diğer yandan cenaze ve defin gideri kişinin vefatı neticesinde yapılması zorunlu ve gerekli olan masraflar olup, sosyal ve ekonomik durumu ifade edildiği üzere olan davacıların istedikleri cenaze giderini yapması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, cenaze giderlerinin faturalandırılması gerektiğini,

aksi halde ispattan yoksun bu iddiaların da kabulünün mümkün olmadığını ve kaza tarihi dikkate alındığında davacının maluliyeti de henüz kesinleşmediğinden hesaplanması mümkün olmayan bir tazminata ilişkin trafik sigortası genel ------ gereği temerrüt gerçekleşmediğini, bu nedenlerle, tarafların kusur oranı ile müteveffanın müterafik kusurunun tespitine, manevi tazminat teminat dışı olduğundan bu husustaki taleplerin reddi ile lehe karşı vekalet ücretine hükmedilmesine, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini; talep etmiştir.

Dava -----tarihinde ikame edilmiş, önce-- sayılı dosyasında görülmüş, verilen görevsizlik kararı üzerine yargılamaya Mahkememizin işbu esası üzerinden yürütülmüştür. Davalılardan ------- yöneltilen istemin işbu dosyadan tefrikine dair karar verilmiş, bu davalıya atfedilen hizmet kusuru nedeniyle tazminat isteminin idari yargı mercilerinin görevi kapsamında bulunduğu Mahkememizce değerlendirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, desteklerinin trafik kazasında vefatı nedeniyle, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze-defin gideri istemi ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce davalı ------- müzekkere yazılarak poliçe, hasar dosyası ile davacıların dava öncesi başvurusuna ilişkin kayıtların gönderilmesi talep edilmiş, davalı ----- plaka sayılı aracın davalı ----- dönemini kapsar, ---- bulunduğu, limitin ------- olduğu, davacıların davalı sigortaya dava öncesi başvurusunun bulunmadığı, dava öncesi herhangi bir ödemenin de yapılmamış olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce davaya konu kazanın yargılama konusu olduğu-------- sayılı dosyası sureti dosya arasına alınmış, davalı ------ taksirle bir kişinin ölümüne sebep olma suçundan cezalandırılmasına, sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar verildiği belirlenmiştir.

Anılan ceza dosyası kapsamında alınan --------tarihli kusur raporu, dosya içinde bulunan kaza tespit tutanağı Mahkememizce tetkik edilmiş, raporda davalı/sanığın olayda tali kusurlu, davacılar desteğinin asli kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir.

Mahkememiz dosyası kapsamında da kusura ilişkin olarak----- rapor alınmış, sunulan ------- tarihli rapor ile davalının %25, davacılar desteğinin %75 kusurlu olduğu kanaati bildirilmiş, yapılan tespitler dosya kapsamına, delil durumuna uygun denetime elverişli bulunmakla Mahkememizce de bu tespitlere iştirak olunmuş, hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce davacılar desteğinin, vefatı öncesi ev hanımı olduğu belirlenmiş, yine davacı çocuklarının öğrenim durumuna ilişkin davacı taraf delilleri toplanmış, sunulan kayıtlar tetkik edilmiş, sunulan deliller çerçevesinde yapılan aktüer incelenmesi sonucunda en son ------- tarihli aktüer raporu alınmıştır.

Sunulan raporda davacı çocukların öğrenim durumlarının gözetildiği, davacılar desteğinin anne babasına ilişkin de isabetli tespitlere yer verildiği, yapılan değerlendirmenin dosya kapsamına delil durumuna uygun, denetime elverişli bulunduğu kanaati ile ve en güncel verilere dayalı olması itibariyle sunulan son aktüer raporu hükme esas alınmış, güncel --------verilerine ilişkin tespite göre Mahkememizce hüküm kurulmuştur.

Bundan başka, davacı vekilinin, talep sonucunun açıklanmasına yönelik ----------tarihli dilekçesinde, cenaze ve defin gideri yönünden ------- talep ettiği belirlenmiş, anılan tutarın davalı kusuruna nazaran kadri maruf bulunduğu Mahkememizce değerlendirilmiş, kaza tarihi itibariyle davacı çocukların öğrenci olup, gelirinin bulunmadığı Mahkememizce gözetilmiş ve bu tutarın davalılardan tahsili ile davacı eş------- verilmesine dair hüküm kurulmuştur.

Davalı------ savunmasında, davaya konu aracı kiraladığını belirtilerek sorumluluğunun olmadığı ileri sürülmüş olması nedeniyle, Mahkememizin ----- tarihli celsesinde davalı ------ kira ilişkisine ilişkin kayıtları sunması için kesin süre verilmiş, kiraya ilişkin kayıt sunulmamıştır.

Yine aynı kiralama ilişkisi savunması yönünden davalı ----dinlenmesine dair karar verilmiş, adresinin bildirilmesi için süre verilmiş ancak ara karar gereği davalı vekilince yerine getirilmemiş, Mahkememizin--------tarihli celsesinde ise davalı vekilince tanığın dinlenmesi talebinden vazgeçtikleri beyan edilmiştir.

Davalı------- aşamalarda her ne kadar kazaya karışan aracın kiralanmış olması nedeniyle işletenlik sıfatlarının kalmadığı ileri sürülmüş ise de bu savunmanın ispatına yeter delil sunulmamış olmakla davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde;---- tarihinde meydana gelen kazada, davacılar murisi --- yaya olarak bulunduğu sırada, davalı------ nezdinde ------poliçesi ile sigortalı olup davalı ---- kayıtlı, davalı --- sevk ve idaresindeki ------- plaka sayılı aracın çarpması sonucu davacılar desteğinin vefat ettiği, anılan kazada davalı -----%25 oranda davacılar desteğinin ise %75 oranda kusurlu olduğunun alınan ------ tespit edildiği, davacıların, vefat eden ---------------oldukları murislerinin ölümü nedeniyle manevi tazminat isteminin koşullarının oluştuğu, yine eşi ve çocuklarının, desteklerinden yoksun kalmaları nedeniyle, maddi tazminat isteminin koşullarının oluştuğu değerlendirilmiştir.

Manevi tazminatın belirlenmesi yönünden ise. TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ------- ------ gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Yukarıdaki anlatımlar ışığında somut olayımız ele alındığında; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/annesi olan ------- genç yaşta ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacıların ölene olan yakınlıkları nedeniyle duyacakları elemin derinliği, kazada davalı-----------kusur oranı göz önünde tutularak,

olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde, hakkaniyet ölçüsünde manevi tazminat miktarı tayin edilmiş ve bu haliyle manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacılar vekilince dava dilekçesi sonuç kısmında manevi tazminatın davalılardan tahsili talep edilmiş ise de, dilekçe içeriğinde davalı sigortaya yönelik, sorumluluk sınırı içerisinde tazmin talep ettikleri açıklanmış olmakla ve bu hususta---------sayılı ilamı gözetilerek, reddedilen manevi tazminat istemi yönünden davalı ------ lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.