İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/308 K.2020/394

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/308 Esas

KARAR NO: 2020/394

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 14/03/2018

KARAR TARİHİ : 08/09/2020

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında ------------ akdedildiğini, sözleşmenin 3. Maddesi gereğince sözleşmenin süresiz akdedilmiş olduğunu, sözleşme ile ------ satışının hedeflendiğini, ---------- satışı ile sözleşmenin kendilinden sona ereceğini, davalı -----anılan sözleşmede kefil olarak yer aldığını, sözleşmenin 7. maddesi gereğince davacı şirketin yazılı onayı alınmaksızın davalının satış noktasını kapatmamayı taahhüt ettiğini, davalının sözleşmedeki taahhütlerine aykırı davranarak işletmeyi kapattığının ------------- yevmiye sayılı tutanağı ile tespit edildiğini,

davalının sözleşmeye aykırılık teşkil eden davranışı nedeniyle--------- yevmiye sayılı ihtarname davacının sözleşmeyi feshettiğini, ayrıca ----------- sayılı dosyası ile sözleşmeye aykırılıktan dolayı ------ bedelsiz olarak verilen ürünlerin kıstelyevm usulü kalan bakiyesi ve -- ihtarname masrafı olmak üzere toplam ------- üzerinden icra takibine başlandığını, davalıların ödeme emrine itiraz ettiğini, davalı borçluların borca itirazlarında yersiz ve haksız olduğunu,

icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz eden davalı borçlunun takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirtmiş, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla icra dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile dava konusu olan toplam ------------ alacağın icra takibi tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı/borçlulardan tahsiline,

kötüniyetli ve icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik itiraz nedeniyle davalı/ borçlunun icra takibi ve dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı---------- husumet itirazında bulunulduğunu, davacı ile davalı şirket arasında direkt satış noktası sözleşmesi imzalandığını, davalı ----------- irsaliyeli faturalarda ve sözleşmeden isminin geçmediğini, borçlu olduğunu gösterir bir ibarenin bulunmadığını, müteselsil kefalet sözleşmesinin---------------- sayılı takip dosyasında ibraz edilmediğini, takipteki sebebin genişletilmesine muvafakat etmediklerini, davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin süreli olduğunu, sözleşmenin ----- tarihinde başlayıp ------ tarihinde bittiğini,

takibe dayanak toplam --- adet faturanın -- adedinin sözleşmenin bitim tarihi olan -- tarihinden sonra tanzim edildiğini, bedelsiz ürünlerin bedelleri için kötüniyetli olarak takip başlatıldığını, sözleşmede promosyon ürünlerin iade edileceğine dair bir şart bulunmadığını belirtmiş, cevap dilekçesindeki ayrıntılı açıklamalar kapsamında davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, %20'den az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin ihlal edildiğinden bahisle bedelsiz ürün alacağı alacağının tahsili ve ihtarname masrafı için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ile davalı şirket arasında akdedilen --------------- kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı, davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshedip etmediği, sözleşmenin süreli sözleşme olup olmadığı, sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona erip ermediği, davalının sevk irsaliyesinde yer alan ürünleri teslim alıp almadığı, ne kadar promosyon ürün teslim aldığı, promosyon olarak alınan ürünlerin değerinin ne olduğu, bu itibarla davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ile davalı ---------müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olup olmayacağı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı ile davalı arasında ------------- bulunduğu, sözleşme kapsamında davalı şirkete koli halinde içecek teslimatı yapıldığı, davalı şirkete ait ticari işletmenin faaliyetine son verdiği, anılan ticari işletmeye %100 iskontolu ürün teslimatı yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

-----------------takip dosyasının incelenmesinde; -------tarihinde başlatılan takibin alacaklısının davacı ----------------olduğu, asıl alacak ve ihtarname masrafı toplamı------------- tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, örnek no:7 ödeme emrinin borçlulara ---- tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilince verilen ---------- havale tarihli itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu görülmüştür.

Davacının, sözleşmenin ------------- alıma kadar süreceği inancıyla iskontolu ürün teslimi yaptığı, bu itibarla sözleşmeye aykırılık halinde katkı payının iadesinin, sözleşmenin karşılıksız kalan süresi bakımından hesaplanması gerektiği anlaşılmış, bu amaçla mahkememizce bilirkişi raporu alınarak iade edilmesi gereken tutar tespit edilmiştir. Davacının, sözleşmenin hayatta kaldığı dönemde istediği iktisadi menfaati elde ettiği, sözleşmenin bakiye süresi için ise elde edemediği, bu itibarla sözleşme süresinden önce sona erdiğinden, davacının iade talep edebileceği tutar, kıstalyevm usulüne göre, yani oranlama yapılarak hesaplanması gerekmektedir. Kaldı ki, oranlama yapılması, tarafların sözleşmeye yansıyan gerçek iradelerine ve denkleştirici adalet prensibine de uygun olacaktır.

Mali müşavir bilirkişi ------------- esas ve ek rapor içeriğine göre; davacı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, sözleşme gerçekleşme oranının %59 olduğu, sözleşme kapsamında davalıya verilen bedelsiz ürünlerden sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar yapılan kıstelyevm usulüne göre iadesi gereken tutarın --------------- olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki -------------------- bu sözleşmenin yürürlüğü süresince şirketin dağıtımını yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileceği gazsız ürünler ile kullanım amaçları bakımından eş ürünleri şirketten satın almak sureti ile işlettiği satış noktasında müşterilerine yeniden satmayı , bu ürünlerin tanıtımına ilişkin reklam vesair malzemeyi satış noktasında bulundurmayı ve bu ürünlerin tanıtımını yapmayı ve fakat bu ürünlerle rekabet halinde bulunan veya bulunabilecek olan bir başka firma tarafından sağlanan her türlü alkolsüz içecek türünü satıp almamayı satış noktasında yeniden satış gayesi ile bulundurmamayı ,

satmamayı ve sattırmamayı ; keza , bu ürünlerin her türlü tanıtımına ilişkin reklam vesair malzemeyi satış noktasında bulundurmamayı ve bu ürünlerin tanıtımını yapmamayı işbu sözleşme konusu ürünlerle rekabet halinde bulunan sıkma meyve suları gibi ürünlerin satış noktasında veya haricinde üretmemeyi yeniden satış amacıyla tedarik etmemeyi ve satmamayı kabul eder , işbu maddede alınan münhasırlık yalnızca '---------------- hükmünün yer almaktadır.

Sözleşmenin Genel Hükümler başlıklı 3. maddesinde;''...İşletmeci haksız bir nedenle şirkete iade etmemek koşuluyla gazlı ve gazsız ürünler için toplam 2.000 koli miktarında ürünü, müşterilerine satmayı planlamaktadır. Sözleşmeye herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın iş bu satış miktarının tamamlanması ile birlikte kendiliğinden sona erecektir...'' hükmü düzenlenmiştir.

Sözleşmenin 7. maddesinde; “İşletici, şirketin yazılı onayını almadan sözleşme ve oluşmuşsa eklerindeki hak ve yükümlülüklerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, sözleşme süresince satış noktasında sözleşmenin devam ettirilmesine etki edecek hiçbir değişiklik -----------yapmamayı kabul ve taahhüt eder...” denilmiştir. Buna göre -----------------yevmiye sayılı tutanak ile sözleşmeye aykırı halin tespit edildiği anlaşılmıştır.

Yine sözleşmenin ayrılmaz parçası ve eki olduğu kararlaştırılan özel hükümlerinde; “ Şirket, işletmecinin satış noktasında şirket ürünlerinin satışının etkin bir şekilde sağlanması amacıyla yapacağı her türlü pazarlama faaliyetlerine katkıda bulunmak için ve bir defaya mahsus olmak üzere ona aşağıda belirtilen ürün ve malzemeleri %100 iskontolu olarak verecektir. Ancak işletmeci sözleşmenin işbu sözleşmede öngörülen yükümlülüklere aykırı davranması neticesinde süresinden önce sona ermesine sebebiyet vermesi üzerine bu meblağın kıstalyevm usulü belirlenecek olan kısmını KDV'si ile şirkete derhal iade edecektir” şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Dosya kapsamındaki tüm deliller ve yapılan yargılamaya göre; ------------------tutanağı ile tespit olunduğu üzere davalı şirketin ticari işletmesinin faaliyetine son vermesinin sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği, davacı şirketin haklı nedenle --------------- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiği, buna göre iskontolu olarak teslime edilen ürünlerin kıstelyevm hesabına göre belirlenen tutarının iadesinin talep edilebileceği, sözleşmenin gerçekleşme oranının %59 olduğu, kıstelyevm usulüne göre iadesi gereken tutarın ----------------sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunun bulunmadığı,

müteselsil kefalete ilişkin şekil şartlarının gerçekleşmediği, davalının anılan tutar yönünden sorumlu olmadığı, ihtarname masrafının yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.