İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/522 K.2021/817

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/522 Esas

KARAR NO : 2021/817

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/11/2020

KARAR TARİHİ : 02/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacı şirket ile Dava Dışı----- Şirketi arasında davacı şirketin--- yaptığı--- alımı hakkında sözleşme yapıldığını,-- karşılık davacı şirketin, dava dışı bu şirkete aralarında davaya ---- çek verdiğini, ilerleyen zamanlarda yaşanan ---, davacı şirketten fark bedelleri talep ettiğini, davacı şirketin ise bunu kabul etmemesi üzerine sözleşmelerin sulh ile son bulduğunu, dava ---- kaybedildiği için iade edilemediğini, çek hakkında zayi belgesi alındığını, bilahare davaya konu çek hakkında davalı şirket tarafından icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı çekin ----vasfı taşımamakta olduğunu,

çek ilişkisinin ticaretin iptal olmasından dolayı en baştan yok olduğunu, davacının son hamil davalı ile de hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığından davalıya karşı sorumluluğu ve hiçbir borcu bulunmadığını iddia ederek, ----- sayısı ile başlatılan takip ve tüm ferileri bakımından davacı şirketin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili, ----ilkesi gereği, --senetlerinde senetle bütünleşen hak, ilk lehtardan sonra gelen iyiniyetli hamiller için soyut -- bir hak olduğunu, senedin doğumuna neden olan hukuki işlemdeki sakatlık hali --- yansımayacağını, asıl borç ilişkisinin bulunmadığı, def'i senet borçlusu ile bir ilişkisi olmayan diğer senet alacaklılarına karşı ileri sürülemeyeceğini, ticari senetlerin zayi nedeniyle iptaline dair verilen karar, davanın hasımsız olarak açılıp, görülmesi nedeniyle maddi hukuk bakımından kesin hüküm sonuçları doğurmayacağını, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Dava, TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasıdır.

Uyuşmazlık, davacının dava dışı şirkete verdiği kendisine teslim edilmesi gereken çeklerin, dava dışı şirket elinde kaybolması sonucunda, çekin son hamili olan davalı tarafından iade edilmesi gerekip gerekmediği, davacı şirketin davaya konu çekten dolayı borçlu olup olmadığının tespiti hususundadır.

Tüm Dosya Münderecatı Kapsamında;

İstirdadı istenen çek, keşidecisi davacı, lehtarı dava dışı------ait ---- seri numaralı ---- bedelli çek olduğu,

Davalının, davacıya ve diğer cirantalara karşı karşılıksız çek hakkında ----- dosyası ile icra takibi başlattığı,

Davacının, işbu çekten kaynaklı lehtara borçlu olmadığını, keza çekin -----Ticaret Mahkemesi kararı ile iptal edildiğini, belirterek çekten kaynaklı borçlu olmadığını iddia etmiştir.

Davacı vekili, her ne kadar davanın menfi tespit davası olduğunu belirtmişse de dava dilekçesi içeriğine göre mevcut dava, TTK madde 792'ye dayalı istirdat davasıdır.

TTK madde 792 uyarınca açılmış istirdat davasında, ispat yükü davacıdadır. İspat yükü, çeki rıza hilafına elinden çıktığını ileri süren hamile aittir----İstirdat davasında davacının. İlk olarak meşru hamil olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa,-----devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan---- kötüniyetle --- etmiş olduğu veya ---- bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' belirtildiği üzere istirdat talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir-----

Bu kapsamda, çeki kaybeden lehtardan sonra çekin birden fazla cirolanarak el değiştirdiği, çek suretinin tetkikinde ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, davacı tarafça davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya en azından ağır kusurlu olduğu yönünde herhangi bir ispat vasıtası sunamadığı, davalının çeki sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi gerektiğine dair delil de bulunmadığı anlaşılmakla, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.