İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/123 K.2023/964

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/123 Esas

KARAR NO:2023/964

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:24/02/2021

KARAR TARİHİ:28/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;----- numaralı aracın müvekkili tarafından ----- tarihinde satın alındığını, radyatörün kullanım süreci dolmadan araç seyir halinde iken patlayarak kullanılamaz hale geldiğini ve yerine yeni radyatör alınmak zorunda kalındığını, radyatörü bozulan aracın ---- tarihleri arasında arıza sebebiyle 2 gün süre servise girdiğini, bu süreçte araç çalışmadığı için ----- çalışırken araç hizmet dışı kalması sebebiyle günlük ---- iş kaybı olan 2 gün boyunca ----- iş kaybına sebep olduğunu, araç serviste iken çalışan 2 şoförün 200 er TL’lik yevmiyeleri 2 gün boyunca toplamda 800 TL ücreti,

şoförlerin özlük haklarıyla ilgili ödenen 200 TL, servise verilen 1.500,00 TL ücret ile radyatör değiştirilmek zorunda kalındığı için zorunlu olarak değiştirilen antifrize verilen 250.00 TL’lik ücret ve gizli ayıplı radyatöre verilen para 3446,78 TL olmak üzere toplamda 10.242,78 TL’lik ödeme yapıldığını, gizli ayıbın ortaya çıkmasından sonra derhal satıcı olan davalıya müracaat edilmişse de bugüne kadar geçen sürede garanti süresi dolmamasına rağmen yenisi ile değiştirmeyi kabul etmediğini ve zararın giderilmediğini beyan ederek bozuk radyatörün oluşturduğu maddi hasar nedeniyle iş kaybı, parça zararı,

işçilik zararı gibi zararlar neticesiyle birlikte talep ettiğimiz tazminat olan 10.242,78 TL ve kanuni faizin (temerrüt faizi) davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının ayıp ihbarında bulunmadığını, ayıp ihbarında bulunulmaması nedeniyle,

ayıba karşı seçimlik haklarından da bahsedilmesi mümkün olmadığını ayrıca talebin fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.-------- müzekkere yazılarak davacıya ait aracın 1 aylık kazancı sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.------müzekkere yazılarak davacıya ait 3 günlük arızanın ticari kazanç kaybı sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.---- müzekkere yazılarak davacının vergi beyannamesi sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır-------müzekkereye yazılarak -------çalışma durumu sorulmuş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Dosya otomotiv uzmanı ve mali müşavir bilirkişiye rapor tanzim etmek üzere heyet halinde tevdii edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; dava konusu aracın ---------olduğunu ticari faaliyet yürüterek gün içerisinde diğer araçlara istinaden daha fazla kilometre ve mesai saati çalışmalar yaptığının anlaşıldığını, davaya konu arıza ve radyatör hasarının kullanıma bağlı olarak radyatörün yıpranmış olduğunu, 17 Ay yani yaklaşık 510 gün kullanılması sonucu normal ve doğal olarak petek kısımlarının yıpranmış olabileceğini,

bahse konu aracın işi sebebi ile diğer araçlara istinaden daha fazla çalışarak bu gibi parçalarının daha kolay yıpranıp ömrünü tamamlayabileceğini ve dış kaynaklı bir temas ile de hasar alarak su kaçırmış olabileceğini bu nedenle radyatörün ayıplı olmadığını, araçtaki net kazanç kaybının 1.000,00 TL olduğunu, hasar onarım bedelinin 7.696,78 TL olduğunu beyan etmiştir.

Tarafların itirazları üzerine dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporda kök raporda değişikliğe gitmemişlerdir.Dosya ---- görev yapan makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle;

radyatör kollektörlerinin peteklere bağlandığı birleşim yerleri radyatörün en zayıf noktaları olduğunu, aracın o bölgeden herhangi bir şekilde bir darbe almasında, (bir nesnenin çarpması şeklinde veya direk üstüne darbe alması gerekmez, aracın kullanım esnasında bir çarpışma nedeni ile aldığı darbe etkisiyle de olabilir) radyatörün bağlı olduğu konstrüksiyonun hafif kasılmasında bile radyatörün bağlantı dikişlerinin hasar göreceğini, hasar gören bu dikişlerin radyatörün suyunun sıcaklığı,

basıncı ve radyatörün temizlenmemesi nedeni ile ısısal gerilimlerden dolayı kullanım esnasında da zaman içinde hasar gören dikişlerin çatlayacağını ve su kaçırmaya başlayacağını, kaçakların çizgi şeklinde ve birkaç santimetre uzunluğunda olması hasarın bir darbe nedeni ile meydana geldiğini açıkladığını davaya konu radyatörde üretim hatası ve servis hatası olmadığını, herhangi bir ayıbın söz konusu olmadığını, davaya konu aracın toplam hasar bedelinin 5.310,00 TL olduğunu, hasar nedeniyle kazanç kaybının ise 1.039,90 TL olduğunu belirtmiştir.

Dava, davacının satın aldığı ---- plakalı araçtaki radyatörde bulunan ayıp nedeniyle doğan zararının ve uğradığı kazanç kaybının tahsili istemine ilişkindir.Uyuşmazlık; Davacının davalıdan 30/03/2017 tarihinde satın almış olduğu radyatörde meydana gelen arıza neticesinde davacının uğradığı maddi zararın davalıdan tazmini isteminin haklı olup olmadığı, bu doğrultuda arızalanan radyatörün gizli ayıplı olup olmadığı noktalarında toplanmıştır.

Konuyla ilgili mevzuat hükülerine bakıldığında. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre. Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.----- Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür----- Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.

Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.------ Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır------ Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.

Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir.---Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1.Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.--------- emsal ilamlarında belirtildiği üzere.

Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır ------- Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır ------------. Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır. Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır.

Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir---------------- Eğer alıcı iğfal edilmiş, yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir.Tüm açıklamalar ve bilirkişi raporu doğrultusunda davacı taraf davalıdan 30/03/2017 tarihinde satın almış olduğu radyatörün ayıplı olduğunu iddia etmiş mahkememizce alınan her iki bilirkişi raporunda da dava konusu maldaki arızanın kullanımdan kaynaklandığını, radyatörde üretim hatasının bulunmadığının belirtildiği,

birbirlerini destekler nitelikteki bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu radyatörde satıcı kaynaklı ayıp bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.