İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/136 K.2024/259

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/136 Esas

KARAR NO:2024/259

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/04/2019

KARAR TARİHİ: 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ------tarafından, müvekkiline 92.000,00 TL tutarında çek keşide edilerek teslim edildiğini, söz konusu çekin dava dışı şirketten teslim alındıktan sonra, müvekkil tarafından çaldırıldığını, ya da kaybedildiğini, çekin zayi olması sebebiyle ----- sayılı dosyası ile çekin iptali talepli dava ikame edildiğini,----- Asliye Ticaret Mahkemesi huzurunda görülmekte olan davada davalı şirket ------ müdahale talebinde bulunduğunu, davalı şirket dava konusu çeki haksız ve kötü niyetli olarak iktisap ettiğini belirterek müvekkili davacının borçsuzluğunun tespitini, -------bedelli çekin istirdadını,

müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin -----dava dosyası ile istirdadı -----------bedelli çeki ciro zincirine uygun bir şekilde ciro yolu ile teslim aldığını, mahkemenin bilgilerine sunulan onaylı çek suretinden anlaşılacağı üzere, iyiniyetli müvekkilinin dava konusu çeki dava dışı 3. kişiden (cirantadan) ciro ve teslim yolu ile iktisap ettiğini, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükünün çekin yetkili hamilinde olduğunu, zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükünün davacıda olduğunu,

dava şartının takip hukukuna ilişkin koşulunun gerçekleşmediğini, dava konusu çekle ilgili istirdat isteminin yerinde olmadığını ve iş bu çekle ilgili olarak davanın reddinin gerektiğini, davaya konu çekin mevcut haliyle müvekkili şirkete ciro edildiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ödeme yasağının kaldırılmasını veyahut çek miktarının %115'i oranında teminata bağlanmasını, hukuki dayanaktan yoksun haksız ve kötü niyetli davanın reddini, davacı aleyhinde asıl alacağın %20'sinden az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin ---sayılı kararı ile yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekilince istinaf edilmiş olup ------ilamı ile. “Mahkeme tarafından, davalının dava konusunu devrettiğini öğrenmesi halinde, bunu resen gözetmesi gerekir. Bu halde, davacıya HMK'nın 125/1.

Maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan hangisini seçtiği hususu açıklattırılarak sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekir.

Dolayısıyla, dava konusunun devri ile ilgili olarak davacının iki seçenekten hangisini seçtiğini açıklatmadan eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.” şeklindeki gerekçe ile karar ortadan kaldırılmıştır.Dosya mahkememizin ---- kaydedilerek açık yargılamaya devam olundu.-- adliye mahkemesi ilamı doğrultusunda davacı vekiline beyanda bulunması için süre verildi.

Davacı vekili beyan dilekçesinde özetle; dava konusunun devri koşullarının oluşmadığını, davalının dava konusu çeki devrettiğine dair tespitin hatalı olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.---- kararında davalının çeki 03/05/2019 tarihinde kendinden önceki cirantaya iade ettiğinin tespit edildiğini bilirkişi raporunun bu yönde olduğunu belirterek HMK 125 gereğince işlem yapılması gerektiğinden bahisle mahkememiz kararını kaldırmış olmakla bu hususta davacının talebi doğrultusunda ----- sayılı takip dosyasında mahkememiz dosyası davalısı davaya konu çeki 18.12.2020 tarihi itibari ile takibe koymuş,

takip dosyasının derdest olduğu, ve dosyanın alacaklısının davalı olduğu anlaşılmakla davaya konu çekin hamilinin mahkememiz dosyası davalısının olduğu tespit edilmiştir.Dava.

TTK'nun 792 maddesi kapsamında çek istirdadı istemine ilişkindir.6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.Somut olayda davacı vekili davalının çeki haksız ve kötü niyetli olarak iktisap ettiğini iddia etmiş ise de çekin rızası dışında elinde çıktığını ispatlar nitelikte delil dosyaya sunmadığı gibi, çekin arka yüzündeki ciro imzayı inkar etmemiştir.

Davalının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunu gösterir bir delil de bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.