İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/514 K.2024/941

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/514 Esas

KARAR NO: 2024/941

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İstirdat)

DAVA TARİHİ: 05/07/2022

KARAR TARİHİ: 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin işyerine ait kredi kartının hesap özetlerini kontrol ederken kredi kartından 01.10.2021 tarihinde 500 USD tutarında harcama yapıldığını fark ettiğini,

bunun üzerine harcamanın kendisine ait olmadığı ve bu harcamaya onay vermediği gerekçesiyle -------(kredi kartı işlem itirazı) itirazında bulunduğunu ancak bankanın itirazı kabul etmediğini beyan ederek yurtdışı internet sitesi üzerinden şifresiz ve herhangi bir güvenlik önlemi olmaksızın gerçekleştirilen 500 USD'lik borcun mevcut olmadığının tespiti ile müvekkili tarafından ödeme yapılması sebebiyle ödenen tutarın iadesine ve davalı bankanın %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacının, müvekkili bankanın ------müşterisi olduğunu ancak somut uyuşmazlığın davacıya ait kredi kartından yapılan harcama işlemine ilişkin olduğu iddia edilse de somut uyuşmazlığın; davacının kart hamili değil, üye işyeri olduğu bir harcama işlemine ilişkin olduğunu ve işlemin şifresiz gerçekleştirildiğini bu durumda sorumluluğun üye işyerine ait olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Dosya alanında uzman bankacı bilirkişiye tevdi edilerek rapor tazim etmesi istenilmiş olup bilirkişi-----hazırlamış olduğu rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Dava bankacılık işlemlerinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık.

01/10/2021 tarihinde yapılan harcamadan davacının haberdar olup olmadığı davacının iradesi dışında yapılmış ise davalının kusurunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.5464 Sayılı Kanunun 15/1 maddesi uyarınca; kart kullanımından doğan sorumluluk, sözleşme imzalandığı ve kartın zilyetliğine geçtiği veya fizikî varlığı bulunmayan kart numarasının öğrenildiği andan itibaren, kart hamiline aittir.

Aynı Kanunun 16/1 fıkrası uyarınca; kart hamili, kendisine tevdi edilen kartı ve kartın kullanılması bir kod numarası, şifre veya kimliği belirleyici başka bir yöntemin kullanılmasını gerektiriyorsa bu bilgileri güvenli bir şekilde korumak ve başkaları tarafından kullanılmasına engel olacak önlemleri almak, kartın kaybolması, çalınması veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi öğrenmesi halinde kart çıkaran kuruluşu derhal haberdar etmek zorundadır.5464 Sayılı Kanunun 17/2 maddesi uyarınca;

üye işyerleri, mal ve hizmet bedeli karşılığını banka kartı veya kredi kartı ile ödemek isteyen kişilerin imza gerektiren işlemlerde imza kontrolünü yapmak, kartın tahrifata uğrayıp uğramadığını kontrol etmek ve üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlarca kendilerine ulaştırılan bilgiler çerçevesinde kartın geçerliliğini tespit etmekle yükümlü olup, gerekli durumlarda kart üzerinde yer alan bilgilerle kimlik belgesi üzerinde yer alan bilgileri karşılaştırmak üzere geçerli bir kimlik belgesi ibrazını talep etmek ve harcama belgesi üzerindeki bilgilerle kredi kartı üzerindeki bilgileri karşılaştırarak kontrol etmekle yükümlüdür.

Bu kontrollerin yapılmamasından doğan zararlardan üye işyerleri sorumludur. Bu düzenleme çerçevesinde; ödemenin kartla yapılmak istenmesi halinde, kart ile ödeme yapmak isteyen kişinin kredi kartını kullanma yetkisi bulunup bulunmadığı kontrol etme, imza ve kimlik kontrolü yapma, harcama belgesi ile kart üzerindeki bilgileri karşılaştırma yükümlülüğü kart ile ödeme alan üye iş yerine aittir.5464 Sayılı Kanunun 8/3 fıkrası uyarınca;

kart çıkaran kuruluşlar, kartların düzenli ve güvenli kullanımı ile bildirim, talep, şikâyet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür.Kredi kartı sahiplerinin kendi kartları ile yapılan işlemlere itiraz etme hakları mevcut olup, bu itiraz kart sahibi banka tarafından üye iş yeri bankasına iletilir. Üye iş yeri bankası ise ilgili iş yerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder.

Belgelerin yetersiz olması durumunda söz konusu işlem tutarı iş yeri bankası tarafından ilgili iş yerinden tahsil edilerek kart kuruluşu bankaya aktarılır ve bu işleme ters ibraz/chargeback denilir.

Kartlı ödeme sistemleri kuran kuruluşların (visa, master, amex gibi) uluslararası alanda kabul edilen kuralları ve ülkemizde de bu kurallara paralel olarak Bankalar Arası Kredi Kartları Merkezi tarafından yayınlanan uygulamaya yönelik açıklamalarda harcamanın kendisine ait olmadığı iddiası ile yapılan itirazlarda itiraz süresi, işlemin kredi kartına yansıma tarihinden itibaren 120 gün ile sınırlandırılmıştır. -----------Yukarıda yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı bankanın üye işyeri bankası veya üye işyeri olmayıp, kart kuruluşu olduğu,

davacının kredi kartından mail order ile yapılan harcamalarda, kart hamili ile harcama yapanın aynı kişi veya kurum olup olmadığını, harcamanın kart hamilinin rızası dahilinde yapılıp yapılmadığını kontrol yükümlülüğünün ise üye işyerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Üye işyeri tarafından kendi bankasının sanal pos/mail order sistemi üzerinden yaptığı tahsilat, üye işyeri bankasınca kart kuruluşu bankaya iletildiğinde, kart kuruluşu banka tarafından kredi kartı hesabından talep edilen tutar çekilir. Kart kuruluşu davalı bankanın bu aşamada harcamayı yapanın kart hamili olup olmadığını kontrol yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Davalı bankanın yükümlülüğü, kendi müşterisi kart hamili davacı tarafından yapılan harcama itirazını değerlendirerek, 5464 Sayılı Kanunun 8/3 fıkrası uyarınca yukarıda özetlenen ters ibraz sürecini işletmektir.

Alınan bilirkişi raporu dosyadaki mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde Banka’nın uluslararası kredi kart uygulamalarında belirtilen hususlardan farklı bir uygulama yapmadığı, ancak kartsız olarak yapılan harcamada kart hamilinin harcamaya itiraz ettiği, itiraz için gerekli belgelerin Müşteri tarafından hazırlanarak Banka’ya sunulmadığı bu nedenle Banka’nın Müşteri’nin hesabına borç geçtiği görülmektedir.

Harcama itirazının kabul edilebilmesi için davacının ispat yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiği, Banka tarafından davacıdan ispat yükümlülüğünün yerine getirilmesi için gerekli belgelerin talep edildiği, ancak söz konusu belgelerin ibraz edilmediği, bankanın işlemlerinin usulüne uygun olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.