İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/609 K.2023/202

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/609 Esas

KARAR NO: 2023/202

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 12/08/2022

KARAR TARİHİ: 07/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, kaza tespit tutanağındaki anlatımla.

16.07.2019 tarihinde saat 17:22 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki --- plaka sayılı çöp toplama ---- ile -----katılmak istediği ve kavşağa girdiği esnada aracın arka çöp kasasının üstünde seyreden temizlik görevlisi davacı ----- dengesini kaybederek araçtan düşmesi sonucu davacının yaralandığı iş kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin ağır derecede malul olmuş olduğunu,----kazaya karışan ---- plakalı aracı sigortalayanı olması nedeniyle, müvekkili ----- uğramış olduğu zararları karşılamakla yükümlü olduğunu,

sigorta şirketine davacı müvekkilinin uğramış olduğu zararların tazmini amacıyla başvuru yapıldığını ancak başvurunun reddedildiğini belirterek HMK md.107 uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası kapsamında şimdilik davalı -------yönünden 5.000 TL tutarındaki ölüm ve cismani zararlara ilişkin maddi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, söz konusu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalısının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda azami 390.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin -------poliçesi teminatı dışında olduğunu,

öncelikle davacı tarafından müvekkili şirket sigortalısı------plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun davacı tarafından ispatı gerektiğini, davacı tarafın dava konusu kaza nedeniyle maluliyeti bulunup bulunmadığı hususu ----- tarafından-------- doğrultusunda incelenmesi gerektiğini,

tedavi gideri ile tedavi giderlerinden sayılan geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat talebi sigorta poliçesi teminatı dışında olup müvekkili şirketin bu talep nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını belirterek davacının maluliyetinin ------ göre belirlenmesi için dosyanın ---- gönderilmesine, kusur durumlarının belirlenmesi için dosyanın -----gönderilmesine, mahkeme tarafından kusur durumunun tespitinden sonra aktüeryal hesaplamanın hazine müsteşarlığı tarafından belirlenen aktüerler tarafından yerine getirilmesine,

ilgili ------- müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu kaza nedeniyle davacılara ödenen bağlanan rücuya tabi gelirin peşin sermaye değerinin bulunup bulunmadığı ve var ise tenzile tabi tutarının sorulmasına karar verilmesine, mahkemece herhangi bir tazminata hükmedilmesi durumunda tazminat tutarına uygulanacak faiz tür ve başlangıç tarihinde dilekçemizde belirtilen hususların dikkate alınmasına,

davaya yönelik tüm beyanlarımız dikkate alınmak suretiyle şartların varlığı halinde sigortalı araç sürücüsü ve işletenine rücu hakkımız saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine aksi takdirde hesaplanacak olan tazminat tutarından dilekçede belirtilen indirim sebepleri göz önüne alınarak indirim uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; trafik kazasından kaynaklı tazminat isteminden ibarettir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmış, konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davaya konu kazanın oluşumu itibariyle yalnızca trafik kazası olmayıp iş güvenliğini de ilgilendirdiğinden trafik - iş kazası mahiyetinde olduğundan bu kapsamda oluşturulan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş,17/02/2023 tarihli rapor içeriğine göre;

KUSUR DURUMU

Dava konusu olay, davacı işçi ---- davalı ---- nezdinde ---- sigortası ile sigortalı olan ---plaklı ve olay sırasında ---- adına kayıtlı olan -----, ------olarak çalıştığı/işini yaptığı esnada gerçekleştiği, 5510 sayılı kanunun 13/a-b ve 6331 sayılı kanunun 3/g maddelerindeki yasal unsurları taşıdığından ve araçta olduğundan bir iş-trafik kazası olduğu,

26.12.2012 tarih 28509 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ekinde yer alan listede, ------------ kodu ile --------------tehlikeli sınıfta yer almakta olduğu, bu iş kazasında davacı işçi, dava dışı sürücü ------- plaka sayılı kamyon cinsi çöp toplama aracıyla çöp toplama işini yapmak için bir çöp konteynırından diğerine giderken araç seyir halinde iken aracın arka kısmında, ayakta durarak ve tutamaklara tutunmak suretiyle seyahat etmekte olduğu, araç bir tali yoldan ana caddeye geçerken işçinin caddeye düşmesi sonucu meydana gelen bir iş kazası olduğu,

Bu konuda mevcut yasal mevzuata göre işveren tarafından iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemin alınması, sağlık kontrollerinin süresinde yapılması, işçilerin bilgilendirilmesi, eğitim almalarının sağlanması gerektiği, bu konuda işveren ve varsa alt işveren zincirleme sorumlu olduğu, çalışanların da iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili aldıkları eğitim ve talimat doğrultusunda hareket etme ve gerek kendi can güvenlikleri ve gerekse davranışlarıyla etkileyebilecekleri diğer çalışanların can güvenliklerini tehlikeye düşürmeme yükümlülükleri bulunduğu,

Dosyadaki belge ve bilgilerden, dava konusu kazanın işçinin tutunduğu tutamağın kopmasından veya araçtan kaynaklı bir arızadan veya aracın bakım, onarım eksikliğinden meydana gelmediğinin anlaşıldığı,

Keza işçinin düşmesinin sürücünün sevk ve idare hatası kaynaklı olduğu yönünde de bir tespit veya belge, bulgu da dosyada mevcut olmadığı, kaza tespit tutanağında da işçinin düşmesine sebep sevk ve idare hatası, kusur isnat edecek iz ve emare tespit edilemediği, bu nedenle sevk ve idare hatası tespit edilemeyen sürücüye kusur izafe edilmediği,

Somut olaya bakıldığında, kazanın temel nedeni işçinin hareket halindeki çöp kamyonunun arka kısmında ayakta ve tutamaklara tutunarak araç dışında seyahat etmesi olduğu, aracın içinde sürücünün yanındaki koltukta davacı işçi oturarak seyahat etmesi mümkünken bunu yapmadığı, aracın sürücüsü de işçi olup, davacı işçinin amiri konumunda olmadığı,

Bu bakımdan olay sırasında yetişkin, aklı başında ve tecrübeli bir işçi olan ------kendi can güvenliği açısından alması gereken önlemi almayarak araç içinde seyahat etmeyerek kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu,

İşverenlerin diğer bir görevi de çalışanlara eğitim vermek, çalışanlara, kullandıkları iş ekipmanına ve bu iş ekipmanın kullanımına ilişkin yeterli bilgi ve uygun olması halinde yazılı talimat verilmesi, yazılı talimatlar iş ekipmanının kullanım koşulları, iş ekipmanında öngörülen anormal durumları belirtmeli, işyerinde kullanılacak iş ekipmanının yapılacak işe uygun olması ve bu ekipmanın çalışanlara sağlık ve güvenlik yönünden zarar vermemesi için gerekli tüm tedbirleri alma yükümlülüğü. sağlık kontrollerini yaptırmak ve onları olası tehlike ve riskler hakkında bilgilendirmek olduğu,

işverence iş ekipmanını kullanmakla görevli çalışanlara, bunların kullanımından kaynaklanabilecek riskler ve bunlardan kaçınma yollarına ilişkin eğitim almaları sağlanması gerektiği, oysa, dosyada her ikisi de işçi statüsünde olan sürücü ve davacı işçiye verilen eğitimler ve çöp kamyonunun dışında işçinin taşınması ile ilgili bir risk analizi yapılıp yapılmadığı, işçilerin bu hususta eğitim alıp almadıkları, işçilerin denetlenme sıklığı, güvenli çalışma talimatının yazılı teslim edildiği,

yaptıkları iş tehlikeli sınıfta olduğu için, --------- mesleki eğitim aldıkları belli olmadığı,Çalışanlarına gerekli eğitimi vermeyen veya verilen eğitim ve talimatların uygulanıp uygulanmadığını denetlemeyen işçilerin işvereni firmanın veya firmaların %25 oranında kusurlu olduğu, olayın bir iş kazası olduğu, alınabilecek tedbirlerle önlenebilir olduğu ve kaçınılmazlığın söz konusu olmadığı, dava dışı sürücü --------da işçi olduğu ve davacı işçinin amiri konumunda olmadığı, davacının araçtan düşmesine sürücünün sevk ve idare hatası kaynaklı olduğu yönünde bir tespitin olmadığı,

keza davacı işçinin araçtaki bir kusurdan kaynaklı olarak da düşmediğinin anlaşıldığı, davacı işçi ------ %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu, dava dışı işverenin veya işverenlerin %25 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli bilirkişi rapor içeriklerine göre yapılan değerlendirmeye göre; davacı işçi ---- davalı -----ve olay sırasında -------- adına kayıtlı olan çöp kamyonunda, temizlik işçisi olarak çalıştığı/işini yaptığı esnada 16/07/2019 tarihinde gerçekleştiği, olayın bir iş kazası olduğu, alınabilecek tedbirlerle önlenebilir olduğu ve kaçınılmazlığın söz konusu olmadığı,

davacının araçtan düşmesine sürücünün sevk ve idare hatası kaynaklı olduğu yönünde bir tespitin olmadığı, davacı işçinin araçtaki bir kusurdan kaynaklı olarak da düşmediği, davacı işçi ----- %75 oranında kusurlu, dava dışı işverenin veya işverenlerin %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.”

KTK 85/5 maddesi gereği ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükümlerine amirdir. ------ plaka sayılı araç sigortacısı davalı ----; sigorta ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlü olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının raporda tespit edildiği anlaşılmakla davacının davasının reddine dair karar vermek gerekmiştir.