İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/203 K.2025/337

T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/203 Esas

KARAR NO: 2025/337

DAVA

Mülkiyet (Tespit İstemli)

DAVA TARİHİ: 20/03/2023

KARAR TARİHİ: 15/05/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, taşınmazdan geçit ve üst hakkı istemine ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının kendi taşınmazı olan ------ sayılı taşınmazına, fabrika ve fabrikaya ait idari binalar inşaa ettiğini, ----- tarafından resen yapılan imar uygulama neticesinde parsellerinin değişmesi sonucunda, yapılan binanın bir kısmı davalı taşınmazı ile tecavüzlü hale geldiğini, komşu taşınmazın eski malikinin davalıya karşı açtığı haksız işgalin tazmini talepli ------ Sayılı dosyasında kal kararı verildiğini, tecavüzlü kısmın traşlanması/yıkımı halinde davacıya ait 30 dönümlük arazi üzerindeki fabrikanın kullanılmaz hale geleceğini,

bu nedenle davalıya ait----- parsel sayılı taşınmazın, haritalarda gösterilen------ harfli gösterilen kısım için üst hakkı tesisini, ---harfli kısım için ise geçit hakkı tesisini uygun bedel karşılığında davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, HMK m.114/i kapsamında, aynı taraflar arasında ve aynı taşınmaza ilişkin olarak kesin hüküm teşkil eden----sayılı kararı bulunmakta olduğunu, yine HMK m.114/ı kapsamında, tamamen aynı konuda ve aynı taraflar arasında ------ sayılı dosyasından aynı dava devam etmekte olduğunu, bu davada görevsizlik kararı verilerek,

dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiğini, ayrıca ------ sayılı davası da, işbu davanın konusu ve taraflarını aynen kapsadığını, anılan davada davacı taraf tapu iptali ve tescil talebinde bulunduğunu, davacı tarafın işbu davayı açmakta hukuki yararı da bulunmadığımı, işgalci olduğu ve kesinleşen elatmanın önlenmesi kararına rağmen fuzuli işgalini durdurmamakta ısrar eden davacı tarafın üst hakkı ve geçit hakkı talebinde bulunamayacağını, davacı tarafın taşınmazı genel yolun yanında bulunan, yola her yerinen çıkılabilen;

yani genel yola çıkabilmek için müvekkiline ait araziden ya da başka bir araziden geçide ihtiyacı bulunmayan bir yer olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık. Davalıya ait ----- sayılı taşınmazın, haritalarda gösterilen----- kısmı için davacı yararına (A) harfli gösterilen kısım için üst hakkı tesisi (B) harfli kısım için ise geçit hakkı tesisinin uygun bedel karşılığında verilmesi gerekip gerekmediği hususundadır.

Uyuşmazlığa konu alan noktasında, dosya inşaat mühendisi bilirkişilere tevdi edilerek raporlar aldırılmıştır.Bilirkişilerce düzenlenen kök raporda. Taşkın kısmın yıkımı halinde, ana binanın yıkımının yüksek ihtimal olduğu ve üst ve geçit hakkı talep edilen alanın değerinin 9.687.055,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişilerden ----- Sayılı dosyasında kal kararı verilen tecavüzlü kısmın traşlanması/yıkımı halinde davacıya ait fabrikanın kullanılmaz hale gelip gelmeyeceği, davacıca istenilen alan dışında geçit üst hakkı tesis edilebilecek ya da mevcutta yola çıkan kullanılan başkaca bir alanlar olup olmadığı, başka bir parsele temas etmeden yola çıkabilecek güzergahlar olup olmadığı, geçit/üst hakkı tesisinden en az zarar görecek güzergahın nereler olduğu, bu alanların ve güzergahların harita üzerinde gösterilmesi istenerek rapor aldırılmıştır.Bu kapsamda düzenlenen ek raporda;

----- yola bağlantısı olduğundan normalde geçit hakkına ihtiyacı olmadığı, ancak ---i girişinin, ---kadar geniş olmadığı, tır girişlerinde birçok manevra ile giriş yapılabileceği belirtilmiştir.Davacı yan, davalıya ait ---- sayılı taşınmazın, haritalarda gösterilen (A) harfi ile belirtilen 212,90 m2 ve (B) harfi ile gösterilen 252,60 m2'lik kısmının (A) harfli gösterilen kısım için üst hakkı tesisini,

(B) harfli kısım için ise geçit hakkı tesisini uygun bedel karşılığında davacı lehine temliken tesciline karar verilmesini talep etmiştir.Aynı taşınmaza ilişkin ------ sayılı kararı ile davacı tarafın davalının (davalı şirketin taşınmazı satın aldığı önceki malik -----arazinin bir kısmını işgal eden haksız yapısının yıkımına karar verilmiş, elatmanın önlenmesi ve yıkım yönündeki bu karar yargıtay onamasından geçerek 15.11.2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Anılan mahkeme kararının hüküm kısmında;

"(1) Teknik bilirkişi ------- tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterdiği binanın tamamının yıkılmasına ve bu kısma yapılan müdahelenin önlenmesine, karar kesinleştiğinde depo edilen 88.038,00 TL'nin davalı tarafa ödenmesine,

(2) Teknik bilirkişi -------- tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterdiği 252,60 m2'lik kısma davalının müdahalesinin önlenmesine, 7.727,23 TL ecrimisilin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" şeklinde hüküm kurulduğu görülmüştür.Davacının talepleri Medeni kanunda düzenlenmiştir.

Zorunlu geçit hakkı TMK madde 747'de "Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir. Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.

Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir. " şeklinde ise üst hakkı TMK madde 726 da "Bir üst irtifakına dayalı olarak başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde sürekli kalmak üzere inşa edilen yapıların mülkiyeti, irtifak hakkı sahibine ait olur. Bir binanın başlı başına kullanılmaya elverişli bağımsız bölümleri üzerinde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulması, Kat Mülkiyeti Kanununa tâbidir.

Bağımsız bölümler üzerinde ayrıca üst hakkı kurulamaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan keşif ve bilirkişi raporlarındaki tespitlerden de görüleceği üzere, davacı tarafın taşınmazı yolun yanında bulunan, yola birçok yerden çıkılabilecek, davalı yanın arazisine nazaran daha büyük yapıda olan bir yer olduğu, bu kapsamda TMK madde 747 ve 726 'daki şartların oluşmadığı, yine uyuşmazlık hakkında daha önce---------- sayılı kararı ile belirlemeler yapılması karşısında haksız davanın reddine karar verilmiştir.