İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/542 K.2025/52

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/542 Esas

KARAR NO:2025/52

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/07/2023

KARAR TARİHİ: 29/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında ------ devam etmekte olan savaşın mağduru olan insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla muhtelif adette jeneratörün satın alınması konusunda anlaşıldığını ve bu çerçevede müvekkili tarafından-----olmak üzere toplam ---- ödeme yapıldığını, Davalı tarafça ise ---- tutarlı faturalara konu kısmi teslimatlar gerçekleştirildiğini, ancak anlaşmaya konu kalan teslimatların tüm sözlü ve yazılı bildirimlere, görüşmelere rağmen gerçekleştirilmediğini, kısmi teslimatlara konu faturaların toplam tutarının 369.245 Eur olup, düzenlenme tarihlerindeki resmi kur uyarınca 398.033,46 USD’ye tekabül ettiğini,

davalı tarafça eksik mal teslimatı yapılması üzerine, karşılığında mal teslimatı yapılmayan/fatura kesilmeyen/ihracat belgesi düzenlenmeyen fazlaca ödenmiş durumdaki 312.848,54 USD’nin iadesine ilişkin olarak -----Noterliğinden ihtarname gönderdiklerini, davalı tarafça talebin yazılı olarak reddedilmesi üzerine ise ----- sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalı tarafça, 30.05.2023 tarihli dilekçe ile hiçbir faturaya, ihracat / teslim belgesine veya bedelin iade edildiğine dair dekonta yer verilmeksizin,

müvekkile borcun bulunmadığını ifade ederek takibe haksız yere itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, davalı borçlunun %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, gümrükleme işi ile iştigal olup gümrük ve danışmanlık hizmeti verdiğini, bu kapsamda hem ---- hem de ----- mukim, aynı kişiler tarafından yönetilen dava dışı ---- müvekkili ile iletişime geçtiğini, ------ mukim davacının jeneratöre ihtiyacı olduğunu ancak temin edemediklerini, jeneratör satın almak istediklerini müvekkiline ileterek davaya konu emtialar ilişkin olarak müvekkili tarafından tanzim edilen faturalarda detaylı tasnifi yapılan jeneratör ve ekipmanlarının temini hususunda tarafların anlaştıklarını, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, tüm bu süreçte davacı ile hiç karşılaşmadığını, iletişime geçmediğini,

görüşme sağlamadığını, jeneratörlerin siparişi, teslimi ve sair hususlara ilişkin tüm sürecin siparişi veren ve aracı konumunda olan---- gerçekleştirildiğini ve emtialarını nakliyesinin de---- tarafından sağlandığını, tarafların, faturalarda belirtilen emtialarını müvekkili tarafından temini, nakliyesi ve müvekkilinin bu işlemlerdeki hizmeti karşılığında 710.882,00 USD üzerinden anlaştıklarını, müvekkilinin, mutabık kalındığı üzere faturada ve ihracat belgelerinde detayları belirtilen emtialarını temini ve nakliyesini tam ve eksiksiz olarak sağlayarak tüm taahhütlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini,

taraflar arasında bunlar dışında başkaca bir anlaşma yada müvekkilinin başkaca bir taahhüdünün bulunmadığını, Emtialarını temini ve nakliyesi hususunda tüm edimlerini ifa eden müvekkilinin emtialar ilişkin ------ bedelli faturaları;

emtialarını nakliyesi ile yurt dışı gümrük ve danışmanlık hizmeti bedeline ilişkin -----bedelli faturayı tanzim ederek davacıya gönderdiğini, müvekkilinin taraflar arasında yapılan mutabakat uyarınca müvekkilinin teminini ve nakliyesini üstlendiği tüm emtialarını temin ve nakliyesini gerçekleştirerek yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davacının, teslimatların tamamının yerine getirilmediğine yönelik gerçek dışı iddialarda bulunarak---- yevmiye no.lu ihtarnameyi keşide ettiğini, müvekkilinin bu duruma oldukça şaşırdığını ve cevabi ihtarname olarak ------ yevmiye no.lu ihtarnameyi keşide ettiğini,

her ne kadar davacı tarafından kısmi teslimat gerçekleştirildiği, anlaşmaya konu kalan teslimatların tüm sözlü ve yazılı bildirimlere, görüşmelere rağmen gerçekleştirilmediği iddia edilmekte ise de işbu iddianın gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, tüm sürecin dava dışı ------ yürütüldüğünü ve davacı ile bu yönde bir görüşme gerçekleşmediğini, nitekim davacının da eksik teslim yapıldığını iddia etmiş olmasına rağmen iddiasındaki eksik teslimatları somutlaştırmadığını, neyin eksik olduğunu belirtmediğini, davacının eksik teslim iddiası var ise bu iddiasını somutlaştırması gerektiğini,

müvekkilinin taahhüdünün faturalarda belirtilen emtialardan ibaret olup bundan başka bir taahhüdünün bulunmadığını, aksi durumun ispatının davacı tarafın üzerinde olduğunu, müvekkilinin, mutabık kalındığı üzere 710.882,00 USD bedel karşılığında detayları faturalarda yazılı emtiaların temini ve nakliyesi hususunda tüm yükümlülüklerini yerine getirerek edimlerini tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, davacının da faturalara konu jeneratör ve ekipmanlarının teslim edilmediğine dair itirazı bulunmadığını,

faturalarda ve ihracat belgelerinde detayları yazılı emtialar dışında teslimi gereken başka emtia yahut iadesi gereken fazla ödeme bulunmadığını belirtmiş olup, davanın reddine, icra takibinin kötüniyetli olarak ikame edilmiş olması nedeni ile davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle. Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin merkezi yurt dışı olduğundan, dosyaya sunulan ------ belgelerinin incelendiği, davalı şirketin 2022-2023 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davacı Alacağı Yönünden: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde açıklandığı üzere.

Dosya kapsamına sunulan faturalar, ödeme belgeleri ve ticari defter kayıtlarına göre, davacı şirket tarafından davalı şirkete 3 adet toplam 710.882,00 USD tutarında ödeme yapıldığı, bu ödeme karşılığında davalı şirket tarafından davacı şirkete 398.033,46 USD tutarlı mal teslim edildiği hususunda anlaşmazlığın bulunmadığı, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu yapılan 312.848,54 USD tutarında, davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 20.05.2023 tarihli ----- açıklaması ile düzenlenen 312.848,54 USD tutarlı faturaya ilişkin olduğu,

ancak davacının davalıya miktarını 312.848,54 USD olarak belirtmek suretiyle ----- keşide ettiği ihtarname ve aleyhine 28.04.2023`de başlatılan icra takibi sonrasında düzenlediği ve tek taraflı olarak kayıtlarında izlediği ------ no.lu faturanın münderecatı itibariyle kesinleşmediği.

Davalı taraf her ne kadar davacı ile 710.882,-USD`ye anlaştıkları iddiasında bulunsa da anlaşma sağlanan miktarın sevk edilecek jeneratörlerin bedeli dışında kalan yurtdışı gümrük ve danışmanlık ve/veya nakliye hizmet bedelini de kapsadığı, “fatura bedelleri haricinde nakliye ve sair giderlerin bu bedele dahil olduğu” konusunda tarafların mutabık kaldığını tevsik eden “soyut iddialardan başka denetime elverişli herhangi bir veri” olmadığından; derdest davanın kabulü halinde davacının davanın dayandığı,

kendisine teslim edilmeyen malın karşılığı olan, fazladan yapmış olduğu ve icra takibine konu ettiği alacağını davalı taraftan takibe konu ettiği miktar üzerinden 312.848,54 USD olarak talep edebileceği, Faiz:davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, Sayın Mahkeme’nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması,

temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip tarihinden sonrasında yabancı para (USD) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “…Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.

(3095 Sayılı Kanun m. 4/a)…” faizi isteyebileceği, icra inkar tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, rapor sunulmuştur.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Dava hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında akdedilen alım satım ilişkisinden kaynaklanan ---- esas sayılı dosyasında başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır.

----sayılı dosyası icra müdürlüğünden celp edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için davacı ve davalı defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi ve nakliyat uzmanı bilirkişi tarafından inceleme yaptırılmış ve bilirkişi raporu aldırılmıştır.

09/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacı defterlerinin davacı şirketin Ukrayna firması olması nedeniyle ihtilafın yaşandığı yıllara ilişkin apostil şerhli defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmış, davalıya ait 2022-2023 yılı defterleri incelenmiş, davacı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesinde davacı şirket tarafından davalı şirkete gönderilen 3 adet toplam 710.882 USD'nin ve davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 3 adet toplam 369.245 Euro bedelli faturanın kayıtlarda yer aldığı tespit edilmiş,

davalıya ait ticari defter ve kayıtlarıyla hesap kayıtlarında davalı şirketin davacı şirkete ait ------ nolu hesap hareketlerinin incelenmesinde 369.245,00 Euro karşılığı 7.485.899,24 TL borç kaydettiği karşılında 369.681,40 Euro karşılığı 7.485.899,24 TL alacak kaydetmek suretiyle davalı şirketin defterlerinde TL yönünden bakiyenin 0 olduğu Euro bakiye olarak 436,40 Euro borçlu göründüğünün tespit edildiği,

davalı şirkete ait ------nolu hesap hareketlerinin incelenmesinde 312.848,54 USD karşılığı 6.182.106,14 TL borç kaydettiği, karşılığında 312.848,54 USD karşılığı 6.182.106,14 TL alacak kaydetmek suretiyle davalı şirketin defterlerinde bakiyenin bulunmadığı tespit edildiği,

davalı şirketin kayıtlarında dava dışı--------nolu hesap hareketlerinin incelenmesinde, 222.636,00 USD karşılığı 4.385.852,00 TL borç kaydettiği, karşılığında 2023.597,55 USD karşılığı 3.825.394,30 TL alacak kaydedilmek suretiyle davalı şirketin kendi defterlerinde dava dışı şirketten 19.038,45 USD karşılığı 560.457,70 TL alacaklı göründüğü tespit edilmiş, dava dosyasına sunulan faturaların incelenmesinde malların davacıya teslimine ilişkin transit refakat belgesi ve CMR belgelerinin dosyaya sunulmuş olduğu,

davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen nakliye ve danışmanlık hizmet bedeli faturaları incelenmiş davalı şirket tarafından davacı şirket adına 3 adet uluslararası nakliye bedeli 200.000 USD, yurtdışı gümrük ve danışmanlık hizmet bedeli 112.848,54 USD açıklamasıyla düzenlenen 312.848,54 USD karşılığı 6.182.106,14 TL tutarlı faturaya ilişkin olduğu, davalı vekilinin 28/02/2024 tarihli dilekçe ekinde sunmuş olduğu faturaların incelenmesinde dava dışı ----- tarafından davalı şirkete ifa edilen taşıma hizmetlerine ilişkin düzenlenen 6 adet toplam 207.636 USD bedelli taşıma faturalarına ilişkin olduğu,

faturalardan ---- kısmının davacı şirkete gönderilen ------ Euro bedelli fatura içeriği ürünlerin taşınmasına ilişkin olduğu, diğer 5 faturanın davacıya gönderilen ürünlerle bağlantısının kurulamadığı beyan edilmiş, Bu bağlamda derdest davanın tarafları arasındaki ihtilafın davalı şirket tarafından, davacı şirket adına “3 adet Uluslararası Nakliye Bedeli------açıklaması ile düzenlenen (davacının faturanın haksız olduğunu, davalının ise teslim edilen emtiaların nakliye ve danışmanlık hizmetine ilişkin olduğunu öne sürdüğü) ----- tutarlı faturadan kaynaklandığı;

davalı tarafından davacı adına ---- düzenlenen bu faturanın, davacının davalıya miktarını belirtmek suretiyle ------ keşide ettiği ihtarname ve aleyhine ---- başlatılan icra takibi sonrasında düzenlenmiş olduğu sabittir.

Ancak sadece faturanın tanzim edilmiş olması noktasından hareketle faturanın verilmesine neden olan malın teslim edildiğinin veya hizmetlerin gereği gibi ifa edildiğinin kabul edildiği sonucuna ulaşılması yerinde olmayacağından (ve sırf faturanın düzenlenmiş olması, tek başına fatura içeriğinin doğru ve haklı olduğu anlamını da taşımayacağından) davalının------ nezdinde adına tescilli gümrük (çıkış beyannamelerine kayden ihracatla ilgili tekmil gümrük formalitelerini tamamlayıp davacıya sevk ettiği dizel leneratörlerin bedelleri hal de;

davacı adına ------- açıklaması ile düzenlediği ancak davalının kayıtlarında tek taraflı olarak izlendiği belirlenen faturaların münderecatı itibariyle kesinleşmediği; davalı taraf her ne kadar davacı ile 710.882,-USD'ye anlaştıkları iddiasında bulunsa da anlaşma sağlanan miktarın sevk edilecek jeneratörlerin bedeli dışında kalan yurtdışı gümrük ve danışmanlık ve/veya nakliye hizmet bedelini de kapsadığı, “fatura bedelleri haricinde nakliye ve sair giderlerin bu bedele dahil olduğu” konusunda tarafların mutabık kaldığını tevsik eden “soyut iddialardan başka denetime elverişli herhangi bir veri” de olmadığından;

davalının davacı adına düzenlediği ve tek taraflı olarak kendi hesaplarında izlediği 312.848,54 USD bedelli fatura nedeniyle “davacının derdest davanın dayandığı icra takibine aynı miktar üzerinden konu et alacağının talep edilebilir durumda olmadığının söylenemeyeceği” değerlendirilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, dava konusu yapılan 312.848,54 USD tutarında, davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen---- açıklaması ile düzenlenen 312.848,54 USD tutarlı faturaya ilişkin olduğu, Ancak davacının davalıya miktarını 312.848,54 USD olarak belirtmek suretiyle ------- keşide et tarname ve aleyhine 28.04.2023'de başlatılan icra takibi sonrasında düzenlediği ve tek taraflı olarak kayıtlarında------ nolu faturanın münderecatı itibariyle kesinleşmediği.

Davalı taraf her ne kadar davacı ile 710.882,-USD'ye anlaştıkları iddiasında bulunsa da anlaşma sağlanan miktarın sevk edilecek jeneratörlerin bedeli dışında kalan yurtdışı gümrük ve danışmanlık ve/veya nakliye hizmet bedelini de kapsadığı, “fatura bedelleri haricinde nakliye ve sair giderlerin bu bedele dahil olduğu” konusunda tarafların mutabık kaldığını tevsik eden “soyut iddialardan başka denetime elverişli herhangi bir veri” olmadığından; derdest davanın kabulü halinde davacının davanın dayandığı,

kendisine teslim edilmeyen malın karşılığı olan, fazladan yapmış olduğu ve icra takibine konu ettiği alacağını davalı taraftan takibe konu ettiği miktar üzerinden 312.848,54 USD olarak talep edebileceği, FAİZ: davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirmenin yapılmadığı, Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması,

temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, takip tarihinden sonrasında yabancı para (USD) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “...Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.

(3095 Sayılı Kanun m. 4/0)...” faizi isteyebileceği, icra inkar tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerini bildirmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, taraflara ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, bilirkişi raporu, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı arasında jeneratör alım satımı nedeniyle davacı tarafça 710.882 USD ödeme yapıldığı, edimin tam olarak ifa edilmemesi nedeniyle 312.848,54 USD karşılığı malın teslim edildiği,

taraflar arasında uyuşmazlığın dava konusu yapılan 312.848,54 USD tutarında davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen ------ adet uluslararası nakliye bedeli 200.000 USD yurt dışı gümrük ve danışmanlık hizmet bedeli 112.848,54 USD açıklamasıyla düzenlenen 312.848,54 USD tutarlı faturaya ilişkin olduğu, davalı taraf davacı ile 710.882 USD'ye anlaştıkları iddiasında bulunmuş ise de anlaşmaya dahil olan ve sevk edilecek jeneratörlerin bedeli dışında kalan yurt dışı gümrük ve danışmanlık nakliye hizmet bedelini de kapsadığı konusunda tarafların mutabık kaldığını belgeleyen soyut iddialardan başka denetime elverişli veri olmadığı,

davacının davanın dayandığı kendisine teslim edilmeyen malın karşılığı olan fazladan yapmış olduğu icra takibine konu edilen 312.848,54 USDyi talep edebileceği alacağın likit olduğundan asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.