İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/775 K.2024/396

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/775 Esas

KARAR NO:2024/396

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/10/2023

KARAR TARİHİ: 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalıdan muhtelif tarih ve numaralı faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağına istinaden -------asıl alacağın tahsili istemi ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötüniyetli olarak icra takibine, ödeme emrine, borcun tamamına, faize, faiz türüne ve oranına, ve borcun tüm ferilerine itiraz ettiğini, itiraz akabinde arabulucuya başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, tarafların ticari ilişki içerisinde bir süre ticaret yaptığını bu ilişki kapsamında borcun müvekkiline ödenmediğini, yapılan görüşmelerde davalı tarafından borcun ödeneceğinin ifade edildiğini,

davalının icra takibine yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz eden davalının takip konusu alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın müvekkilli ile aralarında ticari ilişki olduğunu, müvekkiline ürün sunduğunu; iş bu sebeple alacaklı olduğunu, alacağının tahsili için ------- dosyası ile takibe geçtiğini, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ederek huzurdaki itirazın iptali davasını ikame ettiğini, davacının iş bu davasının haksız olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının alacak iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı taraf mal veya hizmet tesliminde bulunmadığını, mal veya hizmet satışının tam olarak gerçekleşmediğini,

davacı tarafından mal veya hizmetin tam olarak teslim edilmiş olduğunun ispat yükü davacı tarafta bulunduğunu, --------- kararında özetle. "İtirazın iptali davalarında alacağı ispat külfeti kural olarak davacı alacaklıya aittir. Mahkemece davalının itirazında ödeme def´inde bulunmuş ise de bunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Oysa davalının itiraz dilekçesindeki beyanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu beyanın ispat külfetinin yer değiştirmesini gerektirir nitelikte olduğu kabul edilemez.

Bu durumda mahkemece davacıya takip talebinde alacağa dayanak yaptığı faturaları, malın teslimine ilişkin belgeleri ve varsa diğer delillerini; davalıya da karşı delillerini ibraz olanağı tanınıp, tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmasi gerekir." şeklinde hüküm verdiğini, ispat külfetinin davacı tarafta olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın reddine karar verilmesini, davacının % 20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, İİK 67. Maddesi kapsamında tacirler arasındaki ticari alım satım ilişkisine dayalı fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.----------takip dosyası celp edilmiş incelenmesinde; davacı-takip alacaklısı tarafından davalı-takip borçlusu aleyhine -------- asıl alacak + işlemiş faiz toplamı 80.600,95 TL tutarındaki alacağın, fer'ileriyle birlikte tahsiline yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından verilen 7 günlük süre içerisinde itiraz dilekçesi sunulduğu,

itiraz dilekçesinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiği; icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı şirketin------yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, davalı şirketin 2018,2019.2021,2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari detterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu,

ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre davalı şirketten 84.475.07 TL alacaklı olduğunu, davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre davacı şirkette 84.663,55 TL borçlu olduğunu, davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olduğu faturalara ilişkin dayanak belge olarak malın teslimine ilişkin irsaliyeleri sunmuş olduğunu, mal teslimlerinin davalı çalışanlarına tesliminin gerçekleştirildiğini,

davalı şirketin ticari defterlerinde davacı şirkete borçlu olduğu ve BA formda mal alımını yaptığına dair beyanda bulunduğu göz önünde alındığında davacı şirketin davalı şirketten 84.475,07 TL tutarında alacaklı olduğunu bildirmiştir.

Davacı, davalıya mal/hizmet teslim ettiğini/ifa ettiğinden bahisle alacaklı olarak icra takibinde bulunmuş olup, Türk Medeni Kanunu m:6 gereği icra takibinde talep etmiş olduğu alacağının varlığını ispatlamak ile yükümlüdür.6100 sayılı HMK 200. maddeye göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir.

Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat edilemez.Faturaya dayalı alacak taleplerinde tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ve mal teslimini ispatlamaz. Yine faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması da fatura içeriği malların/ hizmetin teslimini/ ifasını kanıtlamaya yeterli değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222.

Maddesinde " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m:222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m:222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m:222/4)." hükümlerine amirdir.Yukarıda verilen yasa maddeleri ve TTK 82. maddesi gözetildiğinde ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür.

İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir.

Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; davacı/takip alacaklısının davalı/takip borçlusu hakkında faturaya dayalı olarak takip başlattığı, davalı/takip borçlusunun tebliğ edilen ödeme emri üzerine takibe borca ve fer'ileri yönünden süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu,

eldeki itirazın iptali davasının süresinde açıldığı, taraflar arasındaki ihtilafın sözleşme ilişkisi bulunup bulunmadığı, var ise takip dayanağı belgeye konu mal ve/veya hizmetin teslim edilip edilmediği ve/veya sunulup sunulmadığı hususundan kaynaklandığı, uyuşmazlığın halli ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için defter incelemesine karar verildiği, davacının ticari defterlerinde davalıdan takip tarihi itibariyle 84.475,07TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davacıya 84.663,55 TL borçlu göründüğü, HMK.

221. maddesi gereği (BA) formlarının resen dosyaya kazandırılması gerektiği---------- davalının B/A bildirimlerine göre takibe konu faturaların davalı tarafından vergi dairesine bildirildiği, bu halde davalının B/A formlarının aksini ispatlaması gerektiği,

borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği ----- davalının kendi ticari defterlerindeki kayıtların aleyhine delil teşkil edeceği ---------- davalının kendi ticari defter kayıtlarının aksini yazılı delille ispatlaması gerektiği, dosyada böyle bir ispat aracının bulunmadığı, bu itibarla davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 84.475,07TL alacaklı olduğunun sabit olduğu,

İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olması ve diğer icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmesi nedeniyle, hüküm altına alınan asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.