İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/317 K.2024/737

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/317 Esas

KARAR NO:2024/737

DAVA: Alacak

DAVA TARİHİ:01/03/2013

KARAR TARİHİ:01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ve karşı davalı vekili dava dilekçesinde: Davalı -------tarafından ----- tarihinde ekli protokole göre devri yapılan ------- % 50 payın karşılığı olarak devredene ödenmesi gerektiği halde ödenmeyen muhatabı ------ kaynaklanıp halen ödenmeyen bakiye ----- olmak üzere toplam ---- alacağın dava ihbar edilen ----- tarafından davacıya temlik edildiğini ,

davalıya -------ihtarnamesi tebliğ edilmesine rağmen davalının bu ihtarname gereklerini yerine getirmediğini iddia ile müvekkiline temlik edilen toplam-----kısmının çeklerin keşide tarihinden protokolü ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar ve karşı davacılar cevap dilekçelerinde protokolün 2. Maddesinde müvekkilin ----- ödeyeceğini kabul etmiş ve buna ilişkin muhtelif çekler verdiğini, buna karşılık davacı ----bedeli talep ederek ---- ödemeyi kabul ettiğini , ayrıca müvekkilin ---- fason işçilik yapmayı kabul etmiş ise de ,

davacının tahsil edilmeyen ----istemekle , dolayısı ile ----ödeme yapıldığını kabul ettiğini , bu şekilde kabul edilen ödemenin -------olmakta olduğunu , temlik alanın sadece ------ temlik almış olduğunu , dolayısı ile sözleşmenin feshini talep edemeyeceğini, ---- tarihli sözleşmenin tarafı olan müvekkillerinin ---- göre mukabil alacakları mevcut olup , Temlik eden edimlerini yerine getirmediğinden yani temlik eden bu borçları ifa etmedikçe müvekkillerinin BK 167 ve 81. Maddeleri uyarınca ödemezlik defini ileri sürebileceğini , bu nedenle takas definde bulunduklarını ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ettiklerini ,

müvekkilinin------tarihli sözleşmeden doğan temlik edene parasal borçlarının tamamen ödendiğini hatta fazla ödeme yapıldığını sözleşmenin 3. Maddesindeki------ tutarının fason dikim borcunun temlik edenin ----- yılı sonuna kadar ve dava tarihine kadar talep etmediğini ve fason dikim için malzeme göndermediğini , artık talep edemeyeceği olgusunun da değerlendirilmesini,

talep edilen tüm alacağın zaman aşımına uğramış olduğunu iddia ile yerinde olmayan asıl davanın reddine ve karşılık dava olarak da davacı-----dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkememizin ----------sayılı kararı ile davacı tarafça---------------- dikim borcunu yerine getirilmediğini ispatlayamadığı, fason dikim malzamesi gönderilmediğinden alacağın muaccel olmadığı, bu haliyle davalılar tarafından temlik edene karşı ileri sürülebilecek def'ilerin temlik alana da karşı ileri sürülebileceği, çeklere dayalı borçlardan davacını borçlarının mahsup edildiği,

davalılar temlik edenden alacağı olduğunu ileri sürmüşse de temlik alan alacağı temlik aldığından bu alacağın temlik alan davacıdan istenemeyeceği, temlik edenin asıl davada davacı olmadığı ve karşı davanın da ancak davanın davacısına karşı açılabileceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın ----aleyhine açılmış kısmının reddine, karşı davanın davacı aleyhine açılması gerekirken dava dışı ----aleyhine açılmış olması nedeniyle sıfat yönünden reddine karar verilmiş olup karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.----- ile;

uyuşmazlık ile ilgili konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekliliğine işaret edilerek karar davacı yararına bozulmuştur.Dosya mahkememizin -----kaydedilerek açık yargılamaya devam olunmuş ve bozma ilamına uyulmuştur.Bozma ilamı doğrultusunda davalı ve karşı davacı vekilinden açıklama istenmiş, yeniden 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve rapora davacı tarafın itirazı ve ----- bozma ilamında sözü edilen bozma nedenleri karşılanmadığından ek rapor alınmıştır.Mahkememizin ----- kararı ile;

ihracaat bedelinin davacının temlik edeni ------- tutarındaki alacağına sayıldığı hususunda herhangi bir anlaşmazlık bulunmadığı, protokolün 3. maddesinde yazılı ------- tutarındaki fason dikim borcunun yerine getirilebilmesi için öncelikle temlik edenin yada temlik alanın fason dikim için malzeme göndermesi gerektiği, fason dikimde malzemenin tamamen fason dikim isteyene ait olduğu, davacı taraf bu hususu ispat edemediğine göre ve davacının bu borcu ancak ------- malzemesi gönderdiği takdirde yerine getirebilecek durumda olduğuna göre buna ilişkin alacağın muaccel olmadığı,

temlik eden ile temliktemlik eden ile temlik alan arasında düzenlenen ------- edimler içerdiği, davacı temlik edeninin kendi edimini yerine getirmediği davalı taraftan da edimini yerine getirilmesinin beklenemeyeceğinin kabulü gerektiği, çek bedellerinin hisse devri ile ilgili olduğunun açık olduğu,

çek bedellerinin hisse bedelinden daha yüksek olmasının tek başına çeklerin fason dikime ilişkin olduğunun kabulünü gerektirmeyeceği, hayatın olağan akışına göre karşılıklı edimler içeren bir sözleşmede edimini yerine getirmeyen kişiye bir ödeme vasıtası olan çek verilmeyeceği, davacı tarafın hayatın olağan akışına aykırı olan bu iddiasını ispat etmesi gerektiği gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın davacı----açılmış bölümünün davacının temlik alacaklısı olması nedeniyle borçlarını devir almadığından bu nedenle de borçtan sorumlu tutulmayacağından reddine,

karşı davanın davacı aleyhine açılması gerekirken dava dışı ------ nedeniyle bu davalı aleyhine ayrı alacak dava hakkı saklı kalmak kaydı ile bu davada aleyhine açılmış davanın sıfat yönünden reddine karar verilmiş, davacı karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.-------- ilamı ile;

mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen, bozma ilamı gereği yerine getirilmediğinden mahkemece konusunda uzman akademisyenlerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan öncelikle tarafların kabulünde olan ve fason üretime ilişkin olduğu anlaşılan davalı şirket tarafından yapılan dış satımın, hisse devir protokolünde belirlendiği şekliyle davacının temlik edenine veya onun belirlediği bir kişi lehine yapılıp yapılmadığı hususunun açıkça ortaya konulmasının sağlanması, ayrıca bu satım sonucu belirlenen alacağın davalı defterinde neden hala dava dışı yabancı şirketten alacak olarak göründüğünün belirlenmesi,

bu fason üretim bedelinin davacının temlik edeni tarafından alınmasının temlik eden yararına yapılmış bir fason üretim olduğu yönünde bir karine teşkil edip etmeyeceği, ayrıca ---- çeklerin hala neden davacı tarafın elinde bulunduğu hususlarında hüküm kurmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bir rapor alınmasına işaret edilerek bozulmuştur.

Dosya mahkememizin---- kaydedilerek açık yargılamaya devam olunmuş ve bozma ilamına uyulmuştur.Bozma ilamına binaen mahkememizce alanında uzman bir gümrük ve taşıma uzmanı bir tekstil mühendisi bir mali müşavir ve bir akademisyen bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınmıştır.Mahkememizin---- ile; dava dışı ------yetkilisi --- tanık olarak dinlendiği,

toplam ---- tarihli ------- fatura konusu ürünlerin malzemelerinin davalı --------- tedarik edilerek dikilip ----- gönderildiğini, davalının yaptığı işlemin fason işlem olmadığını, ürünler ---- geldiğinde----- avukatlarının geçici tedbir kararı aldırarak davalının teslim etmiş olduğu pantolonlara el koyduğunu ve pantolonları sattığını ve gelirini ----- aldığı yönünde beyanda bulunduğu, davalı ----tarihli protokolün ------satın almak için vermiş olduğu 4 çek karşılığı----- borçlu olduğu, ancak ------ şirketine satmış olduğu ------tutarındaki pantolonlara el koyarak sattığından davalı tarafın ------ alacaklı olduğu,

davalı alacağının ise borcundan mahsubu sonrası davalının --------- alacaklı olduğu, mahsuplaşma sonrası davalıların -------borcu kalmadığı, hatta davalının ---- alacaklı olduğu, ------- temlik hakkının karşılığı olarak verdiği çeklerin davalılara iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın ispatlanamaması nedeni ile reddine, karşı davanın ise mahkemenin önceki kararının karşı dava yönünden temyiz edilmemesi ve buna bağlı olarak kesinleşmiş olduğundan karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.----- sayılı ilamı ile.

Temlik eden ------ davalılar arasında ----- tarihinde yapılan ve ibralaşmayı da öngören protokolden anlaşıldığına göre somut olayda temlik eden -----hisselerini diğer davalı ----- hisse satış bedelinin ------ içinse dört adet çek verilmiş ayrıca --- işçiliğin davalılar tarafından ----- da onun belirleyeceği kişiye ------ sonuna kadar bedelsiz fason üretim yapılması kararlaştırıldığını bundan sonra davalı taraf yurt dışında 3. kişiye ------ mal satmış temlik eden ----- bu satışı öğrenince satış bedeli üzerine tedbir koydurarak alacağına mahsuben satış bedelini aldığını,

akabinde ---------- tarihinde hisse satışından doğan alacağının ------karşılık dört adet çek ile davalıların bedelsiz yapmayı taahhüt ettikleri fason üretim bedelinin ---------- davacıya temlik ettiğini, ancak söz konusu fason üretimin davacıya yapılmadığı gibi çek bedellerinin de ödenmediğinin anlaşıldığını bu durumda, davacının,

kendisine temlik edilen fason üretim bedeli ile ödenmeyen çek bedellerini talep hakkının sözleşme uyarınca doğduğunun kabulü gerektiğini çek bedelleri yönünden (tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde) ve diğer talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı işaret edilerek karar bozulmuştur.Karar düzeltme isteminin de reddi üzerine yargılamaya Mahkememizin işbu esası üzerinden devam olunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, davacıya temlik edilen, limited şirket hisse devir bedeli ile devir sözleşmesinin 3. maddesinde kararlaştırılan fason işçilik yükümlülüğüne uyulmamasından kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı yasal deliller hep birlikte değerlendirildiğinde ----- yapılan işlemin ----- olduğuna karar vermiş ise de ----- tanık olarak dinlenmiş ve tanık “Toplam ------ nolu faturalar konusu ürünlerin malzemelerinin davalı ------------ tarafından ---- tedarik edilerek dikiip-------- gönderildiğini, davalının yaptığı işlemin fason işlem olmadığını…” beyan etmiş yine alınan bilirkişi raporları ile ilişkinin fason ilişki olmadığı tespit edilmiş olup ----maddesi gereği ----- satın almak için vermiş olduğu ---- olduğu ----- davalının-----şirketine satmış olduğu ----- pantolonlara el koyarak sattığından davalı tarafın,

------alacaklı olduğu, davalı alacağının ise borcundan mahsubu sonrası davalının ------ alacaklı olduğu, mahsuplaşma sonrası davalıların -----borcu kalmadığı, hatta davalı ------alacaklı olduğu alınan bilirkişi raporları ile tespit edilmekle Mahkememiz önceki kararında direnilmesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur.Karşı dava yönünden ise mahkememizin önceki kararının karşı dava yönünden temyiz edilmemesi ve buna bağlı olarak kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.