İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/497 K.2024/932

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/487 Esas

KARAR NO:2024/731

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/12/2014

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ------ adresinde bulunan konutun maliki olup konutunu diğer müvekkile kiraladığını, müvekkili----- tarihli sözleşmeyi imzalayarak----- numaralı sayacı üzerine aldığını, ------- bozuk olduğunu iddia ettikleri sayacı sözleşme tarihinden 16 gün sonra 04/07/2013 tarihinde faturandırarak müvekkiline 7.548.00 TL tutarında su kullanım bedelini tahakkuk ettiğini, davalı kurumun bu kullanım bedelinden taşınmaz maliki ve kiracısı sıfatlarıyla her iki müvekkilini de sorumlu tuttuğunu, sayacın bağlı olduğu dairenin uzun yıllar boş olduğu,

kullanılmadığı ve bu nedenle de su kullanımının mümkün olmadığını beyanları üzerine davalı kurum ------ tarihi arasında hiçbir kullanımın olmadığı belirlediğini, buna rağmen hatalı düzenlenen borcun silinmesi talepleri üzerine kurum sayacın hatalı olduğunu kabul etmekle beraber sadece sayacın sarfiyatı %6 fazla kaydettiğinde bahisle işlem yapmak istediğini, tüm şikayet ve başvurularına rağmen kullanım bedelini müvekkillerinden talep ettiğini ve faturaya yansıttığını, bunun üzerine sayacın tümü ile bozuk olduğunu ve----tarafından belirlenenden çok fazla hatalı kayıt yaptığının tespiti için------ sayılı dosyası ile dava açtıklarını,

tespit davalarında Mahkemenin sayacın bozuk ve ölçüye esas alınamayacağını ------------ raporu ile tespit edildiğini, mahkemenin ''sayacın damgasının kopuk ve elle müdahaleye açık bulunduğundan teknolojik muayenesinin yapılamadığı ve fazla kayıt yaptığı karşı tarafın da kabulünde olduğu" gerekçesiyle söz konusu sayacın bozuk ve hatalı olduğunun ve bu sebeple ölçüme esas alınmaması gerektiğinin tespitine karar verdiğini, bu nedenlerle müvekkillerinin davalıya 7.548 TL borçlu olmadıklarının tespiti ile borcun silinmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının iddialarını kabul etmediklerini, davaya konu su sözleşmelerinin olduğu adreste ---------- tarihinde davacılardan---- adına sayaç işareti ----------sözleşme yapıldığı ve bu sözleşme ------------ fesh edildiğini, ancak bu sözleşmenin sayacı, idarenin okuyucu elamanlarının görebileceği, ulaşabileceği yerde olmadığından sağlıklı sayaç okumasının yapılamadığnı, sayaç endeksinin ----- tarihine kadar okunamadığını, daha sonra kulanım yok kodu ile ----------- tarihine kadar abone bilgisinin sisteme girilemeyeceğini, sayacın okunamayan ulaşılamayan bir yerde tutulmasının abonenin kusuru olduğu,

çünkü abonenin sayacı okunabilir bir şekilde muhafaza etmekle yükülmü olduğu, -------------- göre abone, su sayaçlarını idarenin belirleyeceği şekilde koruma ile yükümlü olduğunun yazılı olduğunu, bunun ayrıca sayacın dış etkenlerden korunması yanında, sayacı idarece uygun görülecek yere takmayı ve okuma personelinin okumasına hazır vaziyette tutmayı da kabul ve taahhüt etmektedir denildiğini, akabinde diğer davacı-----tarihinde adı geçen adreste -------- nolu su sözleşmesinin yaptığını, sözleşme gereği su kullanımının aktif hale getirilmesi için sözleşme adresine gidildiğinde sayaç işaretinin 2356 m3 olduğunun görüldüğünü,

bu sebeple 471 m3 ile 2356 m3 arası için 7.680,00 TL fatura tahakkuku yapıldığını, sonuç olarak adreste su kullanımının olmadığı, ----- adına olan sözleşmenin iptal olduğu 19 Ekim 2009 tarihinden, diğer davacı ------- adına olan sözleşmenin akdedildiği 18 Haziran 2013 tarihine kadar olan süreçte sayacın ne şekilde kullanıldığını veya nasıl su kullanımı yapıldığı bilinmediğinden ve sayacın 1865 m3 ilerlediği gözönüne alınarak ortaya çıkan su bedelinden davacıların sorumlu olduğunun aşikar olduğunu, bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Dava, su aboneliğinden kaynaklı tahakkuk ettirilen faturadan dolayı davacıların davalıya 7.548,00 TL borçlu olmadıklarının tespiti istemine yönelik menfi tespit davasıdır.İşbu dava öncelikle ---------- sırasına kaydedilmiş, Mahkemece ---- kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, -----kararı ile ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği,----- dosyası üzerinden ise davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği,

kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın Mahkememize gönderildiği ve işbu esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.Yargılama sırasında davacı ---------vefat ettiğinden taraf teşkili yönünden işlem yapıldığı, davacı mirasçılarının 16/03/2023 teslim tarihli dilekçe ile davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri, Mahkememizce 02/05/2023 tarihli celsede --------adına açılan davanın mirasçılar tarafından takip edilmemesi nedeniyle 1. Kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve yasal yenileme süresi içerisinde davanın yenilenmediği anlaşılmakla davacı -------adına açılan menfi tespit davasının;

yargılama sırasında davacının vefat ettiği, yasal mirasçılar tarafından dava takip edilmediği ve 02/05/2023 tarihli celsede dava dosyasının işlemden kaldırılmış olması nedeniyle açılmamış sayılmasına dair karar verilmiştir.

Taraf delilleri celp edilmiş, uyuşmazlığa konu su sayacının ibrazı davalı taraftan talep edilmiş fakat herhangi bir işlem yapılmamıştır.

Uyuşmazlığın çözümü bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden dosya Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği gibi alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı -----tarihinde dava konusu taşınmazı kiraladığı ve ------ ile yaptığı sözleşme ile ------ nolu sayacın kullanıldığı aboneliği üzerine aldığı, -------- sözleşme esnasında sayaç işaretini 491 m3 olarak beyan ettiği, bu değerin sözleşmeden önceki ------- tarihli son normal okuma değerleri ile aynı olduğu, -----yetkilileri tarafından 19.06.2013 tarihinde yapılan sayaç okuma işleminde, sayaç işareti 2355 m3olarak kayıt edildiği,

bu beyan ve kayıtların doğru olduğu kabul edilirse, kiralama tarihinden sayaç okuma tarihine kadar geçen 18 gün içerisinde 1864 m3 su tüketilmiş olması gerektiği, bu sürenin başlangıcı olarak abonelik sözleşmesinin yapıldığı tarih esas alınırsa, 1 gün içinde bu miktarda suyun tüketilmiş olması gerektiği, ---------nolu sayaç için daimi akış debisi 2.50 m3/saat veya daha düşük değerlerde olabildiği, bu değer, yaklaşık olarak 5 adet su tüketim noktasının (lavabolar,duşlar, tuvaletler ve diğer tüm vana ve benzeri araçlar) hep birlikte açık olması durumundaki toplam tüketime karşı geldiği,

bu sayaçtan 18 gün boyunca 24 saat süreyle tam kapasite su geçmesi durumunda geçebilecek azami su miktarı, 18 x 24 x 2.50 - 1080 m3 olabileceği, maksimum akış debisi olan 3.13 m3/saat esas alınsa dahi bu değer, 18 x 24 x 3.13 - 1352 m3 olduğu, yani, 18 gün boyunca 24saat süreyle bir konuttaki (veya dükkandaki) tüm su tüketim noktalarının (lavabolar, duşlar, tuvaletler ve diğer tüm vana ve benzeri araçlar) açık olması halinde bile, 1864 m3 suyun bu tip bir sayaçtan geçmiş olmasının mümkün olmadığı, kaldı ki, 18 gün boyunca 24 saat süreyle tüm vanaların açık olmasının mantıklı bir açıklamasının mümkün olmadığı,

bu durumda, 491 ve 2355 m3 sayaç işaretlerinin doğru okunmuş ve hatasız olması durumunda bile, aradaki 1864 m3 tüketimin, davacı -----dava konusu konutu kiralamasından önce gerçekleşmiş olması gerektiği, sayacın hatalı ve/veya bozuk olup olmadığı konusunda somut ve kesin bilgi, sayacın söküldüğü hali ile mevcut olması ve üzerinde kalibrasyon ölçümleri ve mekanik incelemeler yapılması ile elde edilebileceği, ---- tarafından hazırlanmış analiz raporundan, sayacın ----- yetkililerince tesisattan sökülüp -------laboratuarına muayeneye getirildiğinde çalışır, mührü ve camı sağlam, abone tarafından müdahale edilmemiş halde olduğu anlaşıldığını,

sayacın gerçek tüketim değerinden %6 daha fazla tüketim kaydı yaptığı verisinden, ------- laboratuarında bir kalibrasyon testi de yapıldığının anlaşıldığı, ancak, bu teste ait ayrıntılı veriler ve deney şartlarının açıklaması dosyada mevcut olmadığını, davacı----------arasında sözleşme imzalandıktan bir gün sonra, 19.06.2013 tarihinde yapılan sayaç okumasında, sözleşme imzalanması esnasında------- tarafından beyan edilen 491 m3 işareti yerine çok farklı bir değer olan 2355 m3 işareti okunduğunda, hem bu durumun hem de sayacın halinin kayda alınması için, okumayı yapan yetkililerce elle yazılmış ve imzalı bir tutanak tutulması,

sayacın fotoğrafının çekilmesi ve dava dosyasına sunulması, bu okumanın doğruluğunu kanıtlamak açısından isabetli olacağı, ancak, dava dosyasında böyle bir tutanak veya fotoğrafa rastlanmadığı, davacı ---- dava konusu taşınmazı kiraladığı 01.06.2013 tarihinden, -------- yetkililerince yerinde okumanın yapıldığı 19.06.2013 tarihine kadarki 18 gün içerisinde, 1864 m3 su tüketimi yapılmış olması,

---- nolu sayacın teknik özellikleri dikkate alındığında mümkün olmadığını, ------ tarihinde yapılan okumada,------- tarfından sözleşme esnasında beyan edilen 491 m3 sayaç işaretinden çok farklı olan 2355 m3 işareti tespit edilmiş olmasına rağmen, bu durumun sayacı okuyan----- yetkilileri tarafından ıslak imzalı tutanak ve fotoğraflar ile kayıt altına alınmamış olması ve------ yetkililerince, çalışır, mührü ve camı sağlam, abone tarafından müdahale edilmemiş halde tesisattan sökülüp---- laboratuarında kalibrasyon testine tabi tutulduğu beyan edilen sayacın,

bozuk ve hatalı olup olmadığı ve hatalı kayıt yapılıp yapılmadığının tespiti için ----------- teslim edildiğinde, damgasının kopuk ve üst gövdenin elle sökülür vaziyette olması ve daha sonra da imha edilmesi, sayacın bozuk ve yapılan okumanın hatalı olduğu, en azından güvenilir olmadığı kanaatinin oluşmasına neden olduğunu beyan etmiştir.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer.

Davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi sadece inkâr etmekle yetinir ise, başka bir deyişle bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmüş ise, ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalıya düşer.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda dava menfi tespit davası olmakla davalı yan su aboneliğinden dolayı alacaklı olduğunu ispatlamak ile yükümlü olduğu, davalı vekilinin ----- tarihli beyan dilekçesinde bahse konu ------numaralı sayacağın imha edildiğinin bildirildiği, davacı ------ ile davalı idare arasında --- tarihli sözleşmenin bulunduğu, davalı idare tarafından ----bedelli faturanın davacı----- adına tahakkuk ettirildiği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere;

----tarafından hazırlanmış analiz raporundan, sayacın -----yetkililerince tesisattan sökülüp -------------laboratuarına muayeneye getirildiğinde çalışır, mührü ve camı sağlam, abone tarafından müdahale edilmemiş halde olduğunun anlaşıldığı, sayacın gerçek tüketim değerinden %6 daha fazla tüketim kaydı yaptığı verisinden, ----- bir kalibrasyon testi de yapıldığının anlaşıldığı, ancak, bu teste ait ayrıntılı veriler ve deney şartlarının açıklaması dosyada mevcut olmadığı, davacı ------- sözleşme imzalandıktan bir gün sonra,

19.06.2013 tarihinde yapılan sayaç okumasında, sözleşme imzalanması esnasında ---------- tarafından beyan edilen 491 m3 işareti yerine çok farklı bir değer olan 2355 m3 işareti okunduğunda, hem bu durumun hem de sayacın halinin kayda alınması için, okumayı yapan yetkililerce elle yazılmış ve imzalı bir tutanak tutulması, sayacın fotoğrafının çekilmesi ve dava dosyasına sunulması, bu okumanın doğruluğunu kanıtlamak açısından doğru olacağı, ancak dava dosyasında böyle bir tutanak veya fotoğrafa rastlanmadığı,

davacı -----dava konusu taşınmazı kiraladığı 01.06.2013 tarihinden, ------- yetkililerince yerinde okumanın yapıldığı 19.06.2013 tarihine kadarki 18 gün içerisinde, 1864 m3 su tüketimi yapılmış olması, ---------- nolu sayacın teknik özellikleri dikkate alındığında mümkün olmadığı anlaşılmış davalı idare alacağını usulüne uygun deliller ile ispatlayamadığından davacı ------ davalıya ------- numaralı sayaçtan 7.548,00 TL borçlu olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasında haklı olduğu kabul edilmiştir.