İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/676 K.2018/1154

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İESAS NO : 2018/1481 ESAS

KARAR NO : 2018/1256

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 10/12/2018

KARAR TARİHİ : 17/12/2018

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Keşidecesi olduğu...... TL bedelli ..... vadeli çek, lehtar olan ... yaklaşık 20 yıl önce verildiği, .... çeki kaybettiği, davacı tarafından çek bedelinin lehtara elden ödendiği, banka ile yıllar öncedoen kalan ticari hesaplarını kapatmak için başvurduğunda söz konusu çekle ilgili sorun yaşadığı ve mağduriyet yaşamakta olduğu, iptali istenen çekin öktü niyetli şahısların eline geçme ve kötü niyetli olarak kullanılma ihtimali olduğu, bu nedenle ilgili bankaya müzekkere yazılarak çek hakkında tedbir konulması ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmektedir.

DELİLLER VE GEREKÇE

:Dava, zayi nedeniyle çek iptal davasıdır. Dava dilekçesinde davacı vekili açık bir şekilde Keşidecisi ..., .....Şubesine ait,. hesap numaralı, . çek numaralı,. ödeme tarihli, . TL bedelli bir adet çekin zayi nedeniyle iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.

Ayrıca TTK 757 ve 756. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya (1) ve ilmi açıklamalara (2,3,4) göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi (5) TTK. 780,781 maddelerinde belirtilen biçimde yasal unsurları taşımayan- boş- çek yaprakları: yasanın tanımladığı "çek" vasfında bulunmadıklarından; gasp edilmeleri, çalınmaları ve kaybedilmeleri halinde iptalleri de istenemez.

HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Hesap sahibi - keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.Davanın aktif husumet ehliyeti yönünden usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.