İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/206 K.2022/364

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/206 Esas

KARAR NO : 2022/364

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/06/2020

KARAR TARİHİ : 18/05/2022

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;---- beraber --------- çalışmalarıyla birçok -------------- ettiğini ve piyasada kendine önemli bir yer edindiğini, üretiminin bir kısmını ----------- firmalarının her geçen gün ihracat kapsamını geliştirdiğini, müvekkili şirketin bünyesinde, ------- devam ettiğini, müvekkilinin -----üretiminin yanı sıra -------- hammaddesi ----- üretip sattığını, bu doğrultuda müvekkilin en ------- ------ üreticileri ile gerekli ticari ------- anlaşmaları gerçekleştirdiğini,

müvekkili şirket ile davalı arasındaki hukuki ilişki gereği davalının --------- sevkiyatını müvekkili şirkete yapmayı taahhüt ettiğini, davalı ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişki gereği müvekkil şirketin ------- seri numaralı-----adet çeki davalıya verdiğini, davalı ile müvekkil şirket arasında---- yana devam eden bir ticari ilişki mevcut olup: ----- itibariyle müvekkili şirketin davalı taraftan------------- alacağının bulunduğunu, işbu tarihten bu yana da ------ yansıyan herhangi bir ödeme veya davalı taraftan müvekkili şirkete teslim edilmiş ----- bulunmadığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri ifa etmesine,

ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen, davalı ----- borcunu yerine getirmediğini,--- teslim etmediğini, bu şekliyle davalı tarafın müvekkili şirketin kar kaybına sebep olduğunu ve sözleşmeye aykırı davranarak temerrüde düştüğünü, davalı tarafın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyerek,

---- teslim etmeyerek-------- olarak ------ olduğu çeklerin karşılığını vermediğini, bu sebeple çeklerden dolayı müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığını belirterek müvekkilinin telafisi imkânsız zararlara uğramaması için davalıya verilen, ------- ------ çeklerin icra takibine konulmasını--------- çeklerin davalı tarafından ciro edilmesi ihtimaline binaen ciro edilen kişileri de kapsayacak şekilde öncelikle teminatsız veya bu talebimiz kabul görmez ise teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

davanın kabulü ile müvekkilin dava konusu çekler ile ilgili olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine ------------yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK 72 maddesine göre açılan ve davacının, dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; tarafların ticari ilişkiye istinaden davalının süresi içerisinde ---------- teslim etmediği, ancak önceden davacı tarafından -----olarak verilen------ bedelli çeklere ilişkin davacının borçlu olmadığının tespitine noktasında toplandığı görüldü.

Tarafların delilleri toplanarak, taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez 08/11/2021 tarihli bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir

Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; davacı ------defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı---- beratlarının süresinde alındığı, usul ve yasaya uygun olduğu, kendi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının inceleme günü hazır bulunmadığı ve defterlerini ibraz etmediği, davalı defterleri üzerinde inceleme yapılamadığından; kayıtlarında ticari mal çıkışı olup olmadığı, davacı tarafından verilen çeklerin kayıtlarında bulunup bulunmadığına ilişkin tespit yapılamadığı,

davacı defterlerinde, davalı cari hesabının ----ve dava konusu çeklerin verildiği ----yılının tamamında borçlu gözükmesinin yanı sıra, davalının defterlerini ibraz etmemesinin dava konusu çeklerin avans olarak verildiğinin karinesi olduğu, kanaatine varıldığı, tüm delillerin takdiri ve hukuki değerlendirmenin tamamı mahkememize ait olmak üzere kanaatlerini bildirmiştir.

Yapılan yargılama sonunda toplanan tüm deliller ile denetlenip benimsenen ve somut olaya uygun görülen bilirkişi raporundaki gerekçeler ve hesaplamalara göre; tarafların tacir oldukları, davacı alıcı, davalımız satıcı konumdadır.

Aradaki ticari ilişkiye istinaden davalının süresi içerisinde ----- teslim etmediği, ancak önceden avans olarak verilen çeklere ilişkin davacının borçlu olmadığının tespiti noktasında toplandığı, tarafların tacir olması nedeniyle her iki tarafından ----- üzerinde mali müşavir tarafından inceleme günü verildiği, davalı inceleme günü ticari kayıtlarını sunmadığı, davalı ticari kayıtlarını sunmayarak karşı tarafın iddiasını kendi kayıtları üzerinde teyit etme imkanı tanımadığı,

TBK 207/2 maddesi "sözleşme aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür" hükmünü düzenlemiştir. Taraflar arasında ----- çeklerden sonra teslim alınacağına dair yazılı bir anlaşma yoktur.

Alınan bilirkişi raporuna göre, inceleme günü davalının ---- sunmadığı, davacı kayıtlarına göre, dava tarihi itibariyle davalının ---- gözüktüğü, davalı cari hesabının ----- büyük bölümünde ve dava konusu çeklerin verildiği 2020 yılının tamamında borçlu gözükmesinin yanı sıra, davalının defterlerini ibraz etmemesinin dava konusu çeklerin avans olarak verildiğine karine teşkil ettiği, bu nedenle davanın kabulüne karar verilerek, davacının----- çekler yönünden davacının davalıya karşı bu çekler yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.