İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/272 K.2022/421

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/272 Esas

KARAR NO : 2022/421

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/07/2020

KARAR TARİHİ : 26/05/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, taraflar arasında ----- tarihinde bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeyle davalı------- kaldırma ---------- davacıya ait ------ --- üzerine monte etmeyi taahhüt ettiğini; davalının söz konusu --- getirip monte ettiğini ancak bir türlü---- sözleşmeye uygun bir şekilde çalıştırılamadığını; kaldırma kapasitesine hiç bir zaman ulaşmadığını, -------- kullanıldığından, kalitesiz olduğundan --- kaldırma anında düştüğünü, -------edilen bazı ----işlevini göremediğini, tekerleklerinin çatladığını;

davalıya durumun bildirildiğini, davalı tarafından imalatın düzeltilmeye çalışıldığını hatta davacıya bir çok malzemeler aldırılıp davacının masrafa sokulduğunu; bunun üzerine --- istediklerini, ------- yapılan incelemede,----- takımlarının değişmesi gerektiği ve bunun maliyetinin---- olduğunu, ----- ----yeniden imal edilmesi gerektiğini, ------- olduğunu toplam-------- olduğunun tespit edildiğini; davacı müvekkili tarafından noterden bir ihtarname gönderilerek bu bedelin davalıdan istendiğini ancak sonuç alınamadığını; davadan önce de ara buluculuğa başvurulduğunu ancak bundan da bir sonuç alınamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 1.373.543,00 TL iyileştirme bedelinin ihtarname tarihi itibariyle avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, ----- usulünce davet edilmediğini, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini; taraflar------------ konusunda anlaşma bulunduğunu, bedelinin--------- olduğunu, sözleşme gereğince----- durumda teslim edildiğini, ---- isimli -------- yapıldığını; ------- ---- edildiğini; sözleşmeye uygun olarak yapıldığının belirlendiğini; davacının iyileştirme düşüncesiyle yaptığı çalışmaların------ vermiş olabileceğini ancak bunlardan kendilerinin sorumlu tutulamayacağını----- yapılan incelemenin yokluklarında yapıldığını, bu nedenle kabul etmediklerini.

TTK 23 maddeye göre-----içinde değilse de kontrol ettirilerek sekiz gün içinde" satıcıya ihbar edilmesi gerektiğini, delil tespiti dosyasında rapor tarihinin 16/08/2019 olduğunu, bu durumda en geç 24/08/2019'a kadar davacının ayıp ihbarında bulunması gerekirken ihbarın 17/12/2019 tarihinde yapıldığını, noterden yapıldığını, bu nedenle süresinde bir ayıp ihtarının bulunmadığını; ----- incelemede ve hazırladığı----- geçilmiş olduğunu;------- davacı firmanın sözleşme gereğince yüklendiği ------ gerçekleşebileceğini; --------------- olmasından kaynaklanabileceğini; ----- ve --- olmasının bu işle bir alakası olmadığını;

delil tespitinde ------ kısmındaki --------- olmasına " dayandırıldığını; ---- bırakıldığının doğru olduğunu, ----olduğunu,---- kaldırılırken ---- sağlanabildiğini, kaldı ki, basit bir ayar ile bunların düzeltilebileceğini belirterek, söz konusu ---- kısmındaki ---- ayıp sayılamayacağını; delil tespiti dosyasında belirlenen hatalar varsa bunların teknik özelliklere aykırı kullanımdan doğan hatalar olabileceğini, istenen bedellerinde tamamen fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunduğu görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TBK 470 - 486 maddeleri arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Taraflar arasında bir eser sözleşmesinin olduğu, davalı tarafından ----- davacıya teslim edildiği hususu ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, ------ayıplı olup olmadığı; davacının başvuru hakları yönünden usulünce ve zamanında yapılan ayıp ihbarının bulunup bulunmadığı, varsa ayıbın niteliği ve davacının talep ettiği tamir bedelinin miktarı hususunda toplandığı; davacının Borçlar Kanununun kendisine sunduğu tamir hakkını kullandığı belirlenmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, tanık beyanları alınmış,------------ ilişkin -----celp edilmiş, delil tespiti dosyası getirtilmiş ve incelenmiş, mahallinde ---------- davacıya ait------ incelenmek suretiyle uzman bilirkişilerden rapor alınmış, tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.

18/04/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu mahkememizce kabule şayan bulunmuş ve bu rapor hükme esas alınmıştır.

Söz konusu raporda, ----------, ------ niteliğinde olduğu, keşif mahallinde fiziken mevcut olduğu ve davacının ------- halen ------ olduğu; sözleşmede --------- olduğu,------- amacıyla kullanılan yardımcı --------- kaldırma --------belirlenmiştir. ---- ayında ----- ve -----edildiği dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmaktadır.---- raporunun son cümlesinde "---- varılmıştır. -------- işe verilmesine engel yoktur " denilmiştir.

Aynı zamanda davalı üreticinin savunmasının dayanağı olan bu---raporuna bilirkişi heyeti katılmamış olup, makine emniyet yönetmenliğinin 4/1/2/3 mekanik dayanım maddesinin b bendinde ---- ---- belirtilmiştir.------- şartları yönetmenliğinin 2.2.1.1 maddesinde -------- olduğu belirtilmiştir.---- noktada aşağı yukarı kaldırılabilir ve indirilebilir. ------ üzerinde ileri geri hareket edebilir ve kendi etrafında dönebilir.

Hal böyle olunca 100 ton kapasitedeki -----yapılırken ileri geri hareket etmeden veya sağ sola dönmeden 125 ton yükü kaldırabilmesi, istenildiği kadar havada tutabilmesi ve tekrar olduğu yere bırakabilmesi gerekir.

----- ile etrafında dönebilmesi ve ileri geri hareket edebilmesi, normal şartlarda yapacağı her ----hareketini yapabilmesi gerekir.

Oysa, -------- yükü başarıyla kaldırıp indirdiği görülmüştür denilerek dinamik testin başarılı olduğu kabul edilmesi mümkün değildir. --------- yapılmalıdır.----- yerde kaldırılıp indirilmesi yeterli değildir. -----yükü kaldırıp indirmesi, yük ile kendi etrafında döndürmesi ve ileri geri gidip gelmesi; normal şartlarda yapacağı bütün --- kontrol edilmesi gerekir. 100 ---- başarılıysa --------- kapasitesinin 90 ton olduğu anlaşılır.

Bu nedenle yapılan --------------sayılması mümkün değildir.

Yine aynı ---------- belirtilerek ----edilmişse de, ---- yapılması gerektiği, ---- başarılı olmasının ------ geleceği, ayrıca --- olduğu, ---- açığa düşmemesi için gerek hesap değerinde 0,75 devir / dakika olduğu belirtildiği, ----- dakika olduğunu, projede ön görülen 0,80 devir dakika olması nedeniyle---- dönme hızı olması gerekenden %53 daha düşük olduğunu; testin --- yük ile yapılmamış olmasının ise ---- olduğunu raporda belirterek,------ ---- olduğunun kabulünün gerektiği; bu durumda taraflar arasındaki ------------- anlaşmaya uyulmamış olduğunun anlaşıldığını; kaldırma hızının da yeterli olmadığını bildirmişler;

davacı ---- tarafından yaptırılan ve ------davacının dayandığını------ -------- testinin başarıldığı olduğu,----olduğunun belirlendiği ancak burada da ----kontrolünün yapılmamış olduğunu, bu nedenle bu raporunda yetersiz olduğunu tespit etmişlerdir.

Bilirkişiler raporlarında, keşif anında da ---- çalıştırılıp ---------------- dahi kasıntılı ve gürültülü döndüğünü, davacının -------- üzerinde yürütüğü ---- zayıflığından söz edildiğini, ancak ------ bulunmadığını; ---- altındaki destekler sayesinde üzerindeki yükün silindirik gövdeye aktarıldığını, desteklerde de eğilme olmadığını,---------- görülmemiş olduğunu; davacı---------- arasındaki ------belirterek çok yüksek olduğunu---------- dikkate alındığında bu boşluğun --- edileceği, araya konulacak ------------- istenirse azaltılabileceğini, bu nedenle bunun önemli bir sorun olmadığını;

yaptıkları incelemede -------- olmamasından dolayı problemin çıktığını,----------- yönünden ------ yetersiz kaldığını, bu yönüyle sözleşmeye uygun olmadığını, ----- GİZLİ AYIP NİTELİĞİNDE olduğunu; davalının dayandığı ----- test sonuçları esas alınırsa kaldırma kapasitesinin ------davacının dayandığı----- alındığında ----------- sözleşmeye aykırı bir üretim bulunduğunu; söz konusu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu; ayrıca dava konusu ---------------- yeterli kalitede olmadığı ve bununda üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğunu, ------ ---------- rapor etmişlerdir.

Davalı tarafın süresinde ayıp ihbarı yapılmadığı savunması da irdelenmiş olup, söz konusu ayıbın bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere gizli ayıp niteliğinde olduğu, gizli ayıbın TBK 477 madde hükmüne göre ihbarı gerektiği; sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların, ayıba -----olunur olunmaz derhal bildirilmesi gerektiği, aksi taktirde iş sahibini eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı ve ayıba bağlı haklarının düşeceği;

sözleşmede --------- kararlaştırılmışsa ayıp ihbarının bu süre içinde yapılabileceği, gizli ayıp halinde ------- bedelinin de gizli ayıbın ortaya çıktığı anlaşıldığı tarihteki ----- göre istenebileceği ---------- alındığında, ----- Değişik iş dosyasında düzenlenen raporun --- davacı ----------- tebliğ edildiği, davacının ---------- ihtarlar ile ayıpların giderilme bedeli kapsamında 1.372.542,96 TL ödenmesinin istendiği, davacının ayıp ihbarı konusunda tanık dinlettiği, tanıkların ilk andan itibaren sürekli arızalanan --- ------davalı -----haber verildiği, iyileştirilmesinin yapılması için üreticinin zorlandığı,

çoğunlukla düzeltilmesi için gerekli malzeme bedelinin de davacı tarafından ödendiği, --------ancak çeviremediği------yapamadığı, öne doğru fazla eğildiği, davalının ------ ----- -----yaparak------- çalıştığı ancak bunun başarılı olmadığı, bunun üzerine ----------- ------ kaldırabildiğini; -------- düzenlendiğini,------------- çalıştırabilecekleri, bunun da --------- yüklemelerde yetersiz kaldığını, ancak ayıp ihbarının delil tespitinden ------------ yapamadığını anladıkları andan itibaren sözlü olarak davalıya iletmeye başladıklarını beyan etmeleri karşısında; ayıp ihbarının süresinde olduğu,

---- ---- kaldıramadığı anlaşılır anlaşılmaz davalı tarafa sözlü ayıp ihtarlarının yapılmaya başlandığı, kaldı ki, sözleşmenin "---- süresinin 1 yıl olarak belirlendiği, sözleşmede ------- kararlaştırılmışsa ayıp ihbarının bu süre içinde de yapılabileceği; ------ içinde sözlü ihtarların gerçekleştirildiği nazara alınarak davalı tarafın --------olacağı belirlenmiş;

Ancak, davacı----- yönünden bu dosyada alacak talebinde bulunduğu, bunlardan ----- değiştirilmesine diğerinin ise ----- değiştirilmesine ilişkin olduğu, bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere yürüyüş takımının değiştirilmesinin gerektiği ve bunun bedelinin 481.440,00 TL olduğu ancak göbek kısmının ayıplı olmadığı, -------sözleşmedeki yükü kaldıramama sebebinin ----- kısmıyla-------- yetersizliğinden kaynaklandığı ---- yönünden bir zarar kalemi dava edilmediğinden bu yönden hüküm verilemeyeceği; bunun ayrı bir davayı gerektirdiği nazara ----------yönünden davanın kabulüne karar verilmiş; davalının ihtarla temerrüt ----- tarihi itibariyle------ ancak dava dilekçesinde ticari faiz istendiğinden aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.