İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/379 K.2020/341

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/379 Esas

KARAR NO: 2020/341

DAVA

Sözleşmenin Uyarlanması

DAVA TARİHİ : 04/09/2020

KARAR TARİHİ: 10/09/2020

Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle, Davalı ile aralarında ------------------ile alakalı---------- tarihli -------------yapıldığını, kendisinin sözleşmeye uygun olarak çalışmalarına başladıklarını, ancak daha sonra davalı tarafından sözleşmenin geçersiz kabul edilmeye başlandığını ve kendisinin mağdur edildiğini iddia ile öncelikle kendisinin mağdur olmaması ve davalının söz konusu madeni başkalarına kiralaması, satması ve devretmesini engellemek, telafisi imkansız zararlardan korumak için ilgili madene ve davalıya ait maden ruhsatına tedbir konulmasına, tedbirin ilgili sicile işlenmesine, sözleşmenin geçerliliğine, sözleşmeye aykırılığın giderilmesine, maden sahasının işletmeye elverişli bir şekilde kendisine teslim edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya dava dilekçesi henüz tebliğ edilmemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında rödevans sözleşmesinin mevcut olduğu, sözleşmede davacı kiralayana nasıl ödeme yapılacağı hususunun ayrıntılı olarak düzenlendiği ihtilafsız olup; davalı tarafından yapılan ödemelerde, bazı faturalarda yükleme masrafı gösterilmeden ve gösterilmeyen bu kısım yönünden ödeme yapılmama suretiyle uğranılan gelir kaybının talep edildiği görülmektedir.

---------- sözleşmelerinin karma sözleşmeler olduğu; maden hakkı ile ilgili sözleşmeler olduğu, belirli bir maden sahası içinde, madenin çıkartılması ve çıkartılan madenin belli yerlere sevki rödevans sözleşmesine, alt iş verenlik ilişkisine yada hizmet alım sözleşmesine konu olabileceği; --------- işletme ruhsatı sahibinin maden işletme hakkını belirli bir süre ile sınırlı olarak kiralamasının karşılığında; her üretilen ton başına kiracının ödemesi gereken kira bedelini ifade etmek amacıyla kullanılmakta olduğu; başka bir deyişle rödevans; maden ruhsat sahalarının işletme hakkının özü kendinde kalması,

gerçek veya tüzel bir kişiye belirli bir kira karşılığında bir süre tahsis edilmesidir. Maden hukukunda yaygın bir sözleşme şekli olup, buna ilişkin sözleşme belirli bir şekile tabii olmayan, her iki tarafa da borç yükleyen, isimsiz, atipik, karma bir sözleşmedir. Maden sahası işletme faaliyetinin başka bir şahsa ya da şirkete yaptırılarak, bunun karşılığı çıkan madenin her ton karşılığında belli bir kira bedeli alınmasına yöneliktir.

Tanıtılan bu sözleşmede görevli mahkemede, sözleşmedeki ağırlıklı edimlere göre belirlenmekte olup; mahkememizin görevli olabilmesi için alt - üst iş verin ilişkisinin bulunması gerektiği, -------- tarihli kararında da bu hususların vurgulanıp görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmek suretiyle ----------davanın esasına ilişkin verdiği hükmün BOZULDUĞU; bu nedenle mahkememizin görevsiz olduğu, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde TBK 357 maddesinde düzenlenen ürün kirası sözleşmesi unsurlarını taşıdığı,

------------- kararında da belirtildiği rödevans sözleşmesinin niteliği itibariyle hasılat kirası olduğunun belirtildiği dolayısıyla bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu,

6100 sayılı HMK 4. maddesi uyarınca her türlü kira sözleşmelerinden kaynaklanan davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Dava 6100 sayılı HMK nun yürürlüğe girmesinden sonra açılmış olmakla ve HMK 1. maddesi uyarınca göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir denilmekle; ve görevle ilgili olarak yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası içeriği ve davacı vekilinin duruşmadaki sözlü beyanı itibarı ile kira sözleşmesinden kaynaklanan bu nevi davalarda ----------- yerleşmiş kararları uyarınca 6100 sayılı HMK 4/a maddesi uyarınca her türlü kira ve kiralamadan kaynaklanan alacak davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olmakla; rödevans sözleşmesinin niteliği itibariyle hasılat kirası olduğu,

Sulh Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği nazara alınmak suretiyle mahkememizin görevsizliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.