İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/173 K.2023/933

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/173 Esas

KARAR NO:2023/933

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/03/2021

KARAR TARİHİ: 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili vekili, müvekkili şirket tarafından karşı tarafa ----- tanker niteliğindeki ---- isimli gemiyi inşa ettirdiğini; taraflar arasında ------ tarihinde bu geminin inşası için gemi inşaa sözleşmesi imzalandığını; gemi inşasından kaynaklanan davalarda eser sözleşmesi hükümleri uygulanacağı ve her iki tarafta şirket olmasından dolayı mahkememizin görevli olduğunu; yüklenici olan davalı şirketin gemiyi inşa ederek müvekkiline 12/04/2017 tarihinde teslim ettiğini, müvekkili tarafından da yapım bedelinin tamamen ödendiğini;

geminin tesliminden 8 ay kadar sonra 13/02/2018 de dümen milinden su gelmeye başladığını ve geminin yük ve sefer emniyetinin tehlikeye düştüğünü; müvekkilinin bu nedenle gemiyi ------ bir tersaneye çekmek zorunda kaldığını; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince oluşan zarardan yüklenici tersanenin sorumlu olduğunu; ancak tüm ihtarlarına rağmen borçlu şirketin bu edimini yerine getirmediğini; geminin dümen milinden su gelmesi sonunda konuya ilişkin olarak denizcilik sektöründeki sörvey kuruluşlarından olan ---- tarafından geminin doğru yol tersanesine getirilmesine müteakip bir sörvey gerçekleştirildiğini;

sörveyin ------ tarihli raporunda, geminin inşa sürecinde yapılması gerekli ön ayar düzenlemesi uyarınca chock fast uygulamasının yapıldığını ancak kurulması ve katı hal alması tamamlanmasından sonra son ayar kalibrasyonunun yapılmaması nedeniyle bu durumun ortaya çıktığının tespit edildiğini; ihtarlardan netice alamayan müvekkilinin sözleşmenin ---------- vasıtasıyla teknik hakem ataması yaptığını ve tahkim süreci başlattığını;

teknik hakemin tespitininde aynı olduğunu ve onun tarafından da dümen montaj uzmanının beyanları ile "dümen milinin montajında ön hizalama sonrasında takozlarla sabitleme yapılıp, -------- malzemesi ile sabitleştirilmiş fakat dolgu malzemesinin donup katılaşmasının ardından tekamüle göre alınması gereken nihai hizalandırma kontrolü yapılmamasından kaynaklı olarak" bu durumun ortaya çıktığının tespit edildiğini; müvekkilinin zararının tarafsız ------- belirlendiğini belirterek bu belirleme esas alınmak suretiyle yüklenici olan karşı taraf şirketten bir zarar alacaklarının doğduğunu; söz konusu alacağın ----dosyasında icra takibine konduğunu;

davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıdan %20 inkar tazminatı tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, müvekkilinin tersanecilik alanında faaliyet gösteren deneyimli bir şirket olduğunu, davacı ile arasındaki ---- sözleşmesi gereğince ------inşaatını tamamladıklarını, inşaat bitince gerekli bütün denetimlerin yapıldığını ve klas kuruluşu tarafından onay verildiğini;

geminin davacı yanca hiç bir itirazi kayıt konulmaksızın teslim alındığını, 9 ay boyunca hiçbir sorun ve sıkıntı yaşamadan kullanıldığını, dümen milinin üretiminin kendilerince yapılmadığını, -----tarafından imar edildiğini, hasarın montajda kullanılan ve davacı tarafından temin edilen malzeme olan keçe ile ilgili olduğunu, sözleşmenin ----maddesine göre garanti süresinin 12 ay olduğunu, garanti süresi içinde müvekkiline bir ayıp ihtarının usulünce yapılmadığını, geminin ---- edildiğini, dümen milinden su aldığına ilişkin ihtarın -----tarihinde gönderildiğini belirterek dümen milinin bizzat kendileri tarafından inşa edilmediğini,

malzemesi ve montaj malzemesinin de bizzat kendilerince temin edilmediğini; süresinde yapılan bir ayıp ihtarının bulunmadığını; icra takibinde takip dayanağı olarak tahkim dosyasında bahsedildiğini bu nedenle takibin dayanağının tahkim dosyası olması sebebiyle ve tahkimde karar verildiğinden dolayı davanın reddi gerektiğini; kaldı ki gemi inşasına ilişkin davalarda mahkememizin değil -------görevli olduğundan bahisle öncelikle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesini, mahkeme farklı kanaatte ise davanın esastan da reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 67 madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup icra takibine konu alacak eser sözleşmesine dayalı olarak inşa edilen gemideki ayıp nedeniyle uğranılan zarara ilişkindir.Mahkememizce, taraf delilleri toplanmış, gemi inşa sözleşmesi incelenmiş, gerekli yazışmalar yapılmış, uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış, tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonuca gidilmiştir.Taraflar arasında 24/10/2015 tarihli gemi inşa sözleşmesinin mevcut olduğu ihtilafsız olup bu sözleşme gereğince davalı yüklenicinin davacıya bir adet kimyasal madde tankeri inşa etmeyi üstlendiği, ---- isimli geminin -------eslim edildiği ihtilafsızdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın dümen milinden giren su sebebiyle ortaya çıkan durumda; davacı tarafından süresinde ve usulünce ayıp ihtarının yapılıp yapılmadığı, oluşan bu durumdan davalı yüklenicinin sorumlu tutulup tutulamayacağı ve süresinde ayıp ihtarı yapılıp davalıda sorumlu tutulabilecek ise icra takibine konan alacağın miktar olarak haklı olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Mahkememizce öncelikle görevli olup olmadığımız incelenmiş olup, birebir benzer olaylar ----- dolayı ortaya çıkan ihtilaflarda Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerde yer alan Eser Sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğinden davanın görülüp sonuçlandırılması ----- dışında kaldığından; mahkememiz görevli bulunmuştur.Toplanan taraf delilleri, sunulan gemi inşaat sözleşmesinin garanti, ayıpların bildirilmesi ve yüklenici sorumluluğuna ilişkin hükümleriyle; taraf vekillerinden alınan cevap ve açıklamalara nazaran.

Geminin dümen milinden su aldığı, dümen milinin ------tarafından imal edildiği; bu şirkete dümen milinin davacımız tarafından sipariş edildiği, imalatçı şirket tarafından düzenlenen faturanın da davacımız olan şirket adına kesildiği belirlenmiştir.Ancak, alınan uzman bilirkişi raporunda ve davadan önce alınan tarafsız denizcilik sektöründeki sörvey kuruluşlarından olan ------raporunda, geminin dümen milinden su almasının sebebinin dümen milinin malzemesinden ya da montaj ekipmanından değil, hatalı montajından kaynaklandığı;

davalı yüklenici tarafından fennen gerekli olan son ayar kalibrasyonunun gereği gibi yapılmamasından kaynaklandığı sebebiyle; artık ayıbın davalıdan kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.Davalı her ne kadar süresinde ve usulünce ayıp ihtarı yapılmadığını, kaldı ki davacının gemiyi gerekli incelemeleri yaparak ve itirazı kayıtsız aldığını savunmuşsa da ; bilirkişi raporunda da gerekçeleri açıklandığı üzere ayıbın ''gizli ayıp'' niteliğinde olduğu, gemi kullanıldıkça bir müddet sonra ortaya çıkabilecek nitelikte bir ayıp olduğu, ortaya çıkar çıkmazda Noter İhtarları ile durumun davalı yükleniciye bildirilip tamir bedelinin istendiği;

bu nedenle davalının savunmasının aksine ayıp ihtarının gerçekleştiği, sonradan ortaya çıkabilecek bir zarar için davacının teslim anında itirazı kayıt koymasının beklenemeyeceği; dümen milinin montajından sözleşme gereğince davalı yüklenici şirketin sorumlu olduğu, ayıbın davacının kullanım hatasından kaynaklanmadığı; her ne kadar davalı taraf montaj işlerinin de--------- elemanlarınca gerçekleştirildiğini iddia etmişse de sözleşmenin------uyarınca davalının davacı şirketçe sağlanan malzemeleri kullanmak suretiyle geminin inşaatını tamamlamayı üstlendiğini;

davacı şirketin dümen mili montajında kullanılmak üzere toz keçe temin ettiğini, sözleşme hükümlerine uygun olarak toz keçe kullanıldığını, davacı şirket tarafından sızdırmaz keçe temini halinde dümen milinin montajında sızdırmaz keçe kullanacağını ve davalı şirketin zarardan sorumlu tutulabilmesi için öncelikle davacının temin ettiği malzemelerin iddia edilen cinste bir ayıba yol açıp açmayacağı yönündeki davalı iddiaları da incelenmiş olup; sözleşmenin 10.9 maddesinde dava konusu hasarın dümen milinin montaj hatasından kaynaklandığı ve bu sözleşme hükmüne göre davacı tarafından temin edilen malzemelerin montajından davalını sorumlu olduğu,

dümen sistemi siparişinin davacı tarafından verilmiş olmasının davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağı; söz konusu olan malzemenin uygun olmadığına dair herhangi bir davalı bildiriminin bulunmadığı, kök rapor ve ek raporla anlaşılmış olduğundan zararın davalı tarafından giderilmesi gerektiği belirlenmiş;

Bu nedenle icra takibindeki alacak kalemlerinin irdelenmesine geçilmiş olup; uzman bilirkişi heyeti tarafından davacının bu zarar nedeniyle yapmış bulunduğu tamir giderlerinden / masraflarından ----- olarak dolar üzerinden yaptığı bir masrafın kabule şayan olduğu, bunun takip tarihine kadar işlemiş faizinin de 629,27 USD olduğu belirlenmiş;

davacının USD olarak yaptığı masrafın dışında bir de Türk Lirası karşılığı masrafın bulunduğunu, her ne kadar davacı taraf icra takibi yaparken Türk Lirası olarak yaptığı masrafı Dolara çevirerek USD alacağına katmış ise de sözleşmenin 12.5 maddesi hükmü ve mevzuat yönünden Türk parası cinsinden yaptığı harcamaları yabancı paraya çeviremeyeceğinden dolayı Türk parası olarak yaptığı 9.312,18 TL ninde asıl alacak olarak hüküm altına alınması gerektiği;

davacının ------ tarihinde keşide ettiği ihtarın 5 gün içinde tebliğ edilmiş olacağı kabul edilerek ihtarnamedeki 3 günlük süre eklendiğinde takip tarihine kadar yabancı para yönünden 224 gün Türk parası yönünden ise harcama tarihi ile takip tarihi arasında geçen 190 gün yönünden faiz hesaplaması doğru bulunduğu sebebiyle mahkememizce bu çerçevede itirazın kısmen iptaline karar verilmiş, Davacı taraf icra inkar tazminatı talep etmiş olup her ne kadar eser sözleşmesinden kaynaklanan alacakların kesin kabule bağlanmış olması halinde likit sayılacağı biliniyorsa da;

taraflar arasında ihtilafsız olan ------gereğince inşaatı tamamlanan geminin tesliminin çok önce gerçekleştiği, bu nedenle zarar tarihi itibarıyla artık kesin hak edişin mevcut olduğunun kabulü gerektiğini; davacının faturalandırdığı zararının da likit olduğu; kadri maarif olduğunun bilirkişilerce belirlendiği, reddedilen kısmın sadece yukarıda açıklandığı üzere Türk Lirası asıl alacağın dolara çevrilerek takibe konmasından kaynaklanan miktar olduğu nazara alınarak aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

Davalı tarafça reddedilen kısım üzerinden kötü niyetli takip tazminatı istenmişse de davacı alacağını bir senaryo iddiadan kaynaklanmadığını, sadece bilirkişiler tarafından gerçek zararın / tamir bedelinin hesaplanması ile ilgili olarak kısmen talebin reddedildiği nazara alınarak icra takibinin kötü niyetli olmadığı kanaatine varılmış, bu sebeple davalı talebinin reddine hükmedilmiştir.

G.D

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

Davalının--------- sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline,

Takibin 50.815,34 USD asıl alacak ile buna işlemiş 629,27 USD işlemiş faiz ve sadece asıl alacağı takip tarihinden itibaren yabancı para alacağına 3095 sayılı yasanın 4a hükmü uyarınca belirlenecek USD cinsi mevduata kamu bankalarının uyguladığı en yüksek mevduat faizi oranında faiz uygulanarak;

Ayrıca 9.312,13 TL asıl alacağa da takip tarihine kadar işleyen 823,10 TL işlemiş faizi ile birlikte ve sadece asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/f.2 Uyarınca belirlenecek avans faizi uygulanarak devamına,

Fazlaya ilişkin itirazın iptali talebinin reddine,

Her iki asıl alacak TL karşılığı takip tarihindeki toplamı 373.562,13 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyetli takip tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,

Alınması gereken 25.871,39 TL ilam harcından peşin olarak dava açılırken alınan 6.687,35 TL nin mahsubu ile eksik 19.184,04 TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Tamamı davacı tarafça karşılanan yargılama giderlerinden 6.746,65 TL başvuru harcı ve peşin ilam harcının tamamı ile, 5.000,00 TL bilirkişi ücretiyle 219,25 TL tebligat giderlerinin kabul ve ret oranları gereğince (dava tarihindeki dolar üzerinden dava 540.581,33 TL üzerinden açılmış, takibin devamına karar verilen 50.815,34 USD + 629,27 USD + 9.312,13 TL + 823,10 TL nin; USD nin dava tarihindeki aynı değeri üzerinden TL ye çevrilmesi ile dava toplamda 392.024,37 TL yönünden kabul edildiği nazara alınarak) 3.784,95 TL nin kısmının toplamı 10.531,60 TL yargılamam giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; karar kesinleştiğinde bakiye gider avansı kalırsa davacıya iadesine,

Ara buluculuk gideri olan 1.320,00 TL nin kabul ve ret oranları nazara alınarak 957,25 TL sinin davalıdan kalanının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına; bunu sağlamak üzere harç tahsil müzekkerelerinin hazırlanmasına,

Karar tarihindeki AAÜT gereğince davacı lehine 60.803,60 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 23.769,11 TL nispi vekalet ücretinin de reddedilen kısım için davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 21/12/2023