İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/335 K.2024/951

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/335 Esas

KARAR NO: 2024/951

DAVA

Mülkiyet (Tespit İstemli), Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ: 21/05/2021

KARAR TARİHİ: 20/11/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ----adresinde kâin bulunan ---- adlandırılan deponun malkinin olduğu, davalı tarafın ise müvekkil şirkete ---------- adresinde bulunan ambalaj fabrikasının işletmecisi olduğu, davalı tarafın belirtilen adreste gıda sektörüne yönelik baskılı ambalaj malzemesi ürettiği, ambalaj malzemesi üretimi esnasında -------------- işlemlerini gerçekleştirdiği, davalının üretim esnasında işletmekte olduğu fabrikanın bacasından özellikle akşam ve gece saatlerinde yoğun gaz salınımı yaptığı, --------- D.

İş sayılı dosyası ile yaptırılan tespitte bu durumun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, bilirkişi raporunda müvekkili şirketin davalı şirketin cephesine bakmayan tarafta kirliliğin bulunmadığı ancak davalı tarafa bakan dış cephesinde yağlı bir kirliliğin mevcut olduğunun tespit edildiği, hazırlanmış olan bilirkişi raporunun sonuç kısmında davalının bacasından çıkan atığın müvekkili şirketin taşınmazına zarar verdiğinin tespit edildiği,

davalı tarafa bu tehlikenin giderilmesi için yapılan başvuruların akamete uğraması üzerine mahkemenize başvurarak zarar tehlikesinin önlenmesi amacı ile davalının gerekli tedbirleri alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dayanak noktası olan ------ sayılı dosyası ile müvekkili şirketin gıyabında yaptırılan tespite ve tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna, müvekkili şirket tarafından itiraz edildiğini, dosyaya yapılan itirazların aynen devam ettiğini, itiraza uğrayan delil tespit raporunun hükme esas alınmayacağının Yargıtay kararları ile de sabit olduğunu, davacının, müvekkili şirket tarafından kabul edilmeyen delil tespit raporuna dayalı iddialarının doğru ve varit olmadığını ayrıca yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının iddialarının varsayıma dayalı olduğunu,

bilirkişi raporunun da aynı şekilde herhangi bir bilimsel görüş ve teknik bir analiz içermeyen tamamen varsayıma dayalı bir rapor olduğunu, gerek davacının dilekçesi ve gerekse delil tespit dosyasına sunulan raporun davaya konu taşınmazın olduğu bölgede tek fabrika ve üretim tesisinin müvekkili şirketin fabrikası olduğu varsayımına dayalı olarak hazırlandığını, davacının ve müvekkili şirketin taşınmazının olduğu bölge ve yakın civarın tamamen sanayi bölgesi içerisinde kaldığını, hava yoluyla meydana gelen davaya konu kirliliğinin,

çevrede bulunan yüzlerce tesisten değil de müvekkili şirket fabrikasından kaynaklandığını gösteren tek bir bilimsel veri, rapor veya tespitin bulunmadığını, müvekkili şirketin davaya konu kirlilikle herhangi bir ilgi ve ilişiğinin olmadığını, davacının, söz konusu kirliliğin, müvekkili şirketten kaynaklandığını gösteren tek dayanağının herhangi bir bilimsel veri veya görüşü içeremeyen delil tespit raporu olduğunu, söz konusu rapora müvekkili şirket tarafından itiraz edildiğini, itiraza uğrayan ve hükme esas alınması yasal olarak mümkün olmayan rapora dayalı davanın reddinin gerektiğini,

itirazların saklı kalması ve davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin ---- izni bulunduğunu, müvekkil şirketin -----bulunduğunu, müvekkili şirketin fabrikasında, ---- tarihleri arasında akredite şirket olan ----- tarafından, -------- kriterlerine göre yapılan emisyon ölçümleri sonucu hazırlanan rapora göre, sınır değerleri aşan herhangi bir parametrenin bulunmadığını, davacının dayandığı tespit raporunda da yer verildiği üzere, tespite konu siyahlıkların müvekkili şirket binalarının muhtelif cephelerinde de mevcut olduğunu,

söz konusu maddenin analizi için müvekkili şirket tarafından -------- başvuru yapıldığını, analiz sonucunda siyahlık içerisinde tespit edilen madde ile müvekkili şirket tarafından kullanılan maddeler arasında bir ilişkinin bulunmadığını, davacının ve müvekkili şirketin taşınmazının bulunduğu bölgenin ------- yakın bir lokasyonda bulunduğunu, söz konusu bölgede bir çok kimyasal madde üreten firmanın mevcut olduğunu, bölgede bulunan tüm fabrika ve üretim tesisleri incelenmeden, kirliliğin nereden kaynaklandığının tespit edilemeyeceğini,

davaya konu kirliliğin sadece davacının ve müvekkili şirketin taşınmazında değil civarda bulunan pek çok taşınmazda mevcut olduğunu, davacının, kirliliğin sebebinin müvekkili şirket olduğu iddiasının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin fabrikasının yasal mevzuata uygun şekilde üretim gerçekleştirdiğini, davaya konu kirliliğin civarda bulunan pek çok taşınmazda mevcut olduğunu, bölgede başta kimyasal madde üreten firmalar olmak üzere yüzlerce işletmenin olduğunu, bu nedenle herhangi bir bilimsel görüş,

tespit ve veri içermeyen sadece fotoğraf ve yasal mevzuata yapılan atıflardan oluşan ve müvekkili şirket tarafından itiraz edilip kabul edilmeyen delil tespit raporuna dayalı davanın reddinin talep edildiğini, söz konusu kirliliğin müvekkili şirketten kaynaklandığı kabul edilse bile, davacı ile müvekkili şirketin komşu olduğunu, davacı tarafın TMK'nun 737.

Maddesi uyarınca, komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşmayan bu duruma katlanmak zorunda kalacağını, dilekçe ekinde sunulna belgelerin müvekkili şirkete ait işletmenin çevre sağlığına uygun üretim yaptığını kanıtladığı, bölgedeki binalarda da davaya konu kirliliğin olduğunu gösteren fotoğrafların sunulduğu,

davacının taşınmazının olduğu bölgenin ----- yakın bir lokasyonda olduğunu, bölgede aynı kirliliğe maruz kalan başka taşınmazlar ve söz konusu kirliliğe yol açacak üretim tesislerinin olduğunu, bu durumun davacının iddialarının dayanaktan yoksun olduğunun kanıtlandığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. ------ tarihli birleştirme kararı ile mahkememizin dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, mahkememizce verilen ---- tarihli duruşma ara kararı uyarınca ----- Karar sayılı dosyanın iş bu dosyamızdan tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine,

bu dosyanın mahkememiz ---- sayılı dosyasına bekletici mesele yapılmasına karar verildiği ve tefrik sonucu mahkememizin ---esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava komşuluk hukukundan doğan haksız fiilin tespiti ve önlenmesi davasıdır. Davacıya ait ------- deponun, davalının işletmecisi olduğu fabrikanın bacasındaki gaz salınımına bağlı olarak, davacıya ait depoda kirliliği neden olup olmadığı, oluyor ise tedbirlerin alınmasına ilişkindir.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.-----sayılr dosyasına sunulan --- tarihli bilirkişi tespit raporunda özetle;------ bacasından çıkan atığın kendisine komşu olan -----Firmasının taşınmazının dış cephesine zarar verdiği ve kirliliğe neden olduğu görsel olarak tespit edildiği, ------tarihine kadar geçerli -------- izninin mevcut olduğu,

ancak mevcut izinle Firmanın hangi konuda üretim yaptığı hangi hammaddeden kullandığı ve üretimi sonucunda hangi atıklarının olduğunun görüldüğü, gerek ---- çatı kısmında gerekse ----- dış cephesinde oluşan kirlilik tabakalarından hareketle ------- firmasının yaptığı üretim kaynaklı, kullandığı yakıt vb. nedenlerle bir atığı olduğunun anlaşıldığı,

bu atığın dışarı atılmadan önce mutlaka kaynağında tutulması ya da bertarafına yönelik bir----- olması gerektiği, ------- yapılarak limit değerleri aşıp aşmadığı,aldığı önlemlerin yeterli olup olmadığının tespiti --------- Müdürlüğüne iletilerek tespit istenmesi gerektiği,

sanayi kaynaklı hava kiri iliğinin kontrolü yönetmeliği'nin ------- etkilerinin komşu bir taşınmaza zarar vermesini önlemek amacıyla zararlı etkinin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınması Faaliyet sahibinden yetkili merci tarafından istenir maddesine göre ----- imisyonlarının neden olduğu bu konu ile ilgili olarak ---- iletilerek Sayın ----- tespit istenmesi gerektiği, ---------- düzenlenmiş kapasite raporu incelenerek Firmanın üretim çeşitleri ve miktarı. kullandığı hammaddeler ve reaksiyonları gözönünde bulundurularak --------- Kayıtlı akreditelaboratuvarlarından------------tüm bölümlerinin çalıştığından emin olunmalı,

kirlilik yükünün en fazla olduğu zaman diliminde uzun süre ölçüm yapılması gerektiği, -------firmasının dış cephesinde oluşan kirlilikten numune alınarak 4.3. Madde de belirtilen Ölçüm sonuçlarında tespit edilen kimyasal maddeler ile karşılaştırılması ifade edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; davacının---------- adresinde kain bulunan ----- olarak adlandırılan deponun yanında bulunan komşu davalı şirketin bacasından çıkan atığın çevre sağlığına uygun hakle getirilmesine ilişkin gerekli tedbirlerin uygulanmasına ilişkin olduğu belirlendi. noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak,

tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez ------- tarihli bilirkişi kök raporu ve 09/09/2024 tarihli ek rapor tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi kök raporunda özetle; söz konusu tesislerde yapılan değerlendirmeler ışığında; ----- belge numaralı ---- bitiş tarihli ------ ve izne esas ---- rapor onay tarihli ----- rapor numaralı hava emisyonu ölçümünün----- tarafından yapıldığı,

----- ayrıca tesise çevre danışmanlık hizmetini de gerçekleştirdiği; ancak ----- Yönetmeliğini içerisinde geçen ------işletmeler için emisyon ölçüm raporu geçerlilik süresi iki yılı aştığı ve bu süre içerisinde herhangi bir ölçüm yapılmadığı,

söz konusu ölçümün ------ ----- sayılı yazısı kapsamında ------ üzerinde farklı bir ----------- firması ile ölçüm yapılması gerektiği, her ne kadar davacı tarafın ---- rapor onay tarihli hava emisyonu ölçüm raporunda----- sınır değerlerini aşmamış olsa da yapılacak olan teyit ölçümlerinde sınır değerlerin aşması durumunda proseste iyileştirmeler yapması veya bacalara baca gazı arıtma sistemi gerektiği, her ne kadar-------- hazırlanmış olan analiz raporunda analizlerde belirtilen madde ile ilgili bilgi verilmişse de söz konusu analiz raporu referans olarak sadece Davalı tarafın çatılarında alınan örnekler üzerinde alındığı,

Davacı tarafın tesis içerisinde örnekleme alınmadığı, bu kapsamda karşılaştırma analizi (parmak izi analizi) olarak gösterilemeyeceği, Söz konusu tesislerin bulunduğu bölgeye en yakın ----- meteoroloji istasyonu olan ---- alınan verilerden oluşturulan -------gülüne göre, hakim rüzgar yönünün --------- olduğu, bu durumun her iki tesisin güneybatısında bulunan-------- emisyon kirlilik kaynağı olarak kuvvetli şüphe taşıdığı,

ancak herhangi bir kirlilik karşılaştırma testi (parmak izi analizi) bulunmadığından kesin bir sonuç söylenemeyeceği, ------------Bir işletmeden/tesisten kaynaklanan emisyonların etkilerinin komşu bir taşınmaza zarar vermesini önlemek amacıyla zararlı etkinin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınması faaliyet sahibinden yetkili merci tarafından istenir.” hükmü kapsamında Davacı taraf tesis bacaları ile Davalı taraf tesis ve çatılarında karşılaştırma analizinin (parmak izi analizi) yapılması gerektiği,

yapılacak olan analiz sonuçlarında kirliliğin Davacı taraftan kaynaklanması durumunda ------- çerçevesinde Davacı tarafça proses iyileştirmesi ve/veya Davacı tarafın baca gazı arıtma sisteminin kurulması dahil tüm önlemleri alması ve akabinde ölçümün tekrar edilmesi gerektiği, ölçümlerin şüpheye yer vermeyecek şekilde -------- tarafından yapılması gerektiği, yapılacak olan tüm ölçümlerin yönetmeliğin 27. Maddesi gerektiği,

“Emisyon ve tesis etki alanındaki hava kalitesinin belirlenmesi için yapılacak ölçümlerin masraflarının işletmenin sahibi/işletmeci tarafından karşılanır.” hükmü gereğince Davacı tarafça karşılanması gerektiği belirlendiği; --------- işletmeler için emisyon ölçüm raporu geçerlilik süresi iki yılı aştığı ve bu süre içerisinde herhangi bir yapılmadığından teyit ölçümünün--------üzerinden tarafsız bir labaratuvar firmasına yaptırılması gerektiği, Davacı taraf tesis bacaları ile Davalı taraf tesis ve çatılarında karşılaştırma analizinin (parmak izi analizi) yapılması gerektiği,

yapılacak olan analiz sonuçlarında kirliliğin Davacı taraftan kaynaklanması durumunda ------ çerçevesinde Davacı tarafça proseslerinde iyileştirmeler yapması ve/veya Davacı tarafın baca gazı arıtma sisteminin kurulması dahil tüm önlemleri alması ve akabinde ölçümün tekrar edilmesi gerektiği, ölçümlerin şüpheye yer vermeyecek şekilde ------tarafından yapılması gerektiği tüm delillerin takdiri hukuki değerlendirmenin tamamı mahkememize ait olmak üzere heyetin teknik anlamdaki kanaatlerini bildirilmiştir.

Dosyada mübrez bilirkişi ek raporunda özetle; söz konusu tesislerde yapılan değerlendirmeler ışığında; ----- tesisinde toplam -----adet bacanın bulunduğu, tesiste yer alan bacalardan ----firmasına en yakın bacalar olduğu ve bacaların resimleri aşağıda yer aldığı ve bacalarda----- kirliliğe maruz kalan yan duvarlarına en yakın bacalar olduğu,------ bacaların ölçüm sonuçlarının sınır değerler içerisinde olduğu,ancak ------ bacada yer alan emisyonun davacı firma yan duvarlarında kot farkından dolayı kirliliğe neden olma ihtimalinin yüksek olduğunun tespit edildiği,

tesiste yer alan bacalardan------ Bacalarının enerji merkezinde yer aldığı ve tesisin bacalarında aşağıdaki resimde yer alan islenme ve kirlenmelerin mevcut olduğu, söz konusu bacaların -----firmasına en uzak noktada yer aldığı ve hakim rüzgar yönü açısından değerlendirildiğinde söz konusu bacalardan meydana gelebilecek kirlilik kaynaklı------- Firmasının yan duvarlarının kirletme ve kirliliğe neden olma ihtimalinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, söz konusu tesislerin bulunduğu bölgeye en yakın ----- ait meteoroloji istasyonu olan -----İstasyonunda alınan verilerden oluşturulan rüzgar gülüne göre, hakim rüzgar yönünün-----olduğu,

bu durumun her iki tesisin güneybatısında bulunan----------- emisyon kirlilik kaynağı olarak kuvvetli şüphe taşıdığı ancak dava konusu olayda kirlenen bölgelerin yan tesis kaynaklı kirlilik olma ihtimalini gerek dosya kapsamına sunulan tespit raporu görselleri,

emisyon ölçüm raporu baca görselleri ve firmanın faaliyet alanında yer alan alan kimyasalların kapasite raporunda incelenmesi ve davalı firma ile davacı arasındaki kot farkı nedeni ile baca yükseklikleri mevzuata uygun olsa bile kirliliğin yan tesis duvarına ve diğer------- bölgesindeki yerlere ulaştığı yapılan inceleme ve kapsamlı değerlendirme neticesinde anlaşıldığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dava komşuluk hukukundan kaynaklı olarak açılmıştır.

Davacı şirkete ait depo ile davalıya ait fabrikanın komşu oldukları. Taraflardan bacalarının ölçümleri yapılması istenilmiş bu kapsamda taraflar bacaların ölçümünü sunmuştur. Dosya ------- kimya mühendisi ve Makine mühendisinden oluşan heyetten rapor alınmıştir.

Davalı tesisinde ----adet bacanın bulunduğu, tesiste yer alan bacalardan ----numaralı bacaların davacı şirketin deposuna en yakın bacalar olduğu, ----numaralı bacaların ölçüm sonuçlarının sınır değerler içerisinde olduğu, ancak --- farkından dolayı kirliliğe neden olma ihtimalinin yüksek olduğu, yine ----- bacaların kızgın yağ kazanı bacalarının enerji merkezinde yer aldığı ve tesisin bacalarında kirliliğin mevcut olduğu, ------- davacıya en uzak noktada yer aldığı ancak hakim rüzgar yönü açısından gelebilecek kirlilik kaynaklı davacıya ait duvarlarının kirletmesi ve kirliliğe neden olma ihtimalinin mevcut olduğu,

davacı ile davalı arasındaki kot farkı nedeni ile baca yükseklikleri mevzuata uygun olsa bile kirliliğin yan duvarına ulaştığı ve kirliliğe neden olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.