İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/777 K.2024/1023

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/777 Esas

KARAR NO: 2024/1023

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 05/10/2022

KARAR TARİHİ: 11/12/2024

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

14.07.2020 tarihinde müvekkili şirkete ait işyerinde bir hırsızlık olayının yaşanmış olduğunu, Hırsızlık esnasında müvekkili şirkete ait boş çek yaprakları çalındığını, Derhal ilgili banka şubesine ihtarname gönderilerek bankayı durumdan haberdar edildiğini, Hırsızlık olayına ilişkin ----- Nolu dosyası ile takip edilen şikayetleri neticesinde olayın faillerinin yakalandığını, faillerin yargılamasına --------dosyası ile devam edildiğini, takip konusu çekin bu hırsızlık olayı sırasında çalınan boş çek yapraklarından biri olduğunu,

Bu nedenle müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibine konu çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, çıplak gözle yapılacak basit bir incelemeyle dahi imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşıldığını, müvekkilinin Mahkemeniz huzurunda ayakta ve oturarak atacağı imzaların bilirkişi marifetiyle incelenmesi neticesinde de çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının anlaşılacağının, dava konusu çekin boş olarak çalındığını, daha sonra üzeri kimliğini bilmedikleri kişi/kişiler tarafından doldurulduğunu, Çek üzerindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını,

Söz konusu kişiler müvekkili şirket yetkilisinin imzasını taklit ederek evrakta sahtecilik suçunu işlediklerini, Evrakta sahtecilik suçuna ilişkin olarak ------------Nolu suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili şirketten çalınan çekin sahte bir imza atılmak suretiyle müvekkili firma borçlu hale getirilmeye çalışıldığını, Ayrıca çekin üzerindeki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığı bankaya ibraz edildiğinde ortaya çıkmasına rağmen müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmış olduğunu ve kötü niyetli olarak hacizler yapılarak müvekkilini zarara uğratıldığını,

Söz konusu çeki bankaya ibraz edildiğinde davalı banka çekin çalıntı olduğunu öğrendiğini, İmzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığı belirtilmiş olduğunu ve bu husus çek üzerine not düşüldüğünü, Tüm bunlara rağmen davalı bankanın karşılıksız kaydı görmeyen bir çekten dolayı müvekkili aleyhine icra takibi başlatarak hacizler yapması kötü niyetinin açık bir kanıtı olduğunu, öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkilini mağdur olmaması amacıyla icra dosyasına yatacak paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi,

dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve de dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Dava konusu çekin lehdarı olarak görünen----- davanın ihbarına karar verilmesini,----------- bedelli çek nedeniyle müvekkilinin davalılara karşı borçlu bulunmadığının tespitine ve takibin iptalini, Davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde müvekkili aleyhine takip yapıldığından %20’den aşağı olmamak üzere müvekkili lehine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ------- vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili bankanın ------ Şubesinin ticari kredi müşterisi olan------- kullanacağı kredilerin teminatı olarak ------ dosyası ile takibe konu edilmiş olan ve icra müdürlüğü kasasında bulunan çekin ----- tarihinde, müşteriden çek tevdi bordrosu ile teslim alınmış olduğunu, aynı gün Bankanın ----- Birimine gönderilmek üzere giriş yapıldığını,----- tarihinde ---------- Birimine ulaşmış ve giriş işlemi tamamlandığını, banka müşterisi olan davalılardan -------- kredi ödemelerini yapamadığı için kanuni takibe düşmüş olduğunu,

şirket ve kefili için --------- dosya ile icra takibi başlatıldığını ve aynı zamanda kredinin teminatında olan çek de işleme konularak, kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile ----------- dosyası ile keşideci, lehtar ve cirantalar aleyhine icra takibinin başlatıldığını, davacı şirket iş bu dosyaya itiraz etmemiş iptal davası açmamış ve takibin kesinleşmiş olduğunu, takibin kesinleşmesi ile birlikte hukuki olarak haczi işlemlerin yapıldığını, takibe konu çek üzerindeki imzanın müvekkili banka tarafından incelenmesi mümkün olmadığı gibi hukuki olarak da ciro silsilesini inceleme yetkisi bulunmadığını,

müvekkili bankanın krediden kaynaklanan alacağına kavuşması için kendisine teminat olarak verilmiş olan çek hakkında işlem yapma hukuki sorumluluğu kredili müşterisine karşı olması sebebi ile kanuni işlemler başlatıldığını, davacı vekillerinin sahte kaşe ve imzadan bahsetmekte oldukları bunun müvekkili banka tarafından bilinmesi, bilinebilmesi ve araştırılması mümkün olmadığını, Keza bu husus ihtarname ve veya bilgilendirme yolu ile dahi olsa hukuki olarak bir tespit kararı ve benzeri karar olmadığından,

işlemlere devam edilmesi müvekkili banka ile kredili müşterisinin arasındaki hukuki ilişki sebebi ile zorunluluk arz ettiğini, son cirantadan teslim alınan çek, kredinin teminatı olarak alındığından, önceki ciro silsilesini araştırma görevi müvekkili bankada bulunmadığını, Bu nedenle müvekkili bankaya kusur atfedilerek tazminat yüklenmesi mümkün olmayacağını, Müvekkili banka görevini ve sorumluluğunu yerine getirdiğini, keza , aynı sebepler ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti de müvekkiline yüklenemeyeceğini,

bu nedenle davacının davasında haklı çıkması halinde dahi tazminat ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müvekkiline yüklenmesinin iyiniyetli ve hukuki sorumluluğunu yerine getiren banka için mümkün olmayacağını, Bankanın ticari olarak teminat olarak sunulmuş olan çeki işleme koyması gerekeceğini, Bu husus bankanın hukuki sorumluluğunda olduğunu, Bu sorumluluğunu yerine getirmemesi halinde kredisinin teminatı olarak bankaya iş bu çekleri sunan şirket bankaya karşı sorumluluk atfedebileceğini, çek keşidecisi ile davacı arasındaki ticari ilişki veya diğer cirantaların arasındaki ticari ilişkinin tarafınca bilinmesi mümkün olmadığını,

Öncelikle, Davanın reddine karar verilmesini, Dava kabul edilmesi halinde , davalının banka olması ve imza kontrolü ve ciro silsilesini inceleme yetkisi olmaması,iyi niyet ve kredi müşterisine karşı hukuki takip sorumluluğu olması sebebi ile davacının tazminat taleplerinin reddini ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından davaya cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyasının ----- çıktıları, ----- Esas saayılı dosyasının --- çıktıları, -----yevmiye numaralı imza sirküleri aslı, -----ait imza örnekleri ve dekont asılları, imza sirküleri ve kredi sözleşme aslı, Mahkememizce alınan ----ait imza ve yazı örnekleri, ---- raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır. Celp edilen --------- sayılı dosyasının incelenemesinde; çeke dayalı olarak, ----- ile çek tazminatı ---- olmak üzere toplam 55.674,55 TL Asıl alacağın tahsili için icra takibi başlattıkları, davalı tarafın süresi içerisinde yapmış oldukları itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın İİK 67 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın -----sayılı dosyasında takibe konulan çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, bu çekten dolayı davacının davalılara borçlu bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, mahkememizin 24/04/2024 tarihli duruşmasında verilen ara karar uyarınca dosya içerisinde bulunan çek aslı ve imza asıllarının incelenmesi için dosyanın -----gönderilmesine karar verilmiştir. --------- numuralı raporda özetle.

Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede. İnceleme konusu çekteki keşideci ve düzeltme imzası ile ------ mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirmişlerdir.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde;

davacı taraf, 14.07.2020 tarihinde davacıya şirkete ait işyerinde bir hırsızlık olayının yaşanmış olduğunu, hırsızlık esnasında davacı şirkete ait boş çek yaprakları çalındığını, hırsızlık olayına ilişkin ------------- Soruşturma sayılı dosyası ile takip edilen şikayetleri neticesinde olayın faillerinin yakalandığını, faillerin yargılamasına -------- dosyası ile devam edildiğini, takip konusu çekin bu hırsızlık olayı sırasında çalınan boş çek yapraklarından biri olduğunu,

bu nedenle müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibine konu çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını iddia ederek davacının eldeki menfi tespit davasını açtığı anlaşılmıştır.

İlgili ceza dosyası uyap üzerinden dosyamız arasına alınmış, davacı şirket yetkilisinin imzası ile davaya konu çekteki imza arasında karşılaştırma yapılmak üzere dosya ----- gönderilmiştir. ----------- numuralı raporuyla; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede.

İnceleme konusu çekteki keşideci ve düzeltme imzası ile ----- mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir. ------sayılı dosyası ile yapılan yargılamada, "...toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; katılanın ----- ilçesinde bulunan ---- isimli iş yerinde ------tarihinde gece vakti sayılacak saat 04:00 sıralarında hırsızlık olayının meydana geldiği, hırsızlık eylemini gerçekleştiren şahıslar tarafından iş yerinin giriş kapısının asma kilitlerinin kesildiği, yine pencere kenarlarının kesildiği, bu suretle iş yerine girildiği, iş yerinde bulunan çelik kasanın patlatılarak,

katılan beyanına göre 1750 dolar, 2000 euro, 6000 Türk lirası, şirkete ait çek koçanları, 140000 TL değerinde senet, ----- adına kayıtlı ruhsatlı ---------marka tabanca ve 5 kutu 9 mm tabanca mermisinin çalındığı, olay yeri inceleme raporuna göre iş yerinin kapılarına, ayrıca çelik kasalara zarar verildiği..." gerekçesi ile sanıkların cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dava konusu çek incelendiğinde; çekin ------ bedelli olduğu, keşidecisinin davacı, lehtarının davadışı ---------- olduğu, iş bu dava davalılarından alacağını temlik eden ------- son hamil olup, diğer davalıların ciranta olduğu, bankanın çeki dayanak göstererek davacı aleyhine --------------sayılı icra dosyası ile takip başlattığı, yapılan yargılama sonucu tüm deliller birlikte değerlendirilip, çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait çıkmaması dikkate alınarak davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığı kanaati mahkememizde hasıl olduğundan davanın kabulü ile,

davacı ----- icra müdürlüğünün -----sayılı takibi ile takibe konulan davaya konu -------------- bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Bununla birlikte, davacı aleyhine takip başlatan bankanın kötü niyetli olarak takip başlattığı dosya kapsamı ile ispat olunmadığından davacının şartları oluşmayan kötüniyetli takip tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.