İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/181 K.2025/580

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/181

KARAR NO : 2025/580

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/03/2023

KARAR TARİHİ : 09/07/2025

Mahkememizde görülen Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile davalı şirket arasında 26/06/2020 tarihli ------Yanma Odası, Gaz Jeneratör Türbini ve Güç Türbini, Aero Ar-Ge Rig Testi Alt Yapı Tasarımı, Kurulumu ve Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, İşbu sözleşmenin konusu; davalı şirketin -----(kısaca ------ olarak anılacaktır.) almış olduğu işin müvekkiline taşere edilmesinden ileri gelmekte olduğunu, Müvekkili şirket tarafından, davalının ----- almış olduğu işle ilgili olarak;

------adresinde yer alan------ firmasında gösterilecek alanlara kurulacak olan Yanma Odası, Gaz Jeneratör Türbini ve Güç Türbini Aero Ar-Ge Rig Test Sistemleri'nin, tüm alt sistemleri ve mevcut sistemlerle bağlantıları ile birlikte müvekkili tarafından tasarlanması, üretilmesi, takibi, iş yerine teslimi, iş yerinde kurulması, devreye alınması,

eğitim verilmesi ve ilk devreye alınma sürecinde davalıya hizmet verilmesi taahhüt edildiğini, Müvekkili tarafından sözleşme konusu mekanik yapıların sözleşme konusu yere (------) göre tasarlanması ve uygulanması için projeler meydana getirildiğini, Bir başka deyişle müvekkili tarafından sözleşme konusu yere göre Yanma Odası, Gaz Jeneratör Türbini ve Güç Türbini Aero Ar-Ge Rig Test Sistemleri'nin, tüm alt sistemleri ve mevcut sistemlerle bağlantıları ile ilgili tasarım aşaması eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini,

sözleşme konusu işin tasarım aşaması eksiksizce davalı şirkete teslim edilmesi akabinde müvekkili şirketçe mekanik yapıların üretimi aşamasına geçildiğini, Ancak bu süreçte davalıya iş veren asıl iş sahibi ------ tarafından proje alanında Ekim 2020 tarihinde yapılan testlerde proje alanının ------ istediği değerleri sağlamadığı ortaya çıktığını ve ezcümle davalı ile müvekkili şirket arasındaki iş sona erdiğini,

müvekkili ile davalı arasında sözleşme konusu işin tasarım aşaması için 200.600,00 USD (KDV Dahil) - montaj aşaması için ise 150.000,00 USD olarak anlaşmaya varıldığını ve müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan 26/06/2020 tarihli ------ sözleşmesi 8. maddesi'nin Sözleşme Bedeli ve Ödemeler başlığı altında;

sözleşme bedelinin 8.1.1 maddede mutabık kalınan birim/adam fiyat üzerinden davalı şirkete bölüm bölüm fatura edileceği ve davalı tarafından da ilgili fatura bedellerinin müvekkili şirkete ödeneceği kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından davalı şirkete gönderilen 20.08.2020 tarihli 45.000,00 USD tutarlı tasarım işleri fatura bedeli müvekkiline ödendiğini, Akabinde sözleşme konusu bölümlere göre kesilmesi gereken faturalar davalı şirketin talepleri ile sürekli ertelendiğini, müvekkili şirket tarafından tasarım işleri 2. hakediş faturası,

erteleme talepleri sonrasında 09.02.2021 tarihinde gönderilmiş ve davalı şirkete gönderilen 09.02.2021 tarihli 45.000 USD tutarlı fatura bedeli müvekkiline ödendiğini, Son olarak 20.05.2021 tarihli 46.200,00 USD bedelli tasarım işleri 3. hakkediş faturası davalı şirkete gönderilmiş ve davalı şirketçe müvekkiline ödendiğini, akabinde davalı şirkete tasarım işleri 4. faturasının kesileceği bildirilmişse de davalı şirket ödemenin sürekli ertelenmesini talep ettiğini,

davalı şirkete 06.01.2022 tarihinde e-mail gönderilmiş ve e-mail de 2021 yılının da sona erdiği ve bitirilen dizayn işine ilişkin ödenmeyen faturanın kesilmesi gerekliliği hatırlatıldığı, Şirket yetkilisi ----- müvekkili şirket çalışanı----- göndermiş olduğu mesajda ödeme konusunda bir ay daha süre talebinde bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından bir aylık erteleme süresi kabul edildiğini, Akabinde davalı şirkete bir aylık süre sonrasında (22.02.2022 tarihinde) fatura kesilmiş ancak davalı tarafından 22.02.2022 tarih ------ numaralı 64.400,00 USD tutarlı fatura sistem üzerinden reddedildiği,

bakiyeye ilişkin tekrar 16.05.2022 tarihli ------ numaralı 64.400,00 USD tutarlı fatura kesilmiş ancak davalı şirketçe bu fatura da sistem üzerinden reddedildiğini, tasarım aşamasının müvekkili şirketçe tamamlanmış ve asıl iş sahibi ------ tarafından davalı şirkete tasarım aşamasına ilişkin ödemeler yapılmışsa da davalı şirketçe müvekkiline bakiye ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin davalı şirketten 26/06/2020 tarihli -----Projesi'ne ilişkin bakiye alacakları bulunmakla birlikte;

asıl iş sahibi ----- tarafından sözleşme konusu yere ilişkin Ekim 2020 tarihinde yapılan testlerde proje alanın ------ istediği değerleri sağlamadığı ortaya çıktığını ve asıl iş sahibi proje alanını ----- götürmeyi talep ettiğini, davalı şirkette müvekkili şirketten işin ------- yapılmasını talep ettiğini, müvekkili şirketin işbu durumun yeni bir sözleşmenin konusu olduğunu ve ilave masraf-emek-mesai gerektirdiğini beyan ettiğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete tekrarlanacak işler, ilave işler, bu yapılacak işlere ilişkin sözleşme bedelinde yapılacak değişiklikler ve ödeme takvimine ilişkin rapor sunulduğunu,

İşbu rapor davalı şirket yetkilisi tarafından asıl iş sahibi ----- gönderildiğini ve ------- tarafından kabul edildiğini, müvekkili şirketin davalı şirkete işin ------ taşınması ile ilgili olarak dizayn-tasarım işlerinin tekrar yapılması gerekeceği, kurulum işlerinin tamamen değişeceği ve bu işlerin yeni bir emek ve mesai gerektireceği yönünde rapor sunmuş ve taraflar arasında yeni bir sözleşme yapılması gerektiğini ilettiğini, Davalı şirket, yeni bir sözleşme yapılmasını ve ilave işlere ilişkin değişiklikleri kabul ettiğini, Müvekkili davalının beyanlarına güvenerek sözleşme konusu işi ----- yapmaya başladığını,

Müvekkilinin sözleşme konusu işle ilgili olarak ------ yeni bir dizayn projeleri hazırladığını ve davalıya gönderdiğini, Davalı tarafından defalarca yapılan dizaynlarda değişiklik talepleri müvekkilince kabul edilmiş ve dizaynlarda defalarca revizeler gerçekleştiğini, ancak davalı şirket tarafından ------- yapılan işlere ilişkin bakiye ödemeler yapılmadığı gibi aralarında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmaksızın ---- yapılan işlere ilişkin ödemelerde yapılmadığını,

davalı şirketten ------ ilişkin bakiye ödemelerin yapılması talep edilmişse de davalı tarafından ------ yapılacak işlere ilişkin daha bitmediği bahane edilerek ödeme ertelendiğini, müvekkili şirketçe, davalıya ------- yapılacak projeye ilişkin de yeni bir sözleşme imzalanması gerekliliği ve ilave emek - mesailere ilişkin sözleşme bedelinde değişiklik yapılması gerekliliği beyan edilmişse de davalı yeni sözleşme imzalamama konusunda ısrarcı davrandığını,

davalı tarafından 26/06/2020 tarihli ------- Projesi'ne ilişkin bakiye alacakların ödeme sürecinin kötü niyetli şekilde uzatıldığı müvekkilince anlaşıldığında müvekkili şirketçe gönderilen 22.02.2022 tarihli ve ------- numaralı 64.400,00 USD tutarlı fatura davalı şirketçe sistem üzerinden reddedildiğini, Akabinde davalı tarafından müvekkiline ----- Noterliği 25.03.2022 tarih -------- yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek 26/06/2020 tarihli ------ Projesi tek taraflı olarak feshedildiğini, davalı tarafından fesih sebebi olarak ------- müvekkili şirketçe yapılan işlerdeki eksiklikler ileri sürüldüğünü,

Nitekim müvekkili şirket tarafından davalıya -----Noterliği 05.04.2022 tarihli ------- yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek fesih sebebi olarak ileri sürülen işlerin 26/06/2020 tarihli ------- sözleşmesi ile bir ilgisi olmadığı ve müvekkilinin bakiye alacağının ödenmesi davalıya ihtar ve ihbar edildiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında ------ yapılacak işe ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili şirketin, davalı tarafından yeni bir sözleşme yapılacağına inanarak ------ yeni dizaynlar yapmış ancak davalı tarafından sözleşme imzalanmaması ve bedel konusunda anlaşılmaması sebebiyle sözleşme görüşmeleri sona erdiğini,

Müvekkilinin sözleşme görüşmeleri aşamasında davalının beyanlarına güvenerek -------- bir takım çalışmalar yaptığını ancak işbu bedeller müvekkiline ödenmediğini, İşbu bedellerin müvekkiline ödenmemesi bir yana müvekkili şirketçe sözleşme görüşmelerine güvenerek ------ yapılan işler bahane edilerek 26/06/2020 tarihli ------- Projesi sözleşmesine ilişkin bakiye ödemeler yapılmamış ve sözleşme davalı tarafça haksız bir şekilde feshedildiğini, İşbu sebeplerle müvekkilinin ikinci sözleşme görüşmelerine güvenerek ------ yaptığı işlere ilişkin de alacakları bulunduğunu,

müvekkili ile davalı arasında imzalanmış olan 26/06/2020 tarihli------- sözleşmesine ilişkin olan bakiye alacakları nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 11.000,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren en yüksek USD faizi (3095 sayılı kanun 4/a maddesi uyarınca) ile birlikte birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının tahsiline,

müvekkilinin davalı ile arasındaki sözleşme görüşmelerine güvenerek ------Şantiye alanında yapılan ilave ve yeniden yapılan işlerin bedelleri ve hakkedişlerine ilişkin alacakları nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren en yüksek USD faizi (3095 sayılı kanun 4/a maddesi uyarınca) ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığının tahsiline, Yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davalı üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında 26.06.2020 tarihinde imzalanan sözleşmeden kaynaklı bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla açılan alacak davasıdır.

Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davanın eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu, davalının iş veren davacının yüklenici olduğu konusunda ihtilaf olmadığı, ihtilafın yüklenicinin hangi seviyede ----- ve ------projeleri yaptığı/tamamladığı eksik ve ayıplı işlerin bulunup bulunmadığı, bu çerçevede davalı tarafından yapılan feshin haklı olup olmadığı hususunda toplanıp, haksız olduğu taktirde davacının her 2 projeden dolayı alacağının ne olacağı konusunda toplandığı tespit edilmiştir.

Dosyanın mahkememizce resen seçilecek proses ve borulama mühendisine verilmesine, bu bu alanda uzman bilirkişinin bilirkişilik listesinde yer almaması halinde dosyanın makine mühendis ve hesap bilirkişisi ve mahkemece tevdii ile mahkemece sözleşme hükümleri ile imal edilecek emtiaların niteliğine nazaran dosya içerisine sunulan flash bellek içindeki tasarımların sözleşmeye uygun olup olmadığı, davalının akdi fesihte haklı olup olmadığı ve bu duruma nazaran davacı alacağının globalde ne olacağı hususunda rapor aldırılmasına, karar verilmiştir.

Bilirkişiler 29/04/2024 Tarihli raporunda; mevcut bilgi ve belgeler ışığında davacı ....

taleplerinin ispata muhtaç durumda olduğu;

rapor edilmiştir.

Dosyanın önceki bilirkişilere tevdii ile itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına, rapor geldiğinde taraf vekillerine tebliğine, karar verilmiştir.

Bilirkişiler 16/08/2024 tarihli ek raporunda; Mevcut bilgi ve belgeler ışığında davacı taleplerinin ispata muhtaç durumda

olduğu ve kök raporun aynen geçerli olduğu; Dava konusu uyuşmazlığın büyük bir proje ve uygulama olduğu; ----- gidecek teknik bilirkişi ------’de 1 hafta kalsa dahi gerekli tespitleri yapmasının mümkün olmadığı; tarafların -------’de özel bir firma ile anlaşabileceği; özel firmanın proje ve uygulamalar üzerinde çalışarak tarafların mutabık kaldıkları ve mutabık kalmadıkları tespitleri yapabileceği; özel firma

raporu hazırlandıktan sonra İstanbul’dan gidecek teknik bilirkişinin ------’e giderek, taraflarla birlikte yerinde inceleme yaparak ve projeleri inceleyerek özel firma raporunun üzerinden geçebileceği; tarafların mutabık kaldıkları ve mutabık kalmadıkları tespitlerin değerlendirerek 3-5 gün içinde son kararı verebileceği; nasıl bir yol izleneceğinin mahkemenin takdirinde olduğu;

rapor edilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda toplanan tüm deliller ile denetlenip benimsenen ve somut olaya uygun görülen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olduğu, davacı şirketin davalının almış olduğu ------- projeleri yaptığı/tamamladığı ancak bakiye iş bedelinin ödenmediği, davalı tarafından sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği bu nedenle bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Kural olarak, eserin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp teslim edildiğini ispat yükü yüklenicidedir. Teslim edilen eserin ayıplı ve/veya eksik olduğunu ve bedelin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibine aittir. Bunun için eseri teslim alır almaz makul süre de gözden geçirip veya tespit yaptırarak noksan ve kusurlu imalatı belirleyip yine makul sürede bunu yükleniciye bildirmelidir. Aksi halde işi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Eksik ve kusurlu işler ile ayıp ihbarı her türlü delil ile kanıtlanabilir. Somut olayda davacı sözleşmeye dayanıyor.

Taraflar arasında imzalanana sözleşme kapsamında somut olay incelendiğinde; taraftar arasında düzenlenen sözleşmenin 8. maddesinde çalıştırılacak personelin niteliğine göre saat ücretinin belirlendiği; keza söz konusu hizmet sırasında malzeme satın alma durumu söz konusu olması halinde malzeme faturası +%20 servis ücreti ve KDV olarak fatura edilmesine kararlaştırıldığı; yine sözleşmenin 8. maddesinde işin ulaştığı seviyelere göre ödenecek ücretin yüzde olarak belirlenmesine karşın toplam sözleşme bedelinin ne olduğunun sözleşmede yer almadığı;

dolayısıyla hangi nitelikteki personelin kaç adam/saat çalıştırılarak projenin istenen aşamaya getirildiği hususunun dosyaya yansımadığı; sözleşmenin 10. maddesinde, yüklenicinin yer tesliminden başlamak üzere 10 takvim günü için de hizmeti tamamlayıp geçici kabule sözleşmeden hazır hale getirmesi; keza aynı madde geçici kabulde eksik ve hatalı işlere ilişkin liste oluşturulacağı düzenlemesi bulunmasına nazaran, herhangi bir tutanak ibraz edilmediği; dolayısıyla testini yapılıp yapılmadığı yapılmış ise birim fiyatları ilişkin ücreti esas teşkil edecek terminin ve hakkediş tutanakların dosyada bulunmadığı;

sözleşmenin 14 maddesinde heyet tarafından kesin kabul tutanağı düzenlenerek taraflarca imzalanacağı kararlaştırılması bulunduğu; kesin kabule ilişkin herhangi bir tutanak ibraz edilmediği gibi, kabulün yapılmamasının davacı ya da davalıdan kaynaklı olup-olmadığının anlaşılamadığı hususları bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Taraflar arasında akdi ilişki kurulduğu ve bir kısım faturalar ödendiği davacı kabulündedir.

Ancak davacı bakiye iş bedelini hak edecek iş ve projeler yaptığını iddia etmesine rağmen ispat edememiştir. Bunlara ilişkin somut delil yoktur. Mail ve ------ yazışmaları bu hususta davalıyı bağlayacak görüşme bulunmamaktadır. Mahkememizce alınan denetime elverişli, açıklayıcı, ayrıntılı olup hükme esas alınan bilirkişi raporu da nazara alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.