İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/200 K.2025/606

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/200 Esas

KARAR NO : 2025/606

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/03/2023

KARAR TARİHİ : 11/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı taraf arasında hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, takibe konu faturaların temel alt ilişkisinin bulunmadığını, davalı tarafın kötüniyetli olmasından bahisle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi talepleri olduğunu belirterek davanın kabulüne, haksız ve kötüniyetli davalı aleyhine asıl alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça arabuluculuk kanun yoluna başvurulmamış olup davanın dava şartı yokluğundan, usulden reddi gerektiğini, cevap dilekçemizin kabulü ile, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden başkanlığınız aksi kanaatte ise esastan reddine, davacının tazminat talebinin reddine, davaya konu takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının, davacı yandan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, icra takibinden sonra açılmış iki adet fatura sebebiyle başlatılmış olan icra takibi sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.

17/03/2023 tarihli ara kararla, teminatla İİK.nun 72/3 maddesine göre vezneye giren paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir verilmiştir.

Davacı, dava dilekçesi ile, davalı ile hiç bir ticari ilişkisi olmadığını, takibe konu fatura sebebiyle borçlu olmadığını, faturaların temel ilişkiden yoksun olarak düzenlendiğini, faturaların miktar itibariyle fahiş olduğunu ve ticari defter ve kayıtlarda bu faturalara dayanak olacak hiçbir kaydın mevcut olmadığını, takip ve faturalar sebebiyle borçlu olmadığını ileri sürmüştür.

Davalı cevap ve savunmalarında dava dışı --------Şti. ve --------- ile davacı arasında inşaat işlerine dair ticari ilişki olduğunu dava dışı firmanın yaptığı işleri temlik aldıklarını, dava dışı firmanın --------- ili,---------- ilçesi ----------- mevkiinde bulunan inşaat işlerini, tüm yol, duvar, ağaçlandırma işlerini , işçilik ve müteahhitlik işlerini yaptığını, bu sebeple temliknameye dayanarak malzemeli inşaat işleri açıklamalı fatura düzenlenmiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.Davaya konu ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı icra dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Takibin 32/02/2021 tarihli takip talebi ile 10.000.000 ve 13.000.000 TL olmak üzere iki fatura toplamı 23.000.000 TL üzerinden başlatıldığı, takip alacaklısının davalı, takip borçlusunun davacı olduğu, takibin kesinleşmesi üzerine davacının iş bu menfi tespit davasını açtığı görülmüştür.

Alacağın iki adet faturaya dayandığı somut olayda, alacağın varlığını ispat yükü davalı tarafa aittir.

Davalının malzemeli inşaat işleri açıklamalı fatura sebebiyle davacı için yaptığı ve teslim ettiği işleri ispat etmesi gerekir.İlgili vergi dairelerinden BA ve BS formaları celp dilmiş, dosyaya kazandırılmıştır.Dava dışı ----------- firmasına müzekkere yazılmış, yapılan işe ilişkin bilgi ve belgeler, mimarı projeler, tüm bilgi ve belgeler istenmiş, gelen cevapta bölgede yapılacak keşif ve ---------- belediyesinden istenecek tüm belgelerle anlaşılacağını, kısım ödeme aldıklarını, alacaklarını davalıya temlik ettiklerini bildirmiş, tüm belgelerin temlik alana verildiğini beyan etmiştir.Davalı,

dava dışı üçüncü kişiden temlik aldığını ileri sürmüş olup üçüncü kişinin davacıdan alacaklı olup olmadığı incelenmiştir.

Bu amaçla, hem davalının hem dava dışı---------- şirketinin ----------- olması sebebiyle, bir mali müşavir bir inşaat mühendisi marifetiyle yerine inceleme yapılması, ticari defter ve kayıtların incelenmesi için talimat yazılmış,--------- ATM'nin ---------- Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler 11/07/2024 tarihli raporda ---------- şirketinin yetkilisi ve ortağı olan ----------- 8-10 ay kadar önce vefat etmesi sebebiyle defterleri ibraz eden olmadığı,

davalının defterlerinin de vergi incelemesinde olduğunun bildirildiğini belirtmişlerdir.Davacı ticari defter ve kayıtları, dosyaya giren bilgi ve belgeler, vergi kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmasına karar verilmiş, mali müşavir ---------, 21/11/2024 tarihli raporunda davacının defterlerinde davalıyla veya dava dışı üçüncü kişi ile her hangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığını, davalının vergi kayıtlarında 2021 yılında düzenlenmiş faturalar sebebiyle hiçbir kayıt olmadığını, mal ve hizmet alışına dair dayanak hiçbir kayıt da olmadığını, davalının BA formunda bildirilmediğini, fatura muhteviyatı itibariyle kaba inşaat, temel atımı,

tesisat, taş, duvar, işçilik gibi hiçbir mal ve hizmet almadan bu inşaat işlerinin yapılmasının mümkün ve hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davalı defterlerinin sahte belge düzenleme yönünden vergi incelemesinde olduğunu, alçağın ispata muhtaç göründüğünün belirtmiştir.

Davalı defterlerinin vergi incelemesinden sonra davalıya iade edilmiş olması ihtimaline binaen eksiklik olmaması için davalının defterleri ve davaya konu yerin başında inceleme yapılması için tekrar --------- ATM ye talimat yazılmasına karar verilmiş, 19/05/2025 tarihli raporda bilirkişiler davalı defterlerinde kapanış tasdiklerinin olmadığını, 2021 yılı öncesinde davacıya ait bir kaydın olmadığını, davalı tarafından 2021 yılında (03/02/2021 tarihli 13.000.000 TL ve 07/01/2021 tarihli 10.000.000 TL tutarlı) düzenlenen iki faturanın kapanış fiş kaydı olmadığı için akıbetlerinin tespit edilmediğini,

faturaların 121 alacak senetlerinde takip edildiğini, 121 alacak senetlerinde 2.500.000 TL bedelli 4 adet senet ile 2.600.000 TL bedelli 5 adet senet olduğunu ancak kapanış fişleri olmadığından alacak senetlerinin neye ilişkin olduğunun da anlaşılmadığını, davacının BA formunda faturaların yer almadığını, davalının BS formlarında yer aldığını, davalı tarafından yapıldığı ileri sürülen bina ve inşaat işlerinin parseller başında incelendiğinde yalnızca ---------- parseldeki işin %100 oranında tamamlandığını, diğer parsellerde temel %7, zemin kat %15, çatı %9, doğrama %12,.. gibi aşamalarda olduğunu,

imalatlara ilişkin davalı defterlerinde bir kaydın olmadığını belirtmişlerdir.

Raporlara karşı davacı taraf, davalının asıllarını veya suretlerini sunamadığı alacak senetlerinin içeriğini açıklamadığını, faturaların sahte oluşturulduğunu, ---------- haritalara göre söz konusu bira ve taşınmazların 2008 yılından beri mevcut olduğunu, davalının veya dava dışı firmanın hiçbir inşaat işi yapmadığını, davalının BS formlarında faturayı bildirmediğini, bilirkişinin sehven bu tespite yer verdiğini belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.Davalı, raporlardaki aleyhe olan tespitlere itiraz etmiş, temlikname, protokol ve itiraz edilmemiş faturalar ile yapılan işin belli olduğunu, temlik eden şirketin de kabulünde olduğunu,

bilirkişilerin maliyet hesabı, emsal değerler yahut başkaca bir fiyat değerlendirmesi yapmadan sunduğu raporun yetersiz olduğunu belirterek davanın reddini, aksi kanaat oluşursa keşif kararı verilmesini talep etmiştir.Toplanan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, faturanın itiraz edilmemiş olmasının ispat yükünü yer değiştirmediği, faturaya dayalı başlatılan icra takibinde alacağın varlığı ve miktarının ispatının davalı tarafa ait olduğu, davalının da yapılan işi açık ve net biçimde ortaya koyamadığı, hangi işin hangi akdi ilişki kapsamında ne zaman nasıl kim tarafından yapıldığını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.

Faturalar dışında, alacağın varlığına dayanak gösterilen davacı şirket yetkilisinin noterde 30/06/2006 tarihinde ----------- Noterliğinde dava dışı ----------- şirketi yetkilisi ---------- verdiği vekaletnamedir. Bu vekaletnamenin konusu ---------- il ve ilçelerinde tapu, belediye ----------, ----------- gibi kurumlarda tasdik , tadil, proje sunmak, düzeltme yapmak, vergi, harç yatırmak vb işlemleri yapmaktır.

Bu vekaletname tek başına davacıya ati taşınmazlarda bina, dava, inşaat, ağaçlandırma işlerinin yapıldığını göstermez. Vekaletname 2006 yılında, temlikname 2020 yılında düzenlenmiştir.

Ayrıca cevap dilekçesindeki anlatıma göre bu inşaat işlerinin ----------- yetkilisi olduğu ------------ tarafından yapıldığı, bu alacağın temlik alındığı belirtilmiş ise de, davalının şüpheli sıfatıyla --------- ilçe emniyet müdürlüğünde verdiği 29/04/2022 tarihli ifadesinde davalı, kaba inşaat, taş duvar işlerinde davacı şirketin yabancı yetkilileri ile 2013-2014 yıllarında anlaştıklarını, işlerin büyük kısmını yaptığını, ödeme yapılmadığını beyan etmiştir.

İşin davalı tarafından mı temlik eden ----------- tarafından mı yapıldığı da belli değildir. Yine yapılan işin hangi maliyetle, hangi işçi ile hangi hammadde ile yapıldığını gösteren bir bilgi, belge yoktur.

Bu kadar yüksek meblağlı işlerin hiçbir mutabakat, anlaşma, görüşme, ödeme olmadan yapılmış olması da ticari hayatın gerçeklerine uygun değildir. ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatla inşaat mühendisi taşınmazın başında inceleme yapmış ve raporunu buna göre yazmıştır.

Yeniden mahallinde keşif yapılması istemi davayı uzatmaya yönelik görülmüştür.Sonuç itibariyle davalının faturalara dayanan alacağının ispatlayamadığı, takip sebebiyle alacaklı olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmış, davacının haklı davasının kabulüne karar verilmiştir. İİK.nun 72/5 borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa "alacaklı" kötüniyet tazminatına hükmedilir.

Takibin haksız olduğu anlaşılmış ise de kötüniyetli olunduğunu gösteren somut bir delil olmadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir.