İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/248 K.2025/999

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/248 Esas

KARAR NO : 2025/999

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/04/2023

KARAR TARİHİ : 24/12/2025

Mahkememizde görüle İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı --------- tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen ---------- çek numaralı, 62.500,00 TL bedelli, ----------- Şubesi'ne ait bir adet çekin kaybolduğunu tespit etmekle ---------- E. sayılı dosyasında çeklerin iptali için çek iptali davası açtıklarını, İptal davasında ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edildiğini, TTK'nın 757.maddesi uyarınca dava konusu çek ödemekten menedildiğini, ----------Ş tarafından --------- E. Sayılı dosyasına yazılan 28.12.2022 tarihli cevap yazısında çeki ---------Ş. isimli bir şirketin çeki ibraz ettiği bildirildiğini,

Bunun üzerine---------Asliye Ticaret Mahkemesi 21.03.2023 tarihli duruşma tutanağının 2 numaralı ara kararı ile çek hakkında istirdat davası açmak üzere 2 hafta kesin süre verildiğini, Çek iptali dava dilekçesinde belirttiği üzere müvekkilinin yedinde bulunan çekin kaybolduğunu, müvekkilinin davalı veya cirantalar ile de herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari defterleri incelendiğinde de ortaya çıkacağını, Davalı dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap etmiş olduğunu ve bankaya ibraz ettiğini, davalının iyi niyetli hamil olmadığını,

davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadını ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilimizin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin huzurdaki davaya konu, keşidecisi -------- olan --------- Şubesi'ne ait olan 15/01/2023 tarihli ---------- Seri nolu 62.500,00 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri esnasında alışveriş yaptığı --------- tarafından ciro yoluyla aldığını, müvekkili şirketin çeki ----------- şubesi'ne ibraz etmesi üzerine banka tarafından çekin arka yüzüne ''ihtiyati tedbir/ödemeden men konulduğundan ödeme yapılamamıştır.'' şeklinde şerh konulduğunu, Müvekkili şirket çeki önceki ciranta olan --------- teslim ettiğini, Bunun üzerine ---------, ticaret karşılığı borçlandığı bedeli müvekkili şirkete ödediğini,

anlaşılacağı üzere çek usulüne uygun olarak düzenlenmiş olduğunu ve cirolandığını, Kanuna ve usullere uygun olarak düzenlediğini, düzgün ciro zinciri ile müvekkiline verilen çeke ilişin davacının gerçeğe aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun talebi üzerine ödemeden men yasağı verildiğini, açılmış olan çek iptali davasında davacının davayı açmada hukuki bir yararının olmadığını, davacının her ne kadar dava konusu çekin hamili olduğunu iddia ettiğini, çek suretinden de anlaşılacağı üzere davacı yetkili çek hamili olmadığını, bilindiği üzere çek iptali davası ancak hak sahipleri tarafından açılabileceğini,

Öte yandan davacı keşideci ile arasındaki ticari alışverişe karşılık bahse konu çeki aldığını ileri sürmüşse de dava dilekçesinde bu alışverişe ilişkin herhangi bir delil sunmadığını, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olduğunu, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmekte olduğunu, Ancak davacı iddiasını kanıtlayamadığını müvekkili tarafından düzenlenen faturalardan da görüleceği üzere müvekkili ile ----------- arasında ticari ilişki bulunduğunu,

Müvekkili bu çeki ticari alışverişi sonucunda iktisap ettiğini, çeki geri iade ettiğini, haksız ve dayanaksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, --------- gelen müzekkere cevabı, ---------esas sayılı dosyasının Uyap çıktıları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle dava konusu çekin istirdatı istemine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda.

Uyuşmazlığın, dava dışı --------- tarafından keşide edilen ----------- çek numaralı, 62.500,00 TL bedelli, ---------- Şubesi'ne ait çekin davacı tarafından istirdatının istenip istenemeyeceği, son hamilin iyiniyetli olup olmadığı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.6102 Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin,

çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf, kendisinin lehtar, keşidecisinin -------- olduğu, -------- çek numaralı, 62.500,00 TL bedelli, --------- Şubesi'ne ait bir adet çekin uhdesindeyken kaybolduğunu iddia ederek eldeki istirdat davasını açmıştır.Davacının eldeki davayı dava konusu çeki bankaya ibraz eden--------- Şirketi'ne karşı açtığı görülmüştür.

Ancak davalı taraf çeki kendisinden önceki cirantaya geri iade ettiğini bildirip buna ilişkin delillerini sunmuş olduğundan davacı tarafa ilgili kişiyi dahil etmek üzere süre verilmiş ve davacı tarafça davaya dahil edilmiştir. 6102 Türk Ticaret Kanunun 792. Maddesinde yer alan düzenleme uyarınca; çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Buna göre, davacı taraf yeni hamilin kötüniyetli olduğunu veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü altındadır. Davacı taraf çekin lehtarı olup ilk cironun kendi imzası ile başladığı görülmüştür. Bir diğer ifade ile ciro silsilesinde kopukluk olmadığı gibi davacı tarafın imzaya itirazı da yoktur. Aksine çekteki imzanın davacıya ait olduğuna dair beyanı bulunmaktadır.

Buna göre, dava dilekçesinin içeriği, davacının imza inkarının olmayıp ciro silsilesinde kopukluğun bulunmaması, davalının çeki kötüniyetli iktisap ettiğinin ispat edilememesi nedeni ile davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.