İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/169 K.2024/598

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/169 Esas

KARAR NO: 2024/598

DAVA

Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ: 03/03/2024

KARAR TARİHİ: 26/06/2024

Mahkememizde görülen Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamili olan---- nolu çekin muhatap bankadan ---- maddesine göre kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutar olan ---- tarihinde tarafınca talep edildiğini, davalı banka tarafından çekin yasal sorumluluk tutarının ödenmemesi üzerine----------- sayılı dosyası ile davalı banka hakkında icra takibinin yapıldığını, icra takibinde asıl alacağa "5941 sayılı Çek Kanunu madde 3/7-b) Kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi, hâllerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası öder.

Bu hâllerde 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanmaz. " maddesi uyarınca her geçen gün için binde üç gecikme cezası ile birlikte tahsilini talep ettiğini, İcra dosyasından gönderilen ödeme emrinin davalı bankaya tebliği üzerine davalı bankanın-----tarafından icra dosyasına verilen borca itiraz dilekçesinde ise "İşbu icra takip dosyasında Banka sorumluluk bedeli,

yasal ibraz süresi içinde çeki ibraz edip karşılıksız işlemi yaptıran hamil tarafından talep edilmemekte ve Bankamızın takip konusu asıl alacağa ilişkin olarak herhangi bir borcu bulunmamaktadır bahisle dosya borcuna itiraz edilmiştir." gerekçesi ile borca itiraz ettiğini, davalı/borçlu banka tarafından gerek red yazısında gerekse icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde ileri sürülen itiraz ve ödememe sebebinin tutarlı ve haklı bir yönü bulunmadığını, muhatap banka kanunen ödemekle yükümlü olduğunu, miktarı çeki düzenleyen kişinin dışındaki hamile ödemekle yükümlü olduğunu, dava konusu olay,

çeki ibraz eden hamil karşılıksızlığı tespit ettirmiş olduğunu ancak kendisine kanuni ödeme miktarının ödenmediğini, hamil de kendisinden önceki cirantaya veya lehtara çeki devrettiği takdirde kendisine çek devredilen kişinin çek bedelini talep hakkı bulunup bulunmadığı noktasında toplanabilmesinin gerektiğini, dava konusu olayda müvekkili şirketin "karşılıksızdır " işlemi yapıldıktan sonra çeki elinde bulunduran ve aynı zamanda "karşılıksızdır" işlemi yapılmadan önceki dönemde geçerli ve meşru ciranta olduğunu, kötü niyetli davalının haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

borcu ödememek kastı ile borca itiraz etmesini sonucunda işbu davayı açtıklarını, davalarının kabulünü, kötü niyetli davalının en az % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın davacıya ödeme yapma yükümlülüğü bulunmadığını, müvekkili bankanın sorumluluğu çeki bankaya ibraz edip karşılıksız işlemini yaptıran ve çeki teslim eden yetkili hamile karşı olup davacı yetkili hamil sıfatına haiz olmadığını, davaya konu olaydaki çekin ---- tarihinde yetkili hamil dava dışı ----- firması tarafından-------- şubesine takasa sunulmuş olduğunu, -------- tarihinde karşılıksız işlemi yaptırıldığını, ödeme talebinde bulunan kişinin yetkili hamil olması kanunun emredici hükmü olduğunu, bankanın sorumluluk tutarının talep eden alacaklının/hamilin,

çeki Bankaya ibraz edip karşılıksız işlemini yaptıran kişi olması gerekeceğini, somut olayda çekteki son cirantanın ------cirosunun iptal edilmiş olması neticesinde son ciranta haline gelen dava dışı ------------ sunulmuş ve karşılıksız işlemi yaptırıldığını, davaya konu çekin Bankaya ibraz eden dava dışı---------- firması olduğundan eğer bu firma tarafından çekin bankaya teslim edildiğini, bankanın sorumluluk bedelinin talep edilmiş olsaydı müvekkili bankasının açık yasa maddesi gereğince ekten kaynaklanan banka sorumluluk bedelini ----- ödeme yükümlülüğü bulunacağını,

ancak somut olayda davacı ----- firması vekilli tarafından açık yasa hükmüne ve hiçbir talep hakları bulunmamasına rağmen ------ ekli dilekçe sunularak çek sorumluluk tutarının kendisine ödenmesini talep ettiğini, --------tüm bu kararlarından ve emsal mahkeme kararından anlaşıldığı üzere, çek ibraz süresi içinde çeki elinde bulunduran hamilin karşılıksız işlemi yaptırarak,

çeki Bankamıza ibraz ederken teslimi ile veya karşılıksız işlemi yapıldıktan sonra dahi olsa çekin Bankamıza teslim edilmiş olması ve karşılıksız işlemini yaptıran hamil tarafından banka sorumluluk bedelinin Bankamızdan talebinin mümkün olduğu anlaşılacağını, somut olayda banka sorumluluk bedelinin karşılıksız işlemini yaptıran yetkili hamili olan ----- değil yalnızca ciro silsilesinde yer alan bir firma olan davacı tarafından banka sorumluluk bedelini talep ettiğini, bankanın davacıya karşı böyle bir sorumluluğu bulunmadığını işbu davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ------dosyasının --- çıktıları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLEMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; ------ Iban nolu hesabından-----nolu çekin davacı tarafça bankaya ibraz edildiği, bankadan çekin yasal sorumluluk bedelinin talep edildiği, banka tarafından talebin reddedilmesi üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine duran takibin devamı için eldeki itirazın iptali davasının hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Eldeki davada çözülmesi gereken husus, çeki ibraz edip karşılıksızlığı tespit ettiren hamilden sonra davacının çek bedelini talep hakkı bulunup bulunmadığı hususudur. Dosyaya sunulan dava konusu çek suretinde; çekin yetkili son hamil davadışı şirket tarafından 30/11/2022 tarihinde bankaya ibraz edildiği, bankanın 01/12/2022 tarihinde karşılıksız işlemini yaptığı ve takas bankası olması nedeni ile ödeme yapamadığını şerh düştüğü görülmüştür.

Eldeki davanın davacısı şirketin çekin lehtarı olduğu, kendisine iade edildiğini iddia ettiği çekin sorumluluk bedelini davalıdan talep ettiği, davacının bankadan çek sorumluluk bedelini talep edemeyeceği çünkü davalı bankanın çeki kendisine ibraz eden son yetkili hamile karşı çek sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü olduğu, çek sorumluluk bedelinin çeki bankaya ibraz edip karşılıksız işlemi yaptıran kişi olması gerektiği, bankanın ibraz sonunda karşılıksız işlemini yaptığı, takas bank olması nedeni ile çek sorumluluk bedelini ödemediği şerh düştüğü, artık bankanın yapacağı bir işlemin bulunmadığı,

bundan sonra davacının çekin kendisine iade edildiği iddiası ile ödeme talep edemeyeceği, nitekim banka tarafından sunulan çek görüntüsünde davacının son meşru hamil olmadığının görüldüğü, davalı bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutarın çeki yasal ibraz süresi içinde ödeme için ibraz eden hamile karşı olduğu, çekin ibraz edilip bu bedelin davadışı yetkili hamil tarafından istenmediği, sonrasında davacı tarafça istenemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.Bununla birlikte, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için takibin haksız olması tek başına yeterli olmayıp, ayrıca alacaklının kötüniyetli olması da gerekmektedir.

Alacaklının kötüniyetli sayılabilmesi için de, takibin haksız olduğunu bildiği ya da bilmesi gerektiği halde icra takibine girişmiş olması gerekir. Davalı taraf davacının kötüniyetle icra takibi yaptığını tüm dosya kapsamında ispatlayamadığından şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.