İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/305 K.2025/37

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/305 Esas

KARAR NO:2025/37

DAVA

Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ:29/04/2024

KARAR TARİHİ:22/01/2025

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ---- ile davalılar arasında ---- tarihli 5 yıllık süreyi kapsayan ---- imzalandığını, sözleşmenin --------promosyon bedelinin davalılara ödendiğini, protokolde belirtilen ---- personele maaş ödemesi yapılmaya başlanıldığını, protokolün 10.1.4 m. uyarınca personel başına 3.200,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin yıllık dönem için yapıldığını, davalı protokol uyarınca 15.09.2023 tarihine kadar taahhüdü bulunmasına rağmen bu taahhüdünü yerine getirmediğini,

davalı yanın haksız bir şekilde protokolü fesih etmesi üzerine müvekkili bankanın -------- yevmiye no.lu ihtarname ile promosyon bedeli 825.000,00 TL'nın fiili ödeme tarihindeki ----- birlikte 15 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı yanca geri ödeme yapılmadığı için----- esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu takip üzerine davalı sadece ---- kabul edip, diğer kalan kısma, yetkiye, faiz ve ferilerine itiraz ettiğini, yetkiye itiraz üzerine dosyanın ----gönderildiği ve ------- kaydedildiğini, davalının,

müvekkili bankadan günün ekonomik koşullarına göre iyileştirme talebinde bulunduğunu ve bu talebin uygun görülmediğini ileri sürerek 16.09.2022 tarihinde protokolün fesih edildiğini belirterek davalı tarafından açılan ihale sonucunda 6 adet bankadan en yüksek teklifi veren müvekkili bankayı tercih ettiklerini, dolayısıyla davalının sözleşmeyi haksız bir şekilde fesih ettiğini, protokolün 10 maddesi protokolün süresinden önce fesih edilmesi halinde, bankaca ödenen promosyon bedelinin tamamı fiili ödeme tarihindeki reeskont faizi ile birlikte bankaya ödeneceğinin taahhüt edildiğini,

alacağın likit ve muayyen olduğunu belirterek 1.214.429,19 TL (yapılan ödeme miktarı 131.200,00 TL düşülerek) alacak üzerinden; takibe itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile banka arasında protokolün 261 kişi için akdedildiğini, ancak 258 personele maaş ödendiğini, işten ayrılma, emeklilik vesaire nedenlerle 53 kişinin işten ayrıldığını, böylece hesaplamanın 205 kişi (358-535) üzerinden yapılması gerektiğini, böylece alacaklının talep edebileceği miktarın 825.600,00 TL değil, 131.200,00 TL(640,00 TL x2055) olması gerektiği gözönüne alındığında, 694.400,00 TL (825.600-131.200) fazladan asıl alacak talep edildiğini,

müvekkilinin icra dosyasına 131.200,00 TL *vekalet ücreti ve masraf olarak 26.860,00 TL ödemiş olmasına rağmen davacının sadece 131.200,00 TL dikkate aldığını, günün ekonomik koşullarına göre sözleşmenin temelden çöktüğünü, ifanın imkansız hale geldiğini, sözleşmenin tamamlanması için hak kaybının devam edeceğini, ekonomik krizin mücbir sebep teşkil ettiğinin kabulü gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Celp edilen----- takip dosyasının------ kayıtları celp olunarak yapılan incelemesinde;

davacının davalılar aleyhine maaş ödeme protokolüne dayalı olarak 825.600,00 TL asıl alacak, 519.520,27 TL işlemiş faiz, 505,80 TL ihtarname masrafı, ihtarname gideri faizi (%9) 3,12 TL olmak üzere toplam 1.345.629,16 TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, davalıların yasal süresi içerisinde borca itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davanın İİK 67 md düzenlenen itirazın iptali davasıdır.

Davacı banka ile davalı------------arasında maaş ödeme protokolü bulunduğu konusunda uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın; davalıların haklı nedenle sözleşmeyi feshedip etmediği, davalı haklı olarak fesih etmemiş ise davacının protokol kapsamında talep edebileceği miktarın ne olduğu, takipten sonra takipten önce davalılar tarafından yapılan ödeme miktarının ne olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak,

tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez ------ tarihli bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında ------- İmzalandığı, davacı bankanın, davalı kurum çalışanlarının 5 yıllık süre boyunca her ay maaşlarının banka sistemi üzerinden ödenmek kaydıyla 825.600,00 TL (3.200,00 TL x 2585) tutarında davalıya promosyon ödemesi yapmış olduğu,

davalı yanın piotokolün 10.1.III maddesini açıkça ihlal etmesi nedeniyle, kararlaştırmadaki ceza-i şartı kural olarak talep edebileceği kanaatinin hasıl olduğu, davacı bankanın takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacağının;

2.1) Sözleşme koşullarına göre ceza-i şartın tam olarak ödenmesinin kabulü halinde; talep edilmesi gereken asıl alacak-promosyon bedelinin 825.600,00 TL, talep edilmesi gereken işlemiş faizin 517.441,98 TL olmak üzere toplam 1.343.041,98 TL olduğu; mahkememizce cezai şartın benimsenmesi halinde cezai şart tutarının 1.343.041,98 TL olduğu,

takip tarihinden İtibaren itibaren ceza-i şart bedeli tutarı 825.600,00 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %14,75 ve değişen oranlarda basit usulde işleyecek (talebiyle bağlı kalınarak) reeskont faizi ile birlikte alacağın davalıdan istenilebileceği, ihtarname gideri olarak istenen 505,80 TL ile bunun birikmiş faizi kapsamındaki 3,12 TL'nin müddeabihe eklenemeyeceği; yargılama giderleri kapsamında davadaki haklılık durumuna göre mahkememizce takdir ve tayin edileceği.

(HMK.m.323/1-ç ve 326/2), davalı Belediye'nin tacir olmadığı; diğer davalı şirketin tacir sıfatı bulunduğu; buna göre, raporda “uyuşmazlığın irdelenmesi” başlığı altında (4/B) sayılı bentte işaret edilen ceza-i şartın tenkis talebinin mümkün olup olmadığı; cezai şartın fahişliği sebebiyle tenkisi sonucuna varılması halinde örnek hesaplamanın gösterildiği; davalı kurum, takip tarihinden sonra olmak üzere 07.12.2022 tarihinde 26.860,30 TL ile 131.200,00 TL olmak üzere toplam 158.060,30 TL ödeme yapıldığı, işbu ödeme tutarının hükmün infazı sırasında İcra Müdürlüğü'nce resen göz önünde tutulması gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Taraflar arasında 07/09/2018 tarihli maaş ödeme protokolü bulunduğu, davalı belediye tarafından prorokolün uyarlanması için davacı bankaya başvuru yaptığı ancak kabul etmediği davalı belediye tarafından 16/09/2022 tarihinde sözleşme tek taraflı fesi edilerek davacı banka kanalıyla maaş ödemesi yapılmamıştır.

Taraflar arasında akdedilen protokolün 2. Ve 10. Md göre 261 kişilik personele maaş ödemesi yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ancak personel sayısının 258 kişidir. ----------- tarihleri arasında 258 personele toplam 825.600,00 TL davacı bankaca promosyon ödemesi yapılmıştır. 16/09/2022-15/09/2023 dönemleri arasında davalı belediye tarafından davacı banka kanalıyla maaş ödemesi yapılmamıştır. Protokolün feshi ve tazminat başlıklı 10.2.3.

Md sözleşmenin süresinde bozulması halinde "...

Banka tarafından ödenen tutarın tamamını bankaca ödemenin yapıldığı tarihten itibaren tamamen geri ödeneceği tarihe kadar fiili ödeme tarihindeki ------reeskont faiz oranı üzerinden belirlenecek faizi ile birlikte bankanın ilk yazılı talebinde herhangi bir itiraz ileri sürmeksizin derhal bankaya ödemekle yükümlü olduğu" düzenlemesinin bulunduğu, düzenlemenin cezai şart niteliğinde olduğu, bu nedenle yukarıda belirtilen miktarın davacının talep edebilecektir.

Bilirkişi raporuna göre davacı bankanın 825.600,00 TL asıl alacak 517.441,98 TL işlemiş faiz alacağı belirlenmiştir. Ayrıca ihtarname masrafı da da davacı tarafından talep edilebilecektir. Bu nedenle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Fazlaya dair taleplerin reddine,

Ancak davalı ---- tacir olduğu sözleşmeyi yaparken cezai şart olan bir sözleşmeyi basiretli davranarak imzalaması gerektiğinde ve TTK 22 göre tacirlerin sözleşme cezası, cezai şart indirim talep edemeyeceğinden bu davalı yönünden indirim yapılmamıştır. Davalı-----yönünden TTK 16/2 göre belediyenin tacir olmadığı, protokolün 4 yıl geçerli kaldığı nazara alınarak TMK 4 göre takdiri indirim yapılmıştır. Mahkememizce HMK 305 uyarınca infazda karışıklık olmaması sebebiyle "165.120,00 TL'nin %20'sine denk gelen" gerekçeli kararda resen düzeltilmiştir.