İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/336 K.2024/806

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/665 Esas

KARAR NO:2024/789

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 05/10/2021

KARAR TARİHİ: 07/10/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ----- markasının o zamanki genel distribütörü olan ------- tarihinde düzenlenen yetki belgeleri ile ---- yetkili satıcısı olarak tayin edildiğini, yetki belgelerine dayalı olarak --- satış bayiliği sıfatı devam ederken müvekkili şirketin------ yani davalı şirket ile ---- tarihinde imzalanan --------- olarak da faaliyet göstermeye başladığını, müvekkili şirketin yetki belgelerine dayalı olarak sürdürdüğü ---- yetkili satıcılığı ilişkisinin daha sonra taraflar arasında ---- tarihinde imzalanan ------ yazılı bayılık sözleşmesine bağlandığını,

satış bayiliği ilişkisinin ----yılında başladığını, müvekkili şirketin---- bayiliğinin ilk yıllarında---- bayilerinin yeni araç sipariş ve toplama sürecine katılımının sağlanması ve bu şekilde ----- bayileri tarafından sipariş edilen araçların sevk edildiği ----- araç bulunurluğunu geliştirmek ve bu sürece katılan ---bayileri için ---- müşterilerine araç teslimat süresini optimize etmek hedefiyle kurulmuş ve kullanılmakta olan -----üzerinden davalı şirkete ilettiği çeşitli -------------- modellerindeki araç sipariş taleplerinin davalı şirket tarafından tedarik edildiğini,

ilerleyen yıllarda ise davalı şirketin müvekkili ve diğer ------- en çok talep gören modellerindeki sipariş taleplerini karşılamamaya yani tedarik yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemeye başladığını, davalı şirketin -----yılında başlayıp ---- yılına sarkan süreçte tüm satış ağında-----------geçtiğini ve bu geçiş kapsamında tasarım, proje, işçilik, iç-dış dekorasyon elemanları, nakliye ve uygulama dahil tüm masrafları bayilerden tahsil edilmek üzere, tüm bayilerinde tabelalar ve ------- malzemelerde yenilemeye gittiğini,

müvekkilinin de ---- bayiliğinin tesisi ile beraber söz konusu yeni kurumsal kimlik uygulaması yatırımı olarak--------- ödediğini, müvekkili şirketin sözleşmesel ilişkiden kaynaklı tüm edimlerini eksiksiz ve fazlasıyla yerine getirmeye devam ederken davalı şirketin ---- yılından itibaren satış bayilerinin yeni ----- araç tedarik taleplerini --- yılından sonra ise yeni---- araç tedarik taleplerini karşılamamaya başladığını, söz konusu modellerin tedarikinin kesilmesinin gerekçesi olarak da araç içi acil çağrı ------- sistemlerine ilişkin ---- kamu kuruluşlarının verdiği kararları gösterdiğini,

davalı şirketin yeni araç tedarik yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle müvekkili şirketin araç satış adetlerinin 2010 yılından başlamak üzere her geçen yıl satışlarında düşüşler yaşamaya başladığını, bu düşünün müvekkili şirketin son ------------ araç alımı yaptığı 2018 yılında önceki yılların ortalama adetlerine nazaran %50'yi aşan oranlara ulaştığını, 2019 ve 2020 yıllarında ise hiç araç satışının olmadığını, yeni araç satışında yaşanan bu düşüşün dolaylı olarak müvekkili şirketin servis gelirlerini de olumsuz yönde etkilediğini,

davalı şirket tarafından müvekkiline gönderilen 12/09/2017 tarihli fesih ihbarında sözü edilen 2 yıllık ihbar önelinin bitimine kadar taraflar arasında yeni mevzuata göre kurgulanmış yazılı bir -------- satış bayiliği sözleşmesi imzalanmamış olsa da müvekkili şirketin davalı şirket tarafından bildirilen fesih yürürlük tarihi olan 12/09/2019 tarihinden sonra da --------- yetkili ve tek satıcısı olarak her türlü pazarlama ve satış faaliyetine devam ettiğini,

bu uğurda ve ---- tarihinden sonra müvekkili şirketin ----- tarafından müvekkili şirkete ödetilen kurumsal kimlik projesine uygun olarak dekore edilmiş ve ---- tabelasının asılı olduğu ----- ettiği 2 personel ile stoktaki ----model araçların teşhiri ve satışı için kullandığını, ----- temin ettiği araçların satışına 12/09/2019 tarihinden sonra da devam ettiğini, bu tarihten sonra da ------- tarafından düzenlenmiş olan hizmet bedeli, portal bedeli vb. faturalarını ödediğini, internet üzerinden ----- yetkili satıcısı ve servisi sıfatıyla --------- tanıtımını yapmaya devam ettiğini,

keza davalı şirketin de feshin yürürlük tarihi olan 12/09/2019 tarihinden sonra da kurumsal internet sitesi olan---------- bölgesindeki satış bayisi olarak tanıtmaya devam ettiğini, fesih tarihinden sonrada davalı şirketin tedarik yükümlülüğü dışında tek satıcılık ilişkisinin tüm edimlerini ve yükümlülüklerini karşılıklı olarak yerinde getirmeye devam ettiklerini ve böylece anılan tarih itibariyle aralarında belirsiz süreli fiili bir tek satıcılık sözleşmesinin oluştuğunu belirterek davalı şirketin kusuru sonucu tedarik edilemeyen araç satışlarına ve buna bağlı servis gelirlerine ilişkin kayıplar dahil ve bunlarla sınırlı olmayacak şekilde

2017 yılı başlangıcından sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı nedenle fesih tarihine kadar bayilik faaliyeti ile ilgili mahrum kaldığı kazanç olarak şimdilik 50.000,00 TL, Rekabet kanunu, ilgili tebliğler ve Yargıtay kararları ile motorlu taşıtlar sektöründeki dikey anlaşmalar için getirilmiş olan 2 yıllık fesih ihbar süresi doğrultusunda, müvekkili şirketin taraflar arasındaki bayilik ilişkisini haklı nedenle fesih ettiği 27/04/2021 tarihinden itibaren 2 yıllık boyunca elde etmekten mahrum kaldığı kar kaybı olarak şimdilik 50.000,00 TL,

TTK 122 uyarınca hesaplanacak portföy tazminatı olarak şimdilik 50.000,00 TL,davalı şirketin kusurlu davranışı ile taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesine sebebiyet vermesi sebebiyle boşa çıkan ------- markasına özgü yatırım bedelleri ve sair giderlerin tazmini olarak şimdilik 25.000,00 TL olmak üzere, davalı şirketin kusurunun neden olduğu müvekkilinin maddi tazminat alacağının yukarıda sayılan zarar kalemlerini içerecek şekilde ve ilgili alacağın doğduğu tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte belirlenerek davalı şirketten tahsiline karar verilmesini,

davalının kusuru sebebiyle davacı müvekkili şirketin uğradığı müşteri ve itibar kaybına karşılık 125.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin ----- marka araçların ---- distribütörlüğünü yaptığını, bu amaçla ------ marka araçlar için bayilik ve servis ağı kurduğunu, bu çerçevede davacı ile müvekkili arasında ----- tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, bayi adayı olan davacının yine bu sözleşme ekinde bulunan yetkili satıcılık ile ilgili hükümler çerçevesinde müvekkilinin bayisi haline geldiğini,

sözleşme devam ederken -------- tarafından yayınlanana ve ------- yayımlanması ile birlikte müvekkili şirketin tebliğ hükümleri ile getirilen yeni düzenlemelere uyum sağlamak ve sistemini bu çerçevede yenilemek için 12/09/2017 tarihli fesih ihtarıyla yürürlükte olan ----tebliğine uygun olarak 2 yıllık önel vererek (02/04/2020 tarihi itibariyle) sözleşmeyi feshettiğini, fesihten sonra davacı ile "yetkili satıcılık/bayilik" konusunda herhangi bir sözleşme imzalanmadığını ve bu hususta ne fiili, ne sözle, ne de zımni olarak herhangi bir hukuki ilişki tesis edilmediğini,

davacının fesih gerekçelerinin taraflar arasında akdedilen 12/09/2017 tarihli feshedilen ilk sözleşme dönemine ilişkin olduğunu, ilk sözlemenin 2 yıllık önel verilmek suretiyle feshedildiğini ve bu önelin 12/09/2017 tarihinde sona erdiğini, bu tarihten sonra oluştuğu ileri sürülen fiili yeni sözleşme döneminde ilk sözleşme dönemindeki sebeplere dayanılarak fesih yoluna gidilmesinin mümkün olmadığını, davacının tazminat taleplerinin hukuki hiçbir dayanağının olmadığını,

tamamının reddi gerektiğini belirterek öncelikle davacıya dava konusu olan alacak miktarlarının açıklattırılarak davasını tam dava olarak sürdürmesi ve toplam alacak üzerinden eksik peşin harcı tamamlaması konusunda belirtilen yasa hükmü uyarınca kesin süre verilmesi davacının eksik harcı yatırmaması halinde davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesine, eksikliklerin giderilmesi halinde haksız ve dayanaksız davanın bu defa esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, feragat dilekçesi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında düzenlenen tek satıcı bayilik sözleşmesine istinaden davalı şirketin edimlerini yerine getirmemesinden dolayı sözleşmenin feshinden kaynaklanan zararların tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 29/07/2024 tarihli dilekçede; dosyadan feragat ettiklerini, davalı taraftan vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, buna göre taraflarınca yatırılan harç tutarlarının ve bakiye gider avanslarının iadesine talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 29/07/2024 tarihli dilekçede; mahkememizde görülen davadan feragat edildiğinden feragat nedeniyle yargılama gideri ve avukatlık ücreti taleplerinin olmadığını beyan etmiştir. Feragat 6100 sayılı HMK nun 307. vd maddelerinde düzenlenmiştir.

Yasada feragatin dilekçe ile de yapılabileceği, feragatin hüküm ifade etmesinin karşı taraf ve mahkemenin muvafakatına bağlı olmayacağı belirtildikten başka HMK 311. maddesinde feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağına yer verilmiştir. Davacı vekilinin vekaletnamesinin incelenmesinden vekilin feragat yetkisinin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından mahkememize sunulan feragatin usulüne uygun olduğu anlaşılmış, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.