İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/568 K.2025/918

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/568 Esas

KARAR NO : 2025/918

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 27/06/2025

KARAR TARİHİ : 03/12/2025

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin lehtar olduğunu, keşidecisi --------- Şti. olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan bir adet tacir çekinin müvekkili tarafından kaybolduğu tespit edilmiş olduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen çeklerin bulunamadığını, Müvekkilinin hem 550.000 TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacı ile bu davanın Sayın Mahkemenizde açılması zorunluluğu ortaya çıktığını, Keşidecisi -------- Şti.

Lehtarı -------- olan --------Ş. --------- Şubesi’ndeki 17/07/2025 keşide tarihli, --------- seri numaralı, 550.000 Türk Lirası değerindeki tacir çekinin iptali için gerekli başvurunun yapıldığını, Müvekkiline ait ve zayi olan işbu davaya konu çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek haksız tahsilat yapılmasının önlenmesi amacıyla, HMK maddeleri gereğince çek bedelinin muhatap banka tarafından ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu kapsamda çekin ödenmesinin yasaklanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ilanlar, ------- soruşturma sayılı dosyasının Uyap çıktıları, bankadan gelen müzekkere cevabı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK.

818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.Tedbire itiraz eden müdahale talep eden 3. Şahıs vekilinin 24/07/2025 tarihli Müdahale dilekçesinde özetle; çek aslının müvekkili -------- elinde olup istenildiği zaman mahkemeye sunabileceklerini, davaya konu çekin davacının elinde olmadığını, davacının çekine karşılıksızdır ibaresi vurulmamasının ve borcunu ödemek için zaman kazanmak adına böyle bir yola başvurduğunu, davacının çekten anlaşılacağı üzere --------- sonra --------- ve müvekkilinin cirosunun bulunduğunu,

bu nedenle müvekkilinin mağduriyetinin alenen ortada olduğunu, müvekkilinin mağduriyetini önlemek için çekteki ödeme yasağının kaldırılmasını, davacı tarafın yatırmış olduğu teminatın kendilerine ödenmesini talep etmiştir. Davacı vekiline 24/07/2025 tarihli ara karar ile. Müdahale talep eden 3. Şahıs vekilinin müdahale talebinin kabulüne, çek aslının müdahale talebinde bulunan tarafından ibraz edildiği anlaşılmakla; davacıya 6100 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 763.

Maddesi gereğince çeki ibraz edene karşı çek istirdatı davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, çek üzerindeki ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılıp kaldırılmaması hususunun davacıya TTK 763.

Maddeye göre verilen sürenin sonucunda davacının eylemine göre karar verilmesi gerektiğinden, davacıya verilen sürenin sona ermesinden sonra tedbirin kaldırılıp kaldırılmaması hususunda karar verilmesine, verilen kesin süre içerisinde dava açılmaması halinde tedbir kararının kaldırılacağı hususunun davacı vekiline ihtaren tebliğ edildiği görülmüştür.

--------Ş'nin 28/07/2025 tarihli müzekkere cevabı ile; -------- numaralı çekin 17/07/2025 tarihinde ibraz edilmiş olduğunu, çek koçanının muhatap banka tarafından verildiğini, çek koçanı ve çek hesap sahibinin --------- Şti olduğunu, çekin 17/07/2025 tarihinde --------- T.C. Numaralı ---------- tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği görüldü. Davacı vekiline mahkememizce çek istirdadı davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, çek üzerindeki ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılıp kaldırılmaması hususunun davacıya TTK 763. Maddeye göre verilen sürenin sonucunda davacının eylemine göre karar verileceği hususu ihtar edilmiş, davacı vekili 01/08/2025 tarihli dilekçesi ile --------- E. Sayılı dosyası ile çek istirdadı davası açtıklarını bildirmiştir.

Davacı vekili 03/12/2025 tarihli duruşmada; istirdat davasını açtıklarını, yargılamanın devam ettiğini beyan etmiştir.

Asli Müdahil vekili 03/12/2025 tarihli duruşmada; çekin müvekkilinin elinde olduğunu, istirdat davasının açıldığını, davanın reddine karar verilmesini ve tedbirin kaldırılmasını beyan etmiştir. TTK nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)

TTK nın 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde karar verilmelidir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde.

Keşidecisi -------- Şti., lehtarı --------- olan ---------Ş. --------- Şubesi’ndeki 17/07/2025 keşide tarihli, --------- seri numaralı, 550.000,00 TL bedelli bir adet çekin yetkili hamil olan davacı uhdesinde iken kaybolduğu iddiası ile eldeki zayi davasının açıldığı, dava açıldıktan sonra müdahil talebinde bulunulduğu, davaya konu çekin bankaya ibraz edilmesi nedeni ile davacı vekiline mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda mahkememizce süre verildiği,

kendilerine verilen süre içerisinde davacı vekilinin çek istirdat davasını --------- E. Sayılı dosyası ile açtıklarını, eldeki davanın konusuz kaldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, çekin bulunmuş olması ve çekin istirdatı davasında ödemeden men yasağına ilişkin tedbirin değerlendirilmesi gerektiği kanaati ile karar ile birlikte tedbirin kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.