İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/505 K.2026/464

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/505

KARAR NO : 2026/464

TALEP

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

TALEP TARİHİ : 17/05/2026

KARAR TARİHİ : 22/05/2026

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında çeşitli bankalara ait çek yapraklarını kullandığını, ancak, müvekkili şirketin yasal ve yetkili hamili olduğu, henüz doldurulmamış ve kullanılmamış olan aşağıda dökümü yapılan 11 adet çek yaprağının müvekkilİ şirketin iradesi dışında elinden çıkarak zayi olduğunu, yapılan tüm detaylı araştırmalara rağmen söz konusu çeklere ulaşılamadığını belirterek öncelikle,

telafisi güç zararların doğmasını engellemek amacıyla ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile dava konusu edilen toplam 11 adet çekin bankalara ibrazı halinde ödenmemesi için ödeme yasağı konulmasına, yapılacak yargılama ve ilan süreçleri sonucunda davanın kabulü ile dava konusu 11 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.İptal davasında, senedin zayi sırasında veya zayiinin öğrenildiği anda senette yer alan hakkın sahibi bulunmak (6102 Sayılı TTK'nun 651. maddesi) ve iptali istenen senedin yasaca öngörülen senet niteliğinde olması gerekir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca menfi tespit veya istirdat davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani davayı takip yetkisi de yoktur. (Yargıtay --- Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) Bu nedenlerle, davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmış ve davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.