İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1075 K.2024/220

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1075 Esas

KARAR NO: 2024/220

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:14/09/2018

KARAR TARİHİ:12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin davalı kooperatifle -----------adet yapı denetim hizmet sözleşmesi imzaladıklarını, toplam 49788 m2 inşaat alanına sahip yapının projesinin incelenmesi, ruhsata ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi sağlanarak 31.12.2014 tarihinde yapı ruhsatının alındığını, yapı sahibinin davalının inşaat yapımına başlamadığını, bu nedenle 31.12.2014 tarihinde sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini, proje kontrol aşamasında biri hariç tüm blokların -----proje inceleme bedelini aldıklarını, uzayan her yıl için ilave hizmet bedeli ödenmesi gerektiğini,

santiyede görevlendireceği personelin ücret ve -----primlerinin ödendiğini, denetleme yapması için ilgili idare ve ----- bildirdiğini, umduğu kazancı elde edemediğini, kotasının işgali nedeniyle kazanç kaybına uğradığını, bu nedenle sözleşmenin sona ermesinden itibaren işleyecek avans faizi ile şimdilik 20.000TL'nin talep edildiği görülmüştür.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;

müvekkilinin dava dışı ----- ----- tarihinde ---imzaladıklarını, bu sözleşmeye ek olarak ----- imzalandığını, bu sözleşemede -------tarafından belirleneceğinin ve tüm işler için müvekkiline karşı sorumlu olacağının kararlaştırıldığını,----- hizmet bedelinin ---- karşılanacağının sözleşmede yer aldığını, davanın ------- şirketine ihbar edilmesini ve kendiler yönünden pasif husumet yokluğundan ötürü davanın reddi geretkiğini, davacının inşaata başlamadığı iddiasının usülsuz olduğunu, inşaatların var olduğunui yapı ruhsatlarının mevcut yapıların güçlendirilme için alındığını,

davacının inşaata yeni başlıyor gibi ücret talep etmesinin usulsüz olduğunu, dava konusu yerlerde 13 blok olduğunu,-------- bloklarının olmadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.-İhbar olunan------ şirketi vekilinin beyan dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu sözleşmenin tarafı olmadığını, davanın ihbarını haklı kılacak, ilerde müvekkiline rücu sonucu doğacak hukuki bir gerekçe mevcut olmadığını ifade ederek davanın ihbarının reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

1-BORÇLAR HUKUKU BİLİRKİŞİ 20/03/2020 HAVALE TARİHLİ RAPORUNDA ÖZETLE; Davacı, davalının inşaata başlamaması nedeniyle sözleşmelerin sona erdiği tarih olan 31.12.2014 tarihine kadarki süreçte, davalı ile akdetmiş olduğu sözleşmelerden kaynaklanan edimlerini yerine getirmek için herhangi bir personel çalıştırdığını ispat ettiği takdirde, bu personeli çalıştırmak için yapmış olduğu masrafları davalıdan talebe hak kazanacaktır. Ancak dava dosyasının şu andaki delil durumu itibariyle davacı, davalı ile akdetmiş olduğu sözleşmelerden dolayı herhangi bir personel çalıştırdığını ispat edemediğinden, davacının davalıdan talebe hak kazanacağı herhangi bir masrafın varlığı tespite edilememiş ve davalıdan talebe hak kazanacağı masrafların tutarı hesaplanamamıştır.

Ayrıca davacının, davalı ile akdetmiş olduğu sözleşmelerden dolayı kotasının dolması nedeniyle mahrum kaldığı kazancı talebe hak kazanabilmesi için, kota durumunun bilinmesi ve davalı ile sözleşmelerinin devam ettiği dönemde başka iş teklifleri aldığını İspat etmesi gerekmektedir.

Dava dosyasının şu andaki delil durumu itibariyle davacı bu hususları ispat edemediğinden, davacının mahrum kaldığını iddia ettiği kazanç (kar mahrumiyeti zararı) ile ilgili bir değerlendirme yapılamamış ve davacının uğradığını iddia ettiği zararın tespiti ve hesaplanması mümkün olamamıştır.

Gerekli hususlar ispat edildiği takdirde, davacının mahrum kaldığını iddia ettiği kazanç (kar mahrumiyeti zararı) ile ilgili bir değerlendirme yapılması ve davacının uğradığını iddia ettiği zararın tespiti ve hesaplanması mümkün olabileceğini beyan ve rapor etmiştir.

2-BORÇLAR HUKUKU, MALİ MÜŞAVİR VE İNŞAAT MÜHENDİSİ BİLİRKİŞİLERDEN ALINAN 17/02/2021 TARİHLİ RAPORLARINDA ÖZETLE; Dosyadaki belgelerden, davacının Yapı denetim sözleşmeleri kapsamında işin yapılamaması nedeni ile herhangi bir hakediş düzenlemedeği, talep ettiği sürelerdeki personel harcamaları ve masraflarına dair belgeleri dosyaya sunmadığı, talep edilen tarihlerdeki kota durumunun dosyada belli olmadığı ve bu tarihlerde kendisine yöneltilen iş teklifleri belli olmadığından dava konusu edilen tazminatla ilgili bir sonuca gidilemeyeceğini beyan ve rapor etmişlerdir.

3-MALİ MÜŞAVİRLER İLE TİCARET HUKUKU UZMANI BİLİRKİŞİLER 02/11/2022 TARİHLİ RAPORLARINDA ÖZETLE; Taraflar arasında imzalanan yapı denetim hizmet sözleşmesi gereğince davacının yükümlülüklerini yerine getirmesinin davalının inşaata başlamaması sebebiyle engellendiği, bu haliyle davacının kar kaybına uğrayacağı,

Davacının sözleşme gereğince tüm edimi elde etmesi halinde 76.044,70 TL hakkediş elde edeceği,

Davacının bu işi yapmaması sebebiyle 22.403,91 TL masraftan tasarruf ettiği,Davacının bir başka işten menfaat elde etmediği, kota sebebiyle etmesinin mümkün olmadığı,Davacının uygun bir zamanda (altı ay ile bir yıl arası) sözleşmeyi fesih ettiği takdirde bir başka işten menfaat elde edebileceği ve bunda ihmalkar davrandığı,Altı aylık süre sonunda menfaat elde edebileceği sözleşme ilişkisine girebilecek şekilde davalı ile sözleşmesini feshetmesi halinde 13.410,20 TL, bir yıl süre sonunda menfaat elde edebileceği sözleşme ilişkisine girebilecek şekilde davalı ile sözleşmesini feshetmesi halinde 26.820,40 TL zararının olabileceği ve değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu ve sektörel bilirkişi görüşünün alınmasının mümkün olabileceğini beyan ve rapor etmişlerdir.

4-MALİ MÜŞAVİRLER İLE TİCARET HUKUKU UZMANI BİLİRKİŞİLER 05/07/2023 TARİHLİ EK RAPORLARINDA ÖZETLE; kök rapordan farklı bir görüşlerinin bulunmadığını beyan ve rapor etmişlerdir.

İNCELEME ve GEREKÇE:Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan yapı denetim hizmet sözleşmesine göre hizmet alınmasına rağmen hizmetin bir kısmının ( ruhsat alınmasına kadar olan kısım) verilmesi, ancak davalı tarafın inşaata başlamamış olması nedeniyle kalan hizmetin verilmemiş olmasından kaynaklı kar kaybı talebi olduğu, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelendiği,

davacının sözleşme gereğince tüm edimi elde etmesi durumunda 76.044,70 TL hak ediş elde edeceği, davacının davaya konu işi yapmaması nedeniyle 22.403,91 TL masraftan tasarruf ettiği ve başkaca işten de menfaat elde etmediği gibi kota nedeniyle elde etmesinin de mümkün olmadığı,

bu şartlar altında davacıya karşı edim olarak yoksun kalınan karın 76.044,70-22.403,91=53.640,79 TL olacağı ve ------- kararları uyarınca da kalan hizmetin verilmemesi nedeniyle ücrete hak kazanılmadığı görüşünün doğru olmayacağı ----- dikkate alındığında davacıya ödenmesi gereken 53.640,79 TL yoksun kalınan karın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ İLE,

1-53.640,79 TL nin taraflar arasındaki sözleşmenin fesih tarihi olan 31/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili davacıya verilmesine

2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 3.664,20 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 341,55 TL ve 575,00 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 2.747,65 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL başvurma harcı ve 341,55 TL peşin harç ile 575,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 952,45 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 178,20 TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.578,20 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davalı tarafından yapılan 57,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile --------Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2024