İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/395 K.2021/324

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/395 Esas

KARAR NO : 2021/324

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 24/09/2020

KARAR TARİHİ : 22/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...----- şirketi sahibi olduğunu,------ ait onaylatılmış ve yazdırılmış olan -------yevmiye numaralı Üsküdar ----. Noterde onaylatılmış yevmiye defteri, ------- yevmiye numaralı ------------- yılına ait gelir-gider faturaları, kargo fişleri, irsaliyeler, ilgili yıllara ait banka dekontları, banka ekstreleri ve diğer ticari evraklar muhasebe işlemlerini yürüten mali müşavir------- elden teslim edildiğini, --------- bulunduğu adresinden çalındığını, söz konusu hırsızlık olayına ilişkin ------- tarafından ----- ---- duyurusunda bulunulduğunu beyan etmiş, zayi belgesi verilmesine karar verilmesini müvekkili adına talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, hukuki niteliği itibari ile; TTK 82/7 maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK 82/7 maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde tacirin bunu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiline ait -------- yevmiye numaralı Üsküdar--- Noterde onaylatılmış yevmiye defteri ----- yevmiye numaralı defteri -------- yevmiye numaralı envanter defteri ile -----yılına ait gelir-gider faturaları, kargo fişleri, irsaliyeler, ilgili yıla ait banka dekontları, banka ekstreleri ve diğer ticari evraklar muhasebe işlemlerini yürüten mali müşavir----- elden teslim edilmesinden sonra ofisinden çalındığını belirterek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur.

TTK'nın 82. maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde zayi belgesinin verilebileceği belirtilmiş olup ilgili maddede zayi belgesi verilmesi sebepleri doğal bir afet ve hırsızlık denilerek tahdidi olarak belirtilmiş olup davacı vekilinin dilekçesinde zayi belgesi talebine dayanak olarak defterlerinin ve belgelerinin mali müşavirindeyken kaybolduğu ve bulunamaması gösterilmiştir.

---- başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevapta davacının 31.05.2020 tarihi itibariyle işini terk ettiğinin bildirildiği, dosyamız arasına celbedilen soruşturma dosyasının incelenmesinde olaya ilişkin mali müşavir ------ kollukta verdiği ifadesinde --- aşımına uğrayan belgelerin ayıklanmasına yönelik temizlik yaptığını, atılacak evrakları kolileyerek kapı önüne bıraktığını, kendisine ait olmayan ve kontrol etmesi için kendisine poşette gönderilen------- gönderen kişinin corona olması sebebiyle gelen evrakları atılacak evrakların yanına bıraktığını, sokaktan çağırdığı kağıt toplayıcısına atılacak evrakları gösterdiğini,

poşette bulunanlara ise dokunmamasını tembihlemiş ise de kağıt toplayıcısının kolilerle beraber poşette bulunan evrakları da götürdüğünü beyan ettiği, soruşturma dosyasının failinin bulunamamış olması dolayısıyla derdest olduğu bildirilmiştir.

Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmeli, aynı şekilde mali müşavir de işi gereği kendisine teslim edilen evrakları ve defterleri özenle ve ihtimamla korumalıdır.

TTK 82 ve 18. madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerekmektedir.

Halbuki dava konusu somut olayda davacının faaliyet adresinin -----olduğu, ticareti terk eden davacının ticari defterlerini TTK 64. maddesi gereği kendisinin saklaması gerekirken mali müşavire teslim ettiği, mali müşavirin ise inandırıcılıktan uzak, hayatın olağan akışına uymayan, basiretli bir kişinin sergilemeyeceği bir davranışla içinde özen ve ihtimamla muhafaza edilmesi gereken evrakların bulunduğu poşetleri atılacak kolilerin yanına bıraktığı dolayısıyla mali müşavirin defteri ve evrakları kaybederek basiretli davranmadığı,

davacının ve mali müşavirinin üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirmedikleri anlaşıldığı gibi defterin kaybolmasının TTK'nın 82. maddesinde sayılan zayi nedenlerinden biri olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın REDDİNE, 1-Karar harcı 59,30 TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,09 TL'nin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 3-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.