İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/657 K.2024/1027

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/657 Esas

KARAR NO: 2024/1027

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 15/10/2021

KARAR TARİHİ: 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- yerleşik ----firmasının, ------ karma taşıma şeklinde gönderdiği malın ------ geldikten sonra -----kara yolu ile taşıması işini davalı taşıyıcının üstlendiğini ve alt taşıma işleminin müvekkili tarafından yapılması konusunda anlaştığını, asıl taşıyıcı konumundaki davalı ile yapılan anlaşmaya göre her bir araç için 2.300,-USD taşıma ücreti ile ek olarak taşımaya ilişkin çıkabilecek kantar ücreti, yanıcı bedeli ve sair giderlerin ödenmesi ve ayrıca araçların beklemesi halinde bekletildiği her gün için araç başına günlük 200,- USD ücretinin ödenmesi konusunda mutabakat da sağlandığını,

müvekkilinin 7 aracının 10.03.2021 tarihinde ------ Limanından hareket ettiğini, 15.03.2021 tarihinde de ------- vardığını, ancak taşınan malların alıcıdan kaynaklanan sebeplerle teslim edilemediğini, edinilen bilgiye göre malların otel inşaatı için talep edildiği,

alıcının projeyi ---------- devrettiği, aralarındaki ekonomik sorunlar nedeniyle malların teslim alınmadığının öğrenildiğini, alıcıdan kaynaklanan ifa engeli nedeniyle taşınan malların ancak 30.06.2021 tarihinde alıcı firmaya teslim edilebildiğini, dava konusu yükün alıcısı konumundaki ------- ekonomik problemler nedeniyle malların teslim alınamadığının yazılı bir şekilde de bildirildiğini, müvekkilinin ise malların teslim edilmesi için asıl taşıyıcı olan davalı ve alıcı ile yapılan görüşmelerde sürekli oyalandığını, TTK`nun “Yükleme ve Boşaltma " başlıklı 863.

Maddesi'nin 3 fıkrasının makul sürenin aşılması halinde taşıyıcının bekleme ücretine hak kazanacağını hükme bağladığını, keza CMR`nin “Tedbirler ve Masraflar " başlıklı 16. Maddesinin de "Taşımacı, talimat istemi ile yaptığı ödemeler ile bu talimatı yerine getirmenin gerektirdiği masrafları geri alma hakkına sahiptir.

Ancak bu masrafları taşımacının kendi kusur ve ihmali yüzünden yapılmamış olması gerekir." şeklinde düzenlendiğini, bu kapsamda müvekkilinin herhangi bir kusuru veya hukuka aykırı bir durumu olmadığını, araçların uzun süre bekletilmesinden kaynaklanan araç bekleme ücretini taşıma işini aldığı davalıdan talep hakkı doğduğunu, davalının alt taşıyıcısı konumundaki müvekkiline karşı sorumlu olduğu,

adına tanzimli bekleme ücretine ilişkin faturaya itiraz da etmediği halde karşılığını müvekkiline ödemediğini, tahsilini teminen ilk etapta başlatılan arabuluculuk sürecinin ise anlaşma sağlanamadan sonuçlandığını beyan etmek suretiyle taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bekleme ücretinin şimdilik 33.600,-USD tutarındaki kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;dava konusu taşıma işinde alıcı konumundaki ------- firmanın ----- şirketi ile bu şirketin de ---------- arası taşıma işi için müvekkili ile anlaştığını, müvekkilinin de dava konusu taşıma işini davacıyla birlikte gerçekleştirdiğini, ancak davacı ile müvekkili arasında yazılı herhangi bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, davacının iddia ettiği şekilde 2.300,- USD taşıma ücretine ek olarak taşımaya ilişkin çıkabilecek kantar ücreti,

yanıcı bedeli ve sair giderlerin ödenmesi ve ayrıca araçların beklemesi halinde araçların beklediği her gün için araç başına günlük 200,- USD ücret ödenmesi konusunda herhangi bir anlaşma da olmadığını, davacının müvekkilinin CMR sigortasını kullanmasının haricinde taraflar arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, dava konusu taşıma işinde müvekkilinin değil yükün alıcısı konumunda olan ------unvanlı şirketin gecikmeden sorumlu olduğunu, yükün alıcısının kusuru sebebiyle oluşan beklemeden müvekkilinin mesul tutulamayacağını, bekleme ücreti talebinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini,

bu talebin yükün alıcısı konumunda olan şirkete ve yükün ---- taşınması işini üstlenmiş olan ------ isimli şirkete yöneltilmesi gerektiğini, nitekim davacının da müvekkiliyle geç teslim sebebiyle yapmış olduğu görüşmelerde bekleme ücreti talebinde bulunmadığını, talebini yükün ---- teslimini ve taşımacılığını üstlenmiş olan ---- şirketinin sahibi olan ---- isimli şahsa yönelttiğini, davacı şirket yetkilisinin --------isimli şahısla yapmış olduğu görüşmede bekleme ücretleri konusunda anlaşma sağladığını gösteren ---- görüşme kayıtlarının dosyaya sunulduğunu,

söz konusu görüşmede davacı şirket yetkilisi olan ---- isimli şahısın -------- isimli şahsa ''bekleme ücretinde indirim yaptığını, her aracın oluşmuş olan beklemesinden 14 günlük kesinti gerçekleştirdiğini, her gün için 100,- USD bekleme ücreti talep ettiğini, bu şekilde oluşan bekleme ücretine dair ödemeleri ------- isimli personelinin aldığını ikrar ve kabul ettiğini, ----------isimli şahıs bu görüşmelerin ardından göndermiş olduğu mesajda 40.000,- USD ve 21.340,- USD şeklinde ayrı ayrı toplamda 61.340,- USD ödeme yaptığını,

davacının davalıya herhangi bir bildirimde bulunmadan bekleme ücretini 100,- USD şeklinde belirleyip yine bekleme süresinde indirime gitmek suretiyle hesapladığı bekleme ücretini ----- şirket yetkilisi ----------- isimli şahıstan aldığını, davacının davalıdan herhangi bir bekleme alacağı bulunmamasına rağmen müvekkili adına bekleme sebebiyle ---------- tarihli faturayı kestiğini ancak bu faturanın müvekkili tarafından itiraza tabi tutularak davacıya iade edildiğini, davacı taraf alt taşıyan konumunda ise müvekkilinin talimatlarına uyması gerektiğini,

bu durumda da davacının müvekkilinin talimatlarına uymayarak kendi iradesi ile gün ve ücret bazında yapmış olduğu indirimleri müvekkilinden talep edemeyeceğini, davacı yanın delil listesindeki whatsapp konuşmaları müvekkilinden talimat alınmaya çalıştığını gösterme amacıyla dosyaya sunulmuş ise de söz konusu konuşmalarda davacının davalıdan herhangi bir talimat almasına yönelik çabasının bulunmadığını, davacı vekili tarafından bekleme süresinin hangi tarihte başladığı hangi tarihte bittiği, boşaltma mahalline varış tarihlerinin ve yükün boşaltma tarihlerinin veya kaç günlük bekleme oluştuğunun dava dilekçesinde açık şekilde belirtilmediğini,

hangi duruma istinaden 33.600,-USD talebinde bulunduğunun anlaşılamadığını beyan etmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uyuşmazlık; taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca davalının edimini yerine getirmemesi sebebiyle 33.600,00 USD karşılığı fiili ödemedeki rayiç değeri üzerinden bekleme ücretinin davalıdan tahsiline dair alacak istemine ilişkindir.Uyuşmazlık konusu hususunda Nakliyat Uzmanı Bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporunda özetle;

davacının dava dışı akdi taşıyıcıdan somut olay konusu 7 araç için tahsil ettiği 92 günlük araç bekleme ücreti haricinde davalıdan aynı araçların 24 günlük bekleme ücretine denk gelen ve 33.600,-USD. olarak işbu davaya konu edilen alacağın talep edilebilir durumda olmadığı yönünde görüş ve rapor ibraz etmiştir.Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişi ek raporunda kök rapordaki görüşünde bir değişiklik olmadığına ilişkin ek raporunu ibraz etmiştir.Taraf vekillerinin ek rapora karşı itirazları doğrultusunda yeni seçilen Gümrük Müşaviri bilirkişiden rapor alınmış,

bilirkişi raporunda davacının talep ettiği alacağın dosyada mevcut bilgi ve belgelerle tespit edilemeyeceğine ilişkin raporunu ibraz etmiştir.

Gümrük Müşaviri bilirkişi tarafından sunulan rapor sonrasında dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, Mali Müşavir bilirkişi raporunda.

Davalı -------- araçla taşımasını yaptığı mallarla --- tarihinde ---- girdiği, malların alıcılarının kendi aralarındaki ekonomik sıkıntılardan ötürü teslim edilemediği, dolayısıyla 95 gün bekleme yapılmış olmanın sorumlusunun, Davalı ----------- olmadığı, dava dosyası kapsamında görülen, davacı taraf ile malların abasının yazışmalarına göre.

Davacıya , 7 aracın 92 gün bekleme bedeli olarak 61.340,00 USD 'nin ödenmiş olduğunun, davacının, davalıya 24 gün bekleme bedeli olarak düzenlediği 33.600,00 USD faturanın yerinde olmadığı, davalının, davacıya bu hususta borcunun bulunmadığı yönünde görüş ve raporunu ibraz etmiştir.Taraf vekillerinin rapora karşı itirazları doğrultusunda dosya ------uzmanı bilirkişi ile Mali Müşavir bilirkişiden oluşan yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti raporunda özetle.

Davaya konu taşımacılık; --------- arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğun-dan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaına ilişkin ihtilafın öncelikli ola-rak CMR Konvansiyonu ------- hükümleri ile çözülmesi gerektiği, Dava dosyalarına sunulan belgelerden araçların ------ tarihinde giriş yaptıkları, araçların -------- tarihinde ise çıkış yaptıkları kanaatine varılmış olup araçların yük altında gümrükte toplam 105 gün beklediklerinin hesaplandığı, 3 günlük serbest süre çıkarıldığında 7 aracın her birinin gümrükte 102 gün beklediğinin tespit edildiği,

davacı fiili taşıma şirketinin davalı taşıtan firmasından her bir araç için 102 günlük bekleme (demuraj) ücreti talep edebileceği, Dava dosyasına sunulan ve tarafların itiraz etmedikleri CMR Taşıma Senetleri incelendiğinde ------ nolu kısımda “bekleme ücretinin” her bir gün için 200 USD olarak belirtildiği, toplam 92 gün için 7 aracın bekleme (demuraj) ücretinin 142.800,00 USD olarak hesap edildiği, Davacı fiili taşıyıcının 7 araç için 24 günlük bekleme ücretini nasıl tespit ettiğinin dava dosyasına sunulan belgelerden tespit edilemediği,

Davacı fiili taşıma şirketinin dava dışı ------asıl (akti) taşıyıcı ile pazarlık yaparak 61.340,00 USD bekleme ücreti alıp almadığına dair dava dosyasında ------- yazışmaları dışında belge tespit edilemediği taktirin sayın mahkemede olduğu, davacı fiili taşıyıcının davalı taşıtan firmadan bekleme ücreti alacağını olduğunu taktir etmesi durumunda; davacı fiili taşıyıcının CMR m.27 gereği %5 faiz talep edilebileceği yönünde görüş ve raporlarını ibraz etmişlerdir.Bilirkişi raporları taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Somut olayda------arasında karayolu taşımacılığı yapıldığı ve işbu taşımacılığın CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşıma olduğundan taşıma sırasında meydana gelen hasar ve ziyaına ilişkin uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, dosyada yer alan delil ve sunulan belgelerden davaya konu edilen araçların -------- tarihinde giriş yaptığı ve bu gümrükten 29.06.2021 tarihinde çıkış yaptığının belirli olduğu ve bu kapsamda araçların yük altında gümrükte 105 gün beklediklerinin tespit edildiği,

üç günlük serbest süre çıkarıldığında 7 aracın her birinin gümrükte 102 gün beklediğinin kabulü gerektiği ve bu kapsamda davacının davalı taşıtan şirketten her bir araç için 102 gün bekleme/demuraj ücreti talep edebileceğinin anlaşıldığı, dosyadaki itiraza uğramayan taşıma senetlerinden bekleme ücretinin 200,00 USD olduğunun tespit edildiği, yine bu taşıma senetlerinden 92 gün için 7 aracın bekleme/demuraj ücretinin 142.800,00 Usd olarak hesaplandığı,

davacı tarafın dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak talep etmiş olduğu 24 günlük bekleme ücretinin nereden nasıl tespit edildiğine dair her ne kadar bilirkişi raporlarında tespit bulunmuyor ise de davacı vekili tarafından sunulan itiraz dilekçelerinde de talep edilen 24 günlük süreye ilişkin ayrıntılı beyan ve açıklamalarının bulunduğu bu kapsamda davacı tarafın bilirkişilerce de tespit edilen 102 gün bekleme süresinin sabit olduğu, davacı tarafça dava dilekçesinde ve açıklamış olduğu üzere itiraz dilekçelerinde de görüldüğü üzere davalıdan 24 günlük bekleme ücretinin talep edildiği,

bu halde davacının bekleme süresi ve günlük araç başı ücretinin de tespit edildiği üzere talep edilen 24 günlük bekleme süresix200 USD=4.800,00 Usd araç başına bekleme ücreti alacağının bulunduğu, beklemeye takılan 7 araç için talep edildiği ve bilirkişilerce de bu husus tespit edildiğinden 4.800,00 Usd x7 araç=33.600,00 Usd bekleme ücreti alacağının sabit olduğu anlaşılmış ve davanın kabulü ile 33.600,00 USD alacağın dava tarihi olan 15/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek CMR Madde 32. Kapsamında yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.