İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1045 K.2024/583

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1045 Esas

KARAR NO: 2024/583

DAVA

Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 29/12/2022

KARAR TARİHİ: 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ilgili takibe dayanak oluşturan 66.000.00 TL'lik çekin ibraz süresinde ibrazını gerçekleştirmeye çalışsa da davalı taraf müvekkilinin alacağını elde edeceği noktasında sürekli olarak oyalamış ibraz süresinde ibraz edilmemesi adına tüm çabayı sarf ettiğini, davalı tarafın kötüniyetli tavrı ve tutumu neticesinde müvekkilinin haklı alacağı olan 15/07/2021 günlü 66.000,00 TL' çek kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, ancak ibraz süresinde ibraz edilmemiş olan bir çek taraflar arasında borcun mevcudiyeti açısından delil aracı kabul edildiğini,

bu sebeple davalı- borçlu aleyhine ---------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı dosya kapsamında başlatılan ilamsız icra takibinde dayanak olarak sunulduğunu ve müvekkilinin alacağı haklı ve hukuka uygun gerekçelere dayandığını, buna karşılık davalı tarafça sunulan borca itiraz beyanı hukuka aykırı olduğunu, davalı taraf haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinin alacağını adeta gasp ettiklerini belirterek, alacağın icra dosyasında davalıya ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içinde açılmadığını, davacı taraf ile müvekkili arasında hiç bir ticari ilişkinin bulunmadığını, dava dilekçesinde satışa ilişkin delil bulunmadığını, söz konusu çek süresi içinde sunulmadığından kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, davanın ---------- karşı açılması gerektiğini, müvekkilinin davacıya hiçbir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ---------- '' Ben ----------- şirketinde idari işler bölümünde çalışmaktayım.

Ben 66.000 TL lik çeki ----------- ya bankaya iade etmek üzere verdim. Çekin ödenip ödenmediğine ilişkin bir bilgim yoktur. Bildiğim kadarıyla ---------- çekle ilgili bir borcu yok. --------- ile-------- arasında herhangi bir ticari ilişki yoktur, --------- --------- patronudur. ---------- aynı memleketliyiz, bir kaç kere görmüşlüğüm vardır, ---------- yanında görmüştüm.

Dedi. '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ---------- " ----------- bu çeki bana bankaya teslim etmek üzere bana verildi. Bu çekler iptal edildi, başka çekler ile bankaya bırakacaktım. Benim ----------- ile ilgili bir alışverişim olmadı. Bu çekleri kaybettim, çekin zayi ile ilgili 3 çek için başvuru yaptım. Dedi. '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde.

Dava, davacının kambiyo senedi vasfını yitiren 66.000,00 TL bedelli çeke ilişkin sebepsiz zenginleşme uyarınca davalıdan tahsili istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK.

818/1"poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkındada uygulanır; ...(m) bendi "Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Haklara Dair 732.madde" , Sebepsiz Zenginleşme başlıklı 732.maddesi "(1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

(2) Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir. (3) Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.

(4) Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." , TTK 799.maddesi "çekten cayma ancak ibraz süresi geçtikten sonra hüküm ifade eder, çekten cayılmamışsa muhatap ibraz süresinin geçmesinden sonra da ödeyebilir." hükümlerini içermektedir.

Emsal olay hakkında süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı başlatılan icra takibine itiraz davasında ----------Karar 04/02/2016 tarihli kararı ile "dava konusu itibariyle ispat külfetinin davalı tarafta olduğu, her zaman düzenlenebilecek belgelerle borçsuzluğun kanıtlanamayacağı gibi, davalının kayıtlarında alacak kaydının bulunmaması da kanıtlamaya yeterli değildir.

Davalı keşide ettiği çekin ödendiğini veya bedelsiz olarak düzenlendiğini usule uygun delillerle kanıtlamalıdır" şeklinde karar verilmiş, senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti amacıyla açılan menfi tespit davasında ----------- 18/12/2017 tarihli ilamıyla 6102 sayılı TTK'nun 778/c-d, 687.maddeleri uyarınca bedelsizlik şahsi defiinin senet lehdarına karşı ileri sürülebileceği, hamilin senedi alırken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve kötüniyetli olması halinde ancak şahsi defilerin hamile karşı ileri sürülebileceği, davalı lehtarın ve davalı ciranta yetkilisince dava konusu bonoya ilişkin olarak ibraname belgesi verildiği,

bedelsizlik iddiasının kabul edildiği, bonoya beyaz ciro ile alan davalı hamil yönünden ise kötüniyetin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın hamil yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiş,

-------- kararı ile "...süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacaklı alacağını her türlü delille kanıtlayabilir. Taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde ise hamil keşideciye karşı... sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak talebinde bulunabilir..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu açıklamalar uyarınca somut olayda; davacının 3 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde çekten kaynaklı talebini ileri sürdüğü, ispat külfetinin davalı keşidecide olduğu, davalı keşidecinin çekten kaynaklı borcunun bulunmadığını veya çeklerin ödendiğini ispat edemediğinden, davacının dava konusu çekten dolayı sebepsiz zenginleşen davalıdan 66.000,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava ıslah edilmediğinden davanın dava dilekçesinde talep edilen bedel üzerinden kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.