İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/335 K.2024/771

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/335 Esas

KARAR NO:2024/771

DAVA

İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:16/02/2021

KARAR TARİHİ:10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında sözlü olarak akdedilen antrepo kiralama sözleşmesi uyarınca davalının -------arasında müvekkilinin -------- antreposunu kullandığını, taraflar arasında yazılı bir kira sözleşmesi imzalanmadığını, tarafların antrepoda depolanacak mallar için birim 1 USD/TON birim fiyatı belirlendiğini, sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana tüm faturaların bu birim fiyat üzerinden hesaplanarak faturalandırıldığını ve ticari defterlere de kaydedildiğini, sözleşmenin akdedildiği günden itibaren davalının ödemelerini düzenli olarak yapmadığını,

sözleşmenin yapıldığı 2018 yılı Ekim ayından 2020 yılı Haziran tarihleri arasında toplam faturalandırılan 554.089,96 -TL'den yalnızca 102.152,29 -TL'lik kısmın ödendiğini, davalı şirketin taraflarına gönderdiği ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile.

"Pandemi ve Türk parasının kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar ilişkin tebliğ nedeniyle indirim ve uyarlama talep ettiğini, bu nedenle malların depoda tutulmaya devam ettiğinin" belirttiğini, bu ihtarnameye karşı ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflarınca cevap verildiğini ve karşı tarafla anlaşma sağlanmaya çalışıldığını, ancak davalı şirketin ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "taraflarınca sunulan anlaşama şartlarının kabul edilmeyeceğinin " belirtildiğini, bunun üzerine davalı şirket aleyhine ---- kısım düşüldükten sonra kalan) 451.937,67 -TL'lik tutar üzerinden icra takibi başlatıldığını,

ödeme emerinin davalı borçluya tebliğine müteakip davalının icra dosyasına 26/08/2020 tarihinde 268.036,26 -TL'lik ödeme yapıldığını ve "Takibe konu borcun 237.175,67 TL'lik kısmı dışında geriye kalan kısım olan 214.762 TL'ye ,faizine, fer'ilerine, icra harç ve masraflarına, vekalet ücretine v.s takibe konu tüm taleplere yasal süresi içerisinde kısmı olarak itiraz edildiğini, itiraz üzerine ------- tarihli kararı ile itiraz edilen kısım yönünden takibin durdurulmasına karar verildiğini, söz konusu takibin 451.937,67 TL anapara alacağı üzerinden başlatıldığını,

davalı borçlu tarafından ödenen 237.175,67 TL'nin anapara düşüldükten sonra geriye 214.762,00 TL'nin kaldığını, söz konusu takibe davalı borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine ------- dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını ancak dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulmadığından davanın usulden reddedildiğini, bu kararın kesinleştiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi gereğince ara buluculuk yoluna başvurulmuş ve ------ dosya numarası ile karşı taraf şirket ile yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını, -------nezdinde başlatılan takibe davalı tarafından herhangi bir yetki itirazı sunulmaması nedeni ile,

yetkili ve görevli mahkemenin ----olduğunu, bu nedenlerle, davalı aleyhine ------ sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı borçlu tarafından yapılan kısmi itirazının şimdilik 125.000 TL'lik kısmının iptalini, takibin takip talebinde yazılı şartlarla devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurda görülmekte olan itirazın iptali davasının, müvekkili şirketin kiracı olduğu, davacı tarafın kiralayan olduğu, müvekkili şirkete ait ürünlerin depolandığı, yazılı olmayan antrepo kiralama sözleşmesine ilişkin olarak kiralayan tarafından uygulanan ardiye tarifesine dair kesilen faturalara dayalı icra takibine müvekkili şirketin kısmı itirazı nedeni ile açıldığını, açılan davanın öncelikle usul yönünden reddini,

akabinde davacı tarafından 32 sayılı tebliğe (06/10/2018 tarihinde yürürlüğe giren Türk parasının kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karar ilişkin tebliğ ve yasal mevzuata aykırı tanzim edilen faturaların hukuka aykırılığı sebebi ile var olduğu alacağın yasal dayanağı olmadığından ve müvekkili şirket taraflar arasındaki antrepo hizmet bedeli ilişkisinden doğmuş tüm kira bedelini ödemiş olduğundan davanın reddinin gerektiğini,

dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasındaki antrepo kira sözleşmesinden kaynaklanan faturanın hukuka uygun tanzim edilip edilmemesinden kaynaklı olması nedeniyle ve tarafların Anonim Şirket olması nedeni ile davanın ticari bir dava olduğunu ve HMK 4. Maddede sayılı kira ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olmadığını, davanın sebebinin davalı tarafça tanzim edilen faturanın hukuka ve yasaya uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin olduğunu, taraflar arasında kiracılık ilişkisini gösterir yazılı bir kira sözleşmesinin bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin TTK'nun 4/1.

Maddesinde yer alan "Antrepo" ilişkisine dayalı olduğu için mutlak ticari dava olduğunu, bu nedenle davada Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, yetkili Mahkemenin ise HMK'nun 6. Maddesi gereğince davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin yerleşim yerinin ---- adresi olduğundan -----Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, her ne kadar davacı tarafın dava dilekçesinde dava itirazın iptaline ilişkin olup,

davalı müvekkili şirket tarafından davaya konu --------- dosyasında açılmış olan icra takibine yetki bakımından itiraz etmemesi nedeni ile ----Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiş ise de, icra takibine yetki bakımından itiraz edilmemiş olmasının icra dosyasının başlatıldığı yerdeki mahkemeleri yetkili hale getirmeyeceğini,------kararlarınında bu yönde olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında davacının --- bulunan deposuna ilişkin Kasım 2018'den bu yana antrepo kiralama ilişkisi mevcut olup, bu ilişkiye istinaden müvekkili şirketin ---- depolanması hizmeti için davacıdan antrepo kiralama hizmeti aldığını,

müvekkili şirket ile davacı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasındaki yazılı olmayan antrepo kira sözleşmesine göre müvekkili şirket aleyhine tarafların aralarında mutabık kalmadan ve yasaya aykırı bir şekilde faturalar düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu faturalara konu hesaplama oranlarına öncelikle e-mail ile daha sonra noter ihtarnameleri ile itiraz edilerek ihtirazi kayıtlarda bulunulduğunu, ancak davacının, müvekkili şirket aleyhine --------- dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

müvekkili şirketin aleyhine başlatılmış olan bu takipte davacı ile uzlaşamadıkları için kendi hesaplamaları doğrultusunda tüm hakları saklı kalmak kaydıyla kabul ettiği hizmet faturası bedelini ödediğini, kalan kısmını da haklı olarak itiraz ettiğini, akabinde mevcut davanın açıldığını,

müvekkili şirketin 2018 yılından bu yalana kiracılık ilişkisini yürüttüğü davacı taraf ile ilişkilerini sonlandırmamak için iyi niyetli bir şekilde davacı tarafından indirim talep ettiğini ve uyuşmazlığın yargıya taşımadan ön görüşmeler neticesinde iyi niyet kuralları çerçevesinde çözmek istediğini her görüşmede ödenecek tutarda anlaşma uzlaşma olması halinde müvekkili şirket tarafından ödemenin derhal yapılacağının sözünün de verildiğini, diğer yandan uzlaşma süreci devam ederken -------- virüsünden kaynaklı olarak piyasaların ve ticari kanallarda yaşanan aksaklıklar yüzünden satışların gerçekleştirilemediğini ve yüklemeler yapılamadığını,

müvekkili şirketin söz konusu aylara ilişkin olarak da e-posta yolu ile indirim talebinde bulunulduğunu, indirim talebinin davacı tarafça kabul edilmemesi üzerine müvekkili şirklet tarafından davacı tarafa ihtarname gönderildiğini ve düzenlenen faturaların 32 sayılı tebliğe aykırılık teşkil etmesi nedeniyle yasaya aykırı olarak düzenlenen faturaların yeniden düzenlenmesini, ayrıca pandemi nedeniyle kira sözleşmesinde yeniden uyarlama yapılarak hakkaniyete uygun indirim yapılmasının talep edildiğini, yetki yönünden itirazlarının kabulü ile,

yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ---- Mahkemelerine gönderilmesini, aksi halde davacı tarafın haksız itirazın iptali talebinin reddini, haksız ve kötü niyetli olan davacı taraf hakkında icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce mali müşavir ve sözleşme uzmanı bilirkişilerden rapor aldırılmış olup, alınan raporda özetle;

davacının davalı şirketten 31.12.2021 Tarihi itibariyle muaccel alacağının bulunup bulunmadığının tespiti yapıldığı ve 207.641,49 TL cari hesap alacağı tespit edildiği, söz konusu bu alacağın taraflar arasında akdedilen sözlü antrepo kiralamasından kaynaklı doğmuş kira alacağının tahsili olduğu, takip tarihi itibari ile davacının talep edilen tutarlarda alacaklı olduğu görüş ve kanaatiyle.

"Neticeten işbu itirazın iptali davasına konu itirazın iptali talepli----- İcra Takip Dosyası kapsamındaki talepleri bakımından davalı'nın sorumlu bulunduğu” sonuç ve kanaatine varıldığını bildirir rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

Yine davacı tarafın defterlerinin şirket merkezi --------olduğundan, ----sliye Ticaret mahkemesi aracılığıyla mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış olup, bilirkişi raporunda özetle; davacının, Tonaj tutarlarına uygulanan kur farkı olarak, 364.546,74.TL. (-) 266.539,20.TL.

98.007,54.TL fark ve yapılmamış olan ödemeleri yönünden, İcra takip tarihi olan, 06.08.2020 tarihi itibari ile, 519.746,35.TL alacak bakiyesinin görülmekte olduğunu, bu tutarın, 451 937,67-TL lik tutar kısmı üzerinden İcra takibi başlatıldığı, ancak davalının icra dosyasına 26.08.2020 tarihinde, 237.175,67-TL anapara ve 30.860,59.TL. ferileri ile birlikte toplamı 268.036,26-TL ödeme yaptığı, yine, 451.937,67.TL, 237.175,67.TL, 214.762,00 TL bakiyenin ise, 17.12.2020 tarihi itibari ile, ------ ile icra takibine konu yapılmış olduğu yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce ----- dosyasının incelenmesinde;

davacı tarafça davalı aleyhinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, taraflar arasındaki sözlü antrepo kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın davacı ve davalı arasında sözlü olarak akdedilen antrepo kiralama sözleşmesi kaynaklı olduğu, tutar bakımından taraflar arasında itilaf olmadığı, davalı/kiralayan şirketin indirim ve uyarlama talep ettiği fakat davacı/kiracının kabul etmediği anlaşılmaktadır.

Taraflar antrepoda depolanacak mallar için ----iyatı belirledikleri , ------- toplam faturalandırılan 554.089,96-TL’den, takipten önce ödenen 102.152,29-TL’lik kısım düşüldükten sonra kalan 451.937,67-TL’lik tutar üzerinden icra takibi başlatıldığı ve Ödeme Emri davalı tarafa iletildikten sonra icra dosyasına 26.08.2020 tarihinde 268.036,26-TL’lik ödeme daha yaptığı anlaşılmaktadır.

Dosyada mübrez --------tarihli ihtarnamede, davalının USD kuru üzerinden düzenlenen faturaların TBK.138 kapsamında Covid 19 sebebiyle yeniden düzenlenmesini talep ettikleri, kirada uyarlama ve indirim talep ettikleri anlaşılmaktadır. ----- tarihli ihtarnamede ise davacı tarafından davalının borcunda indirim yapıldığı anlaşılmaktadır.

TBK m. 138 uyarınca uyarlama talep edilebilmesi için öncelikle sözleşmenin kurulmasından sonra sözleşmenin ifasını etkileyecek derecede olağanüstü bir durum ortaya çıkmış olmalı, meydana gelen bu olağanüstü durum nedeniyle sözleşme şartlarında esaslı bir değişiklik olması gerekmektedir.

Sözleşme şartları ile ekonomik faktörlerde kiralama süresi içinde meydana gelebilecek bu değişikliklerin “işlem temelinin çökmesi” boyutuna ulaşması gerekmektedir.Davalı tarafın davacıya ödemesi yapılmayan dönem Ekim 2018-Haziran 2020 dönemini kapsadığı ve bu dönem içinde Covid 19 sürecine denk gelen dönemin sadece Mart 2020-Haziran 2020 aralığındaki dönem olduğu anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki sözleşme,

yasal mevzuat ve -------belirtilen ödeme yükümlülüğü döviz cinsi üzerinden kararlaştırılması yasak olarak belirlenen sözleşme türlerine baktığımızda taraflar arasındaki sözleşmenin tebliğ kapsamında ödeme yükümlülüğü döviz cinsi üzerinden ve dövize endeksli kararlaştırılması yasaklanmış bir sözleşme olmadığı,

taraflarca sözleşme serbestisi kapsamında ödeme yükümlülüğünün dolar (USD) cinsi üzerinden belirlendiği ve buna yasal bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle davacının davalı şirketten 31.12.2021 Tarihi itibariyle 207.641,49 TL cari hesap alacağı tespit edilmiş olup ıslah dilekçesi doğrultusunda bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.