İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/901 K.2024/378

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/901 Esas

KARAR NO: 2024/378

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tespiti

DAVA TARİHİ: 31/07/2017

KARAR TARİHİ: 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı kooperatif yönetim kurulunun 18.09.2015 tarihli 14 numaralı kararı ile, kooperatife ortak olduğunu, müvekkili hakkında herhangi bir çıkarma kararı bulunmadığı halde davalı tarafça haksız şekilde müvekkilinin ortaklığının sona erdiğinin duyurulduğunu ileri sürerek, davacının davalı kooperatife ortak olduğunun tespitini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sermaye payı ve aktif poliçesi bulunmayan diğer ortaklar gibi davacı şirketin de ortaklığının son bulduğunu, davacının 24.06.2016 tarihinden beri kooperatif ortağı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, kooperatif ortaklığının tespiti istemine ilişkindir.Mahkememiz dosyasının ilk olarak ---------- E. sırası üzerinden incelemeye alındığı, 22/10/2019 tarihinde -------- numarası ile karara çıktığı; ".. poliçesi olmayanların ortaklık sıfatlarının sona erdirilmesine yönelik anasözleşme değişiklikleri ve fiili uygulamanın Müsteşarlığın isteği ve talimatları ile gerçekleştirilmiş olmasının, davacının ortaklık sıfatının sona erdirilmesini hukuka uygun hale getirmediği,

zira Kooperatif yönetim kurulunun, Müsteşarlığın taleplerini hukuka uygun şekilde yerine getirmekle yükümlü iken, çıkarma işlemini usulüne uygun işletmediğinden, davacının ortaklık sıfatının sonlandırılmasına yönelik 05.08.2016 tarihli ve --------no.lu yönetim kurulu kararının ---------- no.lu maddesinin geçersiz olduğu, davacı şirketin davalı kooperatifin ortağı olduğu,

tür değiştiren şirketin eskisinin devamı olmakta, yeni türe dönüşen şirketin, eski tür zamanındaki haklarında, alacak, borç ve yükümlülüklerinde hiçbir değişiklik olmadan yeni türde de devam ettiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı şirketin davalı kooperatif (anonim şirket) ortağı olduğunun tespitine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İstinaf başvurusu ---------- sayılı sırası üzerinden incelemeye alınmış.

"Davacıya 29.04.2016 tarihli yazıda yeniden pay alınması hususunda çağrı yapıldığı, dolayısı ile davacının ortaklığının devam ettiğinin zımmen kabul edildiği, Haziran 2016 tarihinde yapılan değişiklikle üyelere sigorta yapma zorunluluğunun getirildiği, davacının bu konudaki yükümlülüğünü yerine getirmediği, ortaklık koşullarını kaybeden ortağın hemen ortaklıktan çıkarılmayacağı, kendisine ortaklık koşullarını yerine getirmesi için makul sürenin tanınması gerektiği, davalının davacıya üyelik için gereken şartları yerine getirmek üzere ihtarda bulunmadığı,

sermaye payının genel kurul kararı olmadan tek taraflı olarak zarara mahsupla sıfırlanmasının mümkün görülmediği, bir an için ---------- bu yöndeki talimatı doğrultusunda bu işlemin yapılabileceği kabul edilse dahi davacıya 5.000 paylık sermaye artırımı yönünde mali yükümlülüğünü yerine getirmesi konusunda ilgili ihtarların çekilmediği, TTK'nın 180. maddesi gereğince bir şirketin hukuki şeklini değiştirebileceği, yeni türe dönüştürülen şirketin eskisinin devamı olduğu,

bu durumda ticari işletmeye bağlı hukuki ilişkilerin yeni kurulan şirkette varlığını sürdüreceği" gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Davalı vekili bu kararı temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Temyiz başvurusu --------- sırası üzerinden incelemeye alınmış; "davalı vekili tarafından temyiz itirazları ile ileri sürülen derdestlik iddiası nedeniyle,---------- Esas sayılı dava dosyası celbedilerek, bu itiraz bakımından değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme yapıldığını; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına", karar verilerek dosyanın yukarıdaki esas sırasına kaydı gerekmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114’üncü maddesinin (ı) bendi uyarınca “aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması” dava şartları arasında düzenlenmiş olup, aynı Kanunun 115’inci maddesi gereği bu durum kamu düzeni ile ilgilidir ve davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.

Derdest davanın söz konusu olabilmesi için tarafları, sebepleri ve konusu aynı olan davanın iki defa ayrı ayrı açılmış olması ve birincisinde verilen hükmün kesinleşmemiş olması gerekir. Aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması konusu eş söyleyişle derdestlik iddiası bir olumsuz dava şartı haline getirilmiş ve bu suretle derdestlik itirazı ilk itiraz olmaktan çıkartılıp; dava şartına ilişkin usuli bir itiraza dönüştürülmesi sağlanmıştır.

Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısı, hukuki korunma sürecini başlatmıştır. Artık onun aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı kalmamıştır; bu bağlamda hukuken korunma ihtiyacı içinde bulunmamaktadır ve onun yapacağı iş davanın sonucunu beklemektir. Davayı açmaktaki yarar hukuki olmalıdır; ideal veya ekonomik yarar tek başına yeterli değildir.Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Mahkememizce ---------- Esas sayılı dava dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup, yapılan incelemede; --------- Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyası üzerinde birleşen --------- Esas sayılı dosyasında davacı sıfatı ile -----------Şti.'nin, davalı sıfatı ile ---------Ş.'nin de yer aldığı, işbu davada davacıların “...

Davacıların davalı kooperatife ortak olduklarının tespiti ve kooperatifin 20.06.2017 tarihinde yapılan 2016 yılı genel kurulunun 10 ve 11 maddelerinin iptali ile, ortaklık payı defteri yokluğunun tespitini" talep ettikleri, uyuşmazlığın davacıların davalı kooperatifin ortağı olup olmadığı, davalı kooperatifin 20.06.2017 tarihinde yapılan genel kurulun 10 ve 11 maddelerinin iptali koşullarının oluşun oluşmadığı hususlarına ilişkin olduğu, dava tarihinin 28.07.2017 tarihi olduğu, Mahkememiz dosyasında dava tarihinin ise 31.07.2017 olduğu,

--------- Esas sayılı dosyasında mahkememiz dosyasının bekletici mesele yapıldığı ve duruşma gününün 11.09.2024 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

--------- Esas sayılı dosyası ile birleşen ----------- Esas sayılı dava dosyasında tarafların ve dava konusunun aynı olduğu, ---------- Esas sayılı dosyasında açılan dava tarihinin mahkememiz dava tarihinden önce olduğu dikkate alındığında derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nin 114/1-ı ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.