İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/665 K.2026/203

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/665 Esas

KARAR NO : 2026/203

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/08/2024

KARAR TARİHİ : 05/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili --------, davalı --------- “------- Teleskopik Yükleyici Serial No: -------- Engine No: --------- - ---------” model iş makinesini 151.000,00-EURO (#yüzellibirbinbeşyüzavro) bedelle satın aldığını, iş makinesi teslimden kısa bir sonra arıza yapmış ve bu arıza defalarca tekrarladığını, müvekkili --------- iletişime geçerek hemen ayıbı ihbar ettiğini, çözüm üretmeye çalışıldığını, her defasında arızaların devam ettiğini ve müvekkilinin oyalandığını, iş makinesinin müvekkile tesliminden itibaren müvekkil iş makinesini işlerinde verimli ve yeterli şekilde kullanamadığını,

mevcut durumda muhatap müvekkile kronik ve gizli ayıplı mal teslim ettiğini, ekar tarafından yapılan kontrollerde esasında -------- tarafından da kabul edilen- aracın hiçbir şey yokken "bom açmak" şeklinde tabir edilen arızayı kronik olarak yaptığı tespit edildiğini, bu bom arızasının belirsiz aralıklarla tekrarlamış ve müvekkil tabiri yerindeyse aracı kullanamaz hale geldiğini, müvekkil aracın nereye çalışmaya gönderse araç bom açtığını, yine hiçbir arıza olmaksızın aracın yakıt deposundan yakıt aktığını, yakıt deposu karşı tarafça giderilse de yine tekrarladığını, karşı tarafın, "parça araştırması yapılıyor",

"mühendisler makineyi inceleyecek", "çözüm sağlayacağız", "kaliteli malzeme bulmaya çalışıyoruz" şeklinde müvekkili aylarca oyaladığını, bu hususun ekte sunulan --------- yazışmalarında da görüldüğünü, müvekkilin bu kronik ve gizli ayıpların sadece kendisinden olmadığını tamamen tesadüfi bir şekilde sektörde çalışan ve aynı sıkıntıları yaşamış bir başkasından öğrendiğini, aynı kronik ve gizli ayıplar birçok firmada gerçekleştiğini, karşı tarafın müvekkile "her gün aşınma plakasını footğrafını paylaşın ve yağlamaya davam edin" gibi kalıcı dahi olmayan çareler üretmeye çalıştığını,

müvekkil bu aşamada aracı kullanamaması bir yana --------- müvekkili muhatap olarak dahi almaması sebebiyle ne yapacağını bilemez hale geldiğini, aracı kullanamadığını, satın alınan iş makinesindeki bu ayıbın, kronik ve gizli bir ayıp olduğundan müvekkilin bunu aracı alırken bilebilmesi mümkün olmadığını, müvekkilin bu aracı gerek ticari amaçla kiralamak gerekse de kendi işlerinde kullanmak suretiyle fayda sağladığını, bu süreçte müvekkil aracı ciddi bir süre hiç kullanamadığını, önemli bir süre de verimli ve yeterli şekilde kullanamadığını, müvekkilin bu süreçteki ticari kayıplarının oldukça fazla olduğunu, halen de devam ettiğini,

davalı tarafça satılan malın ayıbının garanti süresi içinde ortaya çıktığı, müvekkilden tarafından ihbarın yapıldığı, buna istinaden servis formlarının tutulduğu, davalı tarafın bir kaç kez bu ayıbı gidermeye çalıştığı, böylece ayıbın tamamen giderileceği konusunda müvekkilde güven oluşturulduğu ve fakat ayıbı gidermediği dosyadaki bilgi ve belgelerle sabit olduğunu, taraflar arasında arabuluculuk sürecinin anlaşmama şeklinde gerçekleştiğini,

müvekkilin davalıdan satın aldığı “-------- Teleskopik Yükleyici Serial No: -------- Engine No: --------- - ---------- model aracın tüm servis notları ve formlarının aşağıda belirtilen 3. şahıs firmalardan celbini talep ettiğini, bu nedenlerle dava konusu "-------- Teleskopik Yükleyici Serial No: --------- Engine No: ---------- ---------" model aracın satış bedelinin ayıp oranında şimdilik 3.000,00-EURO tutarında indirilmesine, alacağa satış tarihi olan 08.08.2023 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına,

aracın ayıp sebebiyle kullanılmadığı sürede oluşan zarar için şimdilik 10.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline, alacağa satış tarihi olan 08.08.2023 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu iş makinesine ilişkin iddia edilen arıza bom şasesinde oluşan deformasyon olup söz konusu sorun haraketli kayar ve uzar halde kullanılan bomun, bom şasesi ve yatağı arasında bulunan iki metal plakanın birbirine sürtünmesini engelleyici aşınma fiberlerinin yağlama sürelerinin zamanında yapılmaması ve aşındıktan sonra değişiminin yapılmamasından kaynaklandığını,

makinenin teleskopik bomlarının bakımı tamamen makine operatörünün sorumluluğunda olup makinenin bomları düzenli olarak operatör tarafından greslenmelisi ve çalışma ortamı koşullarına göre belirli aralıklarla bomun temizlenmesi gerektiğini, aksi halde bom aşınma fiberlerinin sürtünmeden dolayı aşınması ve aynı şekilde makinenin bomu, belirli aralıklarla temizlenmediği zaman teleskopik bomlar ile aşınma fiberleri arasında zamanla toz vb. yabancı maddeler girerek sürtünmeden dolayı aşınması gündeme gelebileceğini, bom aşınma fiberleri,

bu sebeplerden dolayı sarf malzeme olarak kabul edilmekte ve yol açacağı arızalar garanti kapsamında değerlendirilmediğini, makine ile birlikte verilen operatör kitapçığında bulunmakla birlikte, makine teslimatı sırasında makinenin doğru çalıştırılması,

güvenlik bilgileri ve bakım standartları müşteri yetkilisine anlatılmış ve makinenin kullanımı ile ilgili olarak 09.08.2023 tarihinde eğitim verildiğini, bu hususta, iş makinasının nasıl kullanılacağına ilişkin bilgi talimatlar müşteriye eksiksiz olarak aktarıldığını, müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, dolayısıyla iddia edilen arıza talep sahibinin kullanım şartlarına uyulmaması nedeniyle meydana gelmiş olup makinenin üretiminden kaynaklı herhangi bir arıza ve ayıp söz konusu olmadığını, müvekkil şirket'e atfedilebilecek herhangi bir sorumluluk bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... " Ben davacı ---------- şirketinde şantiye şefi olarak çalışmaktayım. Davaya konu iş makinesinin 2023 yılında satın aldık. İlk üç ay çalışmasında herhangi bir sorun olmadı, ancak daha sonra sorunlar çıkmaya başladı.

Ufak tefek sorunlarda servis göndererek sorunu giderdiler, asıl büyük sorun çıktığında ise karşı taraf 10 tane takoz hediye edelim ve sorunu giderelim dedi, takozları gönderdiler ancak sorun giderilmedi, bu yeni takozlarla da arıza yaptı, biz her sorun çıktığında karşı tarafa ilettik ancak tam olarak sorunlar giderilmedi. Şuanda da hala sorunludur, karşı taraf sorunun giderilmesi için 30.000 TL servis ücreti çıkarmıştır.

İş makinesi arıza yaptığında güvenlik açısından tehlikeli olduğu için arıza giderilene kadar hiç bir şekilde çalıştırmadık ve kullanamadık. Bu nedenle şantiyeden çıkarıldık ve zarara uğradık. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu. Makine arızalanınca 2,5 ay boyunca makineyi çektik ve kullanamadık, makinenin kullanılamadığı süreleri gösteren bir sistemi vardır. Dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yine mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... " Ben davacı --------- şirketinde ---------- operatörü olarak çalışmaktayım. Ben davaya konu iş makinesini 2 yıl boyunca kullandım. Makine 2023 Ağustos ayında alındı, ilk üç ay ufak tefek sorunlar vererek çalıştı, 3 ay sonra makine takozları yemeye başladı, biz durumu hemen karşı tarafa bildirdik, karşı taraf takozları yeniledi ve artık sorun olmayacağını söyledi. Bir hafta sonra yenilenen takozlarda makine yemeye başladı.

Biz yine karşı tarafa bildirim yaptık, bunun üzerine bize takozun kalitesiz olduğunu sorunun bundan kaynaklandığını daha kaliteli bir takoz vereceklerini ve sorunun çözüleceğini söylediler. Daha sonra daha sert bir takoz getirdiler ancak makine iki hafta içerisinde onu da yedi. Biz yine karşı tarafa bildirdik. Bunun üzerine yine takoz değiştirdiler ancak yine sorun çözülmedi. Makine bir hafta çalışıp 7-8 gün yatıyordu, yaklaşık ayda 1 hafta süre kadar çalışıyordu.

Bu nedenle aracı kiraladığımız firma aracı işten çıkardı. Çıkardıktan sonra makineyi -------- ---------- önüne getirdik. Karşı taraf gelip makineyi alacağını ve kontrollerini yapacağını söyledi. Bizi yine takoz değiştirmekle oyaladılar. Bu sürede 2,5 ay kadar makine çalışmadı ve sorunda giderilmedi. Biz de sürekli takozları her hafta yenileyerek makineyi çalıştırmaya devam ettik.

Ancak--------- beklediği 2,5 ay boyunca ve iş yerinde çalışmadığı 3 hafta boyunca makine kullanılamadı. makinenin içeresinde makinenin çalışıp çalışmadığını süreleri gösteren bir cihaz vardır, biz aracın bakım vakti geldikte bu göstergenin fotoğrafını çekip karşı tarafa gönderiyorduk, karşı taraf da ------- sisteminden makinenin yerini tespit edip bakım için geliyordu. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanık: Beyanım aynen doğrudur dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce davacının iddiası, davalı savunmaları, servis kayıtları, araç faturası ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; davaya konu edilen araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp var ise bu ayıpların niteliği (Gizli ayıp, açık ayıp) ayıpların satıcı tarafından hile ya da ağır kusurla gizlenip gizlenmediği, ayıplı ise davacının talep edebileceği ayıp oranında indirim bedelinin ve aracın kullanılamadığı süreye ilişkin kazanç kaybının belirlenmesi için bilirkişiden rapor aldırılmış olup bilirkişi raporunda özetle;

dava konusu teleskopik yükleyicinin -------- uzatmalarında ve pistonlarında titreşim, sürtünme ve aşınmaya sebep olan bir arıza mevcut olduğu, --------- takozunda aşırı sürtünme ve aşınmanın mevcut olduğu, bu arızanın şikayetler, servis kayırları ve bilirkişi incelemeleri ve şahsımca yapılan teknik incelemeler göz önüne alındığında üretimden kaynaklandığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıpların davalıların ağır kusuru veya hilesi ile gizlenmediği,

üretimden kaynaklı bu arızanın onarım ile giderilebileceği, onarım kapsamında hidrolik pistonlar, BOM, BOM Yatağı ve Bom takozu ile birlikte hidrolik hortum ve yağ basınç regülatörünün değişmesi/kalibre edilmesi gerektiği, yapılacak bu onarımın makinanın orijinalliğini bozmayacağı, onarım bedelinin yapılan piyasa araştırması neticesinde 130.000,00 TL olacağı, ayıp oranında indirim bedelinin 198.760,00 TL (6.703,54 Euro) ve Makinanın saatlik veya günlük kiralanmadığı,

ve sürekli olarak şantiyede bulunan bir makina olduğu için ihtiyaç olduğu durumlarda kullanıldığı ve bu görevini çok rahatlıkla yaptığından dolayı aracın kullanılamadığı süreye ilişkin kazanç kaybının mevcut olmadığı (0 TL), araçta iddia edilen ayıp ve arızalardan dolayı aracın kullanılmasında bir sakınca olmadığı yönünde rapor sunulduğu anlaşılmış, mahkememizce taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve tanık beyanlarının dikkate alınıp değerlendirilerek bilirkişiden ek rapor aldırılmış olup bilirkişi kök raporunda herhangi bir değişiklik olmadığını belirtir raporunu sunmuş olduğu görülmüştür.

Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, davacının satın almış olduğu iş makinesinin ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşme bedelinden ayıp oranında indirim yapılması ve iş makinesinin kullanılamaması nedeniyle kazanç kaybı istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Türk Borçlar Kanununun 219-231 maddelerinde düzenlenen, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden kaynaklanmaktadır.

Satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 219. Maddesinde, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. Alıcı ayıbı ihbar etmek suretiyle satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarına sahiptir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ---------- marka teleskopik yükleyici aracın 08/08/2023 fatura tarihinde davacıya 151.500,00 EURO bedelle satıldığı, satın alma tarihinden sonra iş makinesinin arızalandığı, araç için 12/10/2023, 08/11/2023, 20/11/2023 ve 02/02/2024 tarihli 4 adet servis formu düzenlendiği, davacı tarafından davalıya 22/12/2023 tarihinde makinenin ayıplı olduğuna dair ihtarname gönderildiği ve taraflar arasında bu hususta bir kısım yazışmalar yapıldığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını savunmuştur. --------- sayılı kararında.

"Davalılar ayıp ihbar sürelerine uyulmadığını ileri sürmüş olsalar da benimsenen bilirkişi raporunda, araçta bariz şekilde ve sürüşü etkileyecek biçimde olmaması gereken sağ çekme problemi olduğu, imalat hatası niteliğinde gizli ayıp olduğu, davacının aracı aldıktan sonra 10.02.2012 tarihinde araçtaki arızalar nedeniyle davalıya başvurduğu, bu başvurudan sonrada benzer şikayetlerle başvuruda bulunduğu gözetildiğinde ayıp ihbar sürelerine uyulmadığı yönündeki itirazların yerinde görülmediği" biçiminde ve -------- sayılı kararında;

" Dosya içindeki belgeler incelendiğinde davacının gizli ayıbın ortaya çıkmasından sonra aracı yetkili servise götürdüğü anlaşılmaktadır. Ayıbın ortaya çıkmasından sonra aracın yetkili servise götürülmesi ayıp ihbar şartının gerçekleştiğine karine teşkil eder.

Mahkemece ihbarın süresinde yapıldığı kabul edilerek işin esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe karar verilmesi doğru görülmemiştir." biçiminde vurgulandığı üzere somut olayda da davacının ayıbın ortaya çıkmasından sonra aracı defaatle yetkili servise götürdüğü, yazışmalar yapıldığı, ihtarname gönderildiği anlaşıldığından mahkememizce ihbarın süresinde yapıldığı kabul edilmiştir.

Mahkememizce, dava konusu araç üzerinde inceleme yapılmak suretiyle, tarafların tüm iddia ve yazılı itirazlarının, dosya kapsamının, değişik iş dosyasının değerlendirilerek dava konusu araçtaki arızanın kullanım hatası mı yoksa ayıp mı olduğu, ayıp ise ayıbın gizli mi açık mı olduğu,

ayıplı ise ayıp oranında indirim bedelinin ve kazanç kaybının belirlenmesi için aracın bulunduğu yer talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişi raporu alınmıştır.Araç üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alındığında dava konusu dava konusu teleskopik yükleyicinin BOM uzatmalarında ve pistonlarında titreşim, sürtünme ve aşınmaya sebep olan bir arıza mevcut olduğu, bu arızanın üretimden kaynaklandığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıpların davalıların ağır kusuru veya hilesi ile gizlenmediği,

üretimden kaynaklı bu arızanın onarım ile giderilebileceği, yapılacak bu onarımın makinanın orijinalliğini bozmayacağı, onarım bedelinin yapılan piyasa araştırması neticesinde 130.000,00 TL olacağı, ayıp oranında indirim bedelinin 198.760,00 TL (6.703,54 Euro) ve Makinanın saatlik veya günlük kiralanmadığı,

ve sürekli olarak şantiyede bulunan bir makina olduğu için ihtiyaç olduğu durumlarda kullanıldığı ve bu görevini çok rahatlıkla yaptığından dolayı aracın kullanılamadığı süreye ilişkin kazanç kaybının mevcut olmadığı (0 TL), araçta iddia edilen ayıp ve arızalardan dolayı aracın kullanılmasında bir sakınca olmadığı belirtilmekle dava konusu aracın GİZLİ AYIPLI MAL olarak değerlendirilmesi gerekmiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu ----------marka teleskopik yükleyici aracın gizli ayıplı olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, davacının ayıp oranında indirim talep etme hakkı olduğu,

ayıp oranında indirim bedelinin bilirkişi tarafından 6.703,54 Euro olarak tespit edildiği, davacı tarafça bu miktar üzerinden talep arttırım dilekçesi sunulmuş olduğu, davacının kazanç kaybının ise oluşmadığı anlaşılmakla ayıp oranında indirim bedeli yönünden davanın kabulü, kazanç kaybı talebi yönünden ise davanın reddi yönünde davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.