İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/666 K.2026/204

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/666 Esas

KARAR NO : 2026/204

DAVA

Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 12/09/2024

KARAR TARİHİ : 05/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketinin, müşterilerini ve firmanın geleceğini koruma altına alabilmek adına ------- unvanlı sigorta şirketine 11.09.2021 tarihinde --------- Sigorta Poliçesini --------- poliçe/yenileme numarası ile Acente Kodu: ---------- numaralı poliçe ile davalı sigorta şirketine sigortalattığını,-------- yerleşik --------- Şirketi adlı firma tarafından--------- yerleşik -------- adlı firmaya 26.08.2022 tarih ve ---------- no'lu mal faturası kapsamında toplam 21 kap/brüt 17.399,66 KG/NET 16.619,60 KG Konvansiyonel Kombi*Baca Seti emtiası satıldığı nakliyeci olan ----------Ş tarafından 26.08.2022

tarih,----------- No'lu navlun faturası ile ---------- Şirketi" ne konu sevkiyatta taşıma hizmeti verildiğini, konu emtianın 26/08/2022 tarihinde gönderici firma deposundan---------- plakalı nakliye aracına yüklendiğini, taşınma sırasında araç sürücüsü ---------- nakliye aracı ile --------- karayolu ------- Köyü civarına gelindiğinde aracın yan yatması şeklinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde taşınan ürünlerde hasar meydana geldiğini, beyan edilen hasara ilişkin müvekkil şirketi tarafından davalı tarafa 12.09.2022 tarih, saat 10:29 A.M' de hasara ilişkin ihbarda bulunulduğunu,

ihbar tarihinin olayın öğrenildiği tarih olduğunu, taşıyanın alt nakliyecisinin müvekkil şirketi olan ---------- Şirketi olduğunu, ibraz edilen CMR ve Tır Karnesi belgelerine istinaden konu sevkiyatta fiili taşımanın ---------- adlı firma tarafından yapıldığını, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilin alt nakliyecisi olduğu ----------- Şirketinin sigortacısı ---------- Şirketi tarafından,

sigortalısı adına ödemiş olduğu hasar bedelinin rücuen tahsili için--------- İcra Müdürlüğü ---------- esas sayılı dosyasıyla açılan icra takibi için birlikte asıl alacak olan 33.365,51 USD * 269,75 TL başvurma Harcını fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödediğini, bu icra takibinde davalı sigorta şirketinin de borçlu taraf olup ancak takibe itiraz ettiğini, müvekkil şirketi tarafından,

emtialarda meydana gelen hasar nedeniyle haciz tehdidi altında ödemek zorunda kalacağı zararın rücuen tahsili için davalı sigorta şirketine --------- Noterliğinin 29/02/2024 tarih ve----------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle bildirdiğini ancak bir sonuç alamadığını, taraflarının sorumlu tutulduğu bu kaza neticesinde müvekkil şirketinin ödemek zorunda kaldığı,

müvekkil şirkete karşı yapılan --------- İcra Dairesi ---------- Esas Sayılı dosyasında yeralan asıl alacak olan 33.365,51 USD * 269,75 TL Başvurma Harcı vesair ücretler ile ilgili tazminat bedelinin yatırılmasını defalarca kez taraflarınca talep etmesine rağmen davalı şirket çalışanlarının konuyla ilgilenmedikleri gibi hiçbir ihtara, maile doğru düzgün cevap verme tenezzülünde dahi bulunmadıklarını, uyuşmazlık konusu olayda zamanaşımı süresinin 10 yıl olmadığının, 2 yıl olduğunun kabulü halinde de uyuşmazlık konusunun zamanaşımına uğramadığını, nitekim kanunda öngörülen 2 yıllık süre alacağın muaccel olduğu tarihte başladığını,

dava konusu alacağın muaccel olduğu tarihin müvekkil şirketi tarafından --------- İcra Müdür --------- esas sayılı dosyasının borcunun ödendiği tarih olan 06/09/2024 olduğunu,-------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı dosyasıyla açıldığını ve davalının itirazı neticesinde durdurulduğunu belirterek, davalının------- Sigorta Poliçesinden doğan asli edimini müvekkil şirkete karşı yerine getirmemesinden kaynaklı;

davalı ---------- unvanlı sigorta şirketine 11.09.2021 tarihinde -------- Sigorta Poliçesini ---------- poliçe/yenileme numarası ile Acente Kodu:---------- numaralı poliçeden doğan ve işbu tarih itibariyle güvence altına alınan bütün taşımacılıklar ile hasara konu ---------- plakalı nakliye aracında zarar gören emtiaların bedeli --------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas Sayılı Dosyasına ( dosya borcu, takip masrafları, işlemiş faizi,

takip harç ve vekalet ücretinin ) Yapılan Ödeme Olan 33.365,51 USD (fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak) 269,75 TL başvurma harcının davalıdan tahsili ile davalı şirketin temerrüde düştüğü tarih itibariyle 3.365,51 USD'nin devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ve davalı şirketin temerrüde düştüğü tarih itibariyle 269,75 TL başvurma harcının en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Türk Ticaret Kanunu 855.

Maddesine göre eşya taşımalarında hasar meydana gelmesi durumunda alacağın 1 yılda zamanaşımına uğradığını, dava dilekçesindeki açıklamalardan dava konusu hasarın 09.09.2022 tarihinde gerçekleştiğini, işbu davanın ise 12.09.2024 tarihinde açıldığından ve davacının itiraz etmeyerek ödeme yapmak durumunda kaldığı------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı ilamsız takibi 02.10.2023 tarihinde ve | yıllık zamanaşımı süresi davanın açılmasından aylar önce dolduğunu,

davacı tarafın işbu taşımada iddia edilen hasardan zarar görenin sigortalısı olduğunu ve sigortalısının zarara uğrayıp uğramadığı hususlarını yazılı delille kanıtlayamadığı için aktif husumet ehliyetine haiz olmadığını, dolayısıyla, işbu davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, gönderici firmanın sorumluluğu altında gerçekleştirilen yükleme,

araç içi sabitleme ve istifleme fiili sonucunda yükün iddia olunduğu şekilde hasara uğramasında müvekkil şirketinin sigortalısının hiçbir şekilde sorumluluğunun bulunmadığı ve nitekim CMR Konvansiyon kapsamında da müvekkil şirketinin ve sigortalısının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, ayrıca davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporu da incelendiğinde görülecektir ki meydana geldiği iddia olunan hasarın kaynağı olarak istifleme ve yükleme hatası olduğunun açıkça raporda da belirtildiğini, müvekkili şirketinin ve sigortalısının sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek üzere,

müvekkili şirketinin taşıyıcı olarak sorumluluğunun CMR Madde 23/3 gereğince sınırlı sorumluluk kapsamında tespiti gerekliğini, davacı tarafça talep edilen takip tarihinden itibaren ticari faiz talep edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, CMR Konvansiyonu md. 27 uyarınca CMR Konvansiyonu'na tabi tazminat talepleri ödeme isteminin taşıyıcıya gönderildiği tarihten itibaren yılda %5 üzerinden hesaplanacak kanuni faiz oranı üzerinden talep edilebileceğini, CMR Konvansiyonu madde 30 uyarınca zıya ve hasarda en geç bildirim süresi teslimden itibaren 7 gün olup,

bildirim yükümlülüğüne uyulmadığı zaman zarar ve ziyadan taşıyanın sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.Mahkememizce kusur, zarar, sigorta sorumluluğunun tespiti için dosyanın, sigorta uzmanı ve uluslararası taşımacılık alanından uzman bilirkişiye tevdi edilerek kök ve ek rapor aldırılmış olup alınan raporlardan özetle; davaya konu taşımacılıkta oluşan hasar tutarının 24.176,44 USD olarak belirledikleri yönünde rapor sunulduğu görülmüştür.

Tetkik edilen dosya kapsamı bütün olarak değerledirildiğinde;Dava, taşıma sırasında meydana gelen hasar bedelini ödeyen taşıyıcının kendi sigortacısına yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir.-------- --------- karayolu nakliyesi emtia taşınması işinde davacının taşıyanın alt nakliyecisi olduğu, taşıma sırasında meydana gelen kaza nedeniyle oluşan hasara ilişkin ödeme yapan dava dışı sigorta şirketinin ödemenin rücuen tahsisli için ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- esas sayılı dosyası üzerinden davalı ve davacı aleyhine takip başlattığı, davacının dosya borcunu ödediği,

ödediği bedelin Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Katılım Sigorta Poliçesi kapsamında davalıdan tahsili için --------- İcra Müdürlüğü'nün-------- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının itirazı ile takibin durduğu, davacının yaptığı ödemenin Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Katılım Sigorta Poliçesine dayanarak davalıdan tahsilini talep ettiği, davalının zamanaşımı itirazında bulunduğu anlaşılmıştır.

CMR Konvansiyonu'nun 32. Maddesine göre; "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:

a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,

b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,

c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.

Somut olayda; hasarla ilgili hazırlanan ekspertiz raporuna göre; yaşanan trafik kazası olayından dolayı emtianın kısmi zarar gördüğü tespiti bulunmaktadır. Dolayısıyla davacının davalı taşıma şirketinden tazminat talep etme hakkı CMR 32/1-a maddesine göre hesaplanması gerekmekte olup, davaya konu taşımada yükün alıcıya teslim tarihi 16.09.2022 tarihi olduğundan zamanaşımı tarihi 16.09.2023 tarihidir.

Dava konusu rücu istemine temel teşkil eden, taşıma sırasında meydana gelen hasara ilişkin ödeme yapan dava dışı--------Ş.'nin ödemenin rücuen tahsisli için -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı dosyası üzerinden davalı ve davacı aleyhine başlattığı takip tarihi ise 02.10.2023 tarihidir. Dolayısıyla söz konusu takip zamanaşımı süresi içerisinde başlatılmamıştır.

Davacı, CMR 32/1-a maddesine göre tazminatın talep edilebileceği 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra, zamanaşımına uğramış bir borcu ödemiştir. T.B.K. 78.2 (B.K. 62) maddesinde "Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez." hükmü yer almaktadır.

Davacı tarafından ödemenin 1 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra yaptığı dikkate alındığında; zamanaşımına uğramış eksik borcu ödeyen davacının, ödediği bedeli rücuen davalı sigortacıdan isteyemeyeceği değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.