İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1226 K.2026/75

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1226

KARAR NO : 2026/75

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/12/2025

KARAR TARİHİ : 30/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacılar ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında kumaş sevkiyatı yapılacağı vaadiyle toplam 15 adet senet verildiği, davacıların bu sürece duydukları güvenle 120.000 USD tutarındaki ilk 8 senedi eksiksiz ödediğini ancak davalının hiçbir mal teslimatı yapmayarak "gümrükte sorun var" veya "------- geliyor" gibi beyanlarla müvekkillerini oyaladığını, davalının edimini ifa etmemesi üzerine davacıların kalan 7 senedin ödemesini haklı sebeple durdurduğunu, davalının bu senetler nedeniyle -------İcra Dairesi’nin --------- Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine dayalı icra takibi başlattığını,

somut olaydaki en ağır hukuka aykırılığın ise 01.02.2025 vadeli senedin ödenip davalı tarafından iade edildikten sonra imha edilmesine rağmen sanki hiç ödenmemiş gibi icra takibine konu edilmesi olduğunu, davalının ödemeleri doğrudan kendi banka hesabı yerine ------- ve --------- gibi üçüncü kişilerin isimleri ve çeşitli döviz büroları üzerinden parçalı şekilde tahsil ederek organize bir ksomut olaydaki en ağır hukuka aykırılığın ise 01.02.2025 vadeli senedin ödenip davalı tarafından iade edildikten sonra imha edilmesine rağmen sanki hiç ödenmemiş gibi icra takibine konu edilmesi olduğunu,

davalının ödemeleri doğrudan kendi banka hesabı yerine------- ve -------- gibi üçüncü kişilerin isimleri ve çeşitli döviz büroları üzerinden parçalı şekilde tahsil ederek organize bir kayıt dışı yapı kurduğunu, bu kapsamda------ve ------- gibi bölgelerde faaliyet gösteren çok sayıda paravan firma ve ticari unvanın bu tahsilat trafiğinde kullanıldığını, arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığı için açılan bu davada davalı tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle davacıların borçlu olmadıklarının tespiti ve yine davacıların,

davalının edimini hiç ifa etmemesi nedeniyle ihtirazi kayıtla ve ticari ilişkiyi bozmamak amacıyla ödemek zorunda kaldıkları toplam 120.000 USD’nin, her bir ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun m.4/A maddesi uyarınca yabancı para mevduatına uygulanan yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası ile takibe konu senetlerden ayrı olarak düzenlenip davalıya verilen ve davalı tarafa ödemesi yapılan senet bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Mahkememizde açılan davada davacı yanın------- İcra Müdürlüğünün --------- sayılı takip dosyasına konu senetler yönünden borçlu olmadığının tespiti talebiyle dava açtığı, arabuluculuk anlaşamama son tutanağının konusunun da "menfi tespit kambiyo senedinden kaynaklı" şeklinde belirtildiği,

ancak açılan davada davacının bir diğer talebinin ise takibe konu olmayıp davalı ile aralarındaki anlaşma uyarınca ödendiği belirtilen 120.000 USD 'nin davalıdan tahsili talebi olduğu, bu talep yönünden arabuluculuk anlaşmama tutanağında bir belirleme yapılmadığı anlaşılmış davacı vekili mevcut arabuluculuk tutanağı ile istirdat talebi yönünden de şartın yerine getirildiğini beyan etmiştir.6102 sayılı TTK nın 5/A maddesi uyarınca "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,

dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu yasal düzenleme gereğince, dava şartı arabuluculuk kapsamında kalan ticarî davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur.

Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir.

Ancak 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK'ın 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, HMK'nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin 115.maddesi hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Mahkememizde açılan dava çeke dayalı menfi tespit ve ödenen çek bedellerinin istirdadı istemine ilişkin olup mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, davacının dava açmadan önce yalnızca menfi tespit istemi yönünden ara bulucuya başvurduğu,

ikinci talebi olan ödediği çek bedellerinin davalı taraftan tahsili istemi yönünden ise dava şartı zorunlu ara buluculuk yoluna gitmediği anlaşılmış, menfi tespit talebi bu dosyadan tefrik edilerek ödenen çek bedellerinin istirdadına ilişkin talep yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M