İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/270 K.2025/531

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/270

KARAR NO : 2025/531

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkının Kullanılması)

DAVA TARİHİ : 26/03/2025

KARAR TARİHİ : 09/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkının Kullanılması ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ---------- Şti.’nin 1/2 oranında hissedarı olduğunu,diğer yarı pay sahibi --------- 11 Mart 2024’ten beri şirket müdürü ve tek yetkili olarak görev yaptığını ancak müdürlük yetkisini aşan işlemler yaparak şirketi zarara uğrattığına dair kuvvetli emareler bulunduğundan müdürlükten azli ve şirkete yönetim veya denetim kayyımı atanması talebiyle dava açtığını, müvekklinin TTK 614/1 maddesi uyarınca muhasebe kayıtlarını inceleme ve projeler hakkında bilgi talep ettiğini, müdürün önce duyarsız kaldığını, noter yoluyla başvurudan sonra 20.08.2024’te inceleme izni vermiş gibi görünüp,

randevu günü hiçbir belge ve defteri hazır bulundurmadığını, birçok kez tekrarlanan taleplere rağmen hiçbir gelir-gider veya proje bilgisi paylaşılmadığını belirterek taleplerinin kabulü ile, davalı şirketin 1/2 hissedarı olan müvekkili ...'e ve yetkilendireceği mali müşavire, ...'nin muhasebe kayıtları, şirketin gelir ve giderlerini gösteren belgeler, demirbaş listesi, davalı şirketin yürüttüğü projelerle ilgili şirket kayıtları üzerinde TTK 614/son maddesi uyarınca inceleme yapması, bilgi edinmesine izin verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının Türk Ticaret Kanunu m. 614’e dayanarak “bilgi edinme ve inceleme” talebinde bulunduğunu, ancak bu hakkın kullanımı için önce müdürün engelleme eylemi, ardından genel kurul aşamasının tamamlanması gerektiğini, Müdür ---------, davacının bilgi talep ve inceleme taleplerini hiç kısıtlamadığını, aksine yazılı (e-posta) ve sözlü olarak “her zaman belgeleri alabileceğini” bildirdiğini, davacının, müdür engeline karşı genel kurula başvurmayıp bu aşamayı es geçerek doğrudan mahkemeye müracaat ettiğini, usul ekonomisi gereği öncelikle, dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini,

davacının 05.06.2024 tarihli belge talebine 06.06.2024 tarihinde eksiksiz cevap verilerek şirkete gelerek defter, kayıt ve demirbaş listelerini inceleyebileceğinin bildirildiğini, davacının, genel kurulun bilgi edinme/sınırlandırma kararını gösteren hiçbir tutanak veya belge ibraz edemediğini, genel kurula çağrı yapmadan, bu dava açılarak TTK 614/3’ maddesinin öngördüğü yolun izlenmediğini, davacının “bilgi alma hakkı”nı kötü niyetle kullanarak müdürün görevine son vermek, kayyım atanmasını sağlamak ve şirketi baskı altında tutmak istediğini, dolayısıyla haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile davalı şirketin ortağı olan davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma talebine ilişkindir. Bu hakkı düzenleyen 6102 sayılı TTK m.614-(1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.

(2) Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.(3) Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir. Hükmünü haiz olup davacının talebi bu maddeye dayanmaktadır.

TTK m.614/III hükmüne genel kurul, ortağın söz konusu haklarını haksız yere engellerse, ortak mahkemeye başvurabilecek olup davacı sıfatı, bilgi alma ve inceleme hakkı müdürler tarafından kabul edilmeyen ortağa aittir. Onun dışında diğer ortakların bu hususta dava açmaları mümkün değildir. Öte yandan yine Kanundaki düzenlemeye göre genel kurula başvurmak, mahkemede dava açılmasının ön koşuludur.

Bilgi alma ve inceleme talebinin müdürlerce reddedilmesinden sonra şirket ortağı önce genel kurula başvurmak, genel kuruldan lehine karar çıkmaması halinde mahkemeye başvurmak zorundadır.

Ancak somut olayda davacının dava yoluna gitmeden önce bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak üzere genel kurula müracaat ettiğini gösteren hiçbir delil sunulmamış olup davacı vekilinin beyanlarından da bu yola gidilmediği anlaşılmış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, dair aşağıdaki karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2-Karar harcı peşin alındığından karar verilmesine yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5- Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,